Yatırımsız kredi büyümesi
Tarih: 8.12.2018 00:00:01
İbrahim Kahveci

Aslında geçmişte de sıkça bahsettiğim bir meseleyi yeniden ele alıyorum. TV5´de dün gece faiz ve ekonomi konusunu detaylı bir şekilde işlemek için uzun bir çalışmanın sonucu ortaya bazı veriler çıktı. Bunların yazılı olarak da hafızalarda yer etmesi adına yeniden aktarıyorum.
2003 yılında 468 milyar TL´lik ekonomik büyüklüğe sahipken kullanılan kredi tutarı 66 milyar TL düzeyindedir.
Kısaca o yıl ekonomik büyüklüğümüzün sadece yüzde 14,1´i kadar kredi kullanmışız. Ve bu krediye ödediğimiz faiz tutarı ise 10 milyar TL ile GSYH´nın yüzde 2,14´ü etmektedir.
Aradan geçen yıllar içerisinde ekonomimiz büyüdü diyoruz ama asıl büyüyen krediler olmuş. 2007 yılına geldiğimizde 880 milyar liralık ekonomi büyüklüğümüz içinde 286 milyar TL kredi kullanımı gerçekleşmiş. Kredi kullanım oranı böylece 4 yılda GSYH´nın yüzde 32,5´ine çıkmış oluyor. Faiz gideri ise 39 milyar TL ile GSYH´nın yüzde 4,43´üne yükseliyor.
Ve 2017 verileri;
GSYH : 3 trilyon 107 milyar TL
Kullanılan krediler: 2 trilyon 098 milyar TL
Kredi kullanım oranı %67,5
Kredi faiz gider oranı %6,44
***
Hazine verilerine göre 2018 yılının ilk 9 ayında kredi faiz gideri 204 milyar liraya çoktan ulaştı. Son 3 aylık ortalama faiz gideri 25 milyar TL olduğuna göre, yıl sonunda kredi faiz giderinin 275-280 milyar lira düzeyinde olması beklenebilir. Son 1 yıllık GSYH tutarımız 3 trilyon 395 milyar TL düzeyindedir. Makul bir büyüme ve enflasyon hesaba katıldığında 2018 yılı GSYH´mızın 3 trilyon 750-800 milyar TL aralığında olması beklenebilir.
Bu hesaba göre 2018 yılında kredi faiz giderinin GSYH´ya oranı yüzde 7,2´nin üzerine çıkmış olacaktır.
2003 yılında faiz oranları ortalama yüzde 25,0 seviyelerinde seyrederken, 2018 yılı için ortalama oranın yüzde 20,0´nin biraz altında kaldığını görüyoruz. (Kısa vadeli tahvil faiz oranı)
Faiz oranı 2003 yılının daha altında olmasına rağmen faiz giderinin GSYH´ya oranı yüzde 2,14´den yüzde 7,20´lere çıkmış oluyor. Çünkü 2003 yılında ekonomide kredi kullanım oranımız yüzde 14,1; ama bugün yüzde 70,0´ler sınırında seyrediyor.
***
Şimdi büyüme tutarı ile kredi tutarı karşılaştırması yapalım.
2004 yılında GSYH 109 milyar TL artış gösterirken, kredi artışı 33 milyar TL ile ekonomik büyümenin yüzde 30´unu finanse ediyor.
2005 yılında kredili büyüme oranımız yüzde 59´a çıkıyor. 2007 yılında ise yüzde 73´e çıkan bir kredili büyüme oranına ulaşıyoruz.
Kredili büyüme oranı asıl 2013 yılında sürpriz yapıyor. Çünkü o yıl krediler 252 milyar TL artış gösterirken, GSYH´mız 240 milyar TL artışla kredi artışının bile gerisinde kalıyor. Sonraki yıllarda ise büyümenin yaklaşık olarak yüzde 80-90´ı hep kredi ile sağlanmış oluyor.
İyi ama bu kadar kredi kullanımı makine-teçhizat yatırımı, yani fabrika kurmak için mi kullanılmış? Maalesef hayır.
2011-2017 arasında GSYH reel olarak yüzde 40,7 büyüme gösteriyor. Ama aynı süre zarfında makine-teçhizat yatırımı sadece yüzde 29,6 artışla ekonomik büyümenin oldukça gerisinde kalıyor. Oysa makine-teçhizat yatırımı Türkiye gibi ülkelerde GSYH artışının yüzde 30-50 üzerinde olması gerekirdi.
Peki, ne oluyor da kredi büyümesi hızla artıyor?
İşte burada karşımıza inşaat çıkıyor. 2011-2017 döneminde yapı amaçlı inşaat yatırımları reel olarak yüzde 67,0 artış gösteriyor.
Beton yatırımındaki reel büyüme oranı, makine teçhizat yatırımının iki katından da büyük olarak gerçekleşiyor.
Özetle, kredili bir beton büyümesi gerçekleştiriyoruz.
Ucuz krediyi betona yatırınca, sürdürülebilir bir büyüme gücünü de kaybediyoruz.
Hatta büyüdükçe kaybediyoruz. Yani kaybettiren bir büyüme gerçekleştiriyoruz.
Farklı bir cümle ile tekrar edelim: Bu büyüme modeli ile aslında kazandıkça kaybediyoruz.
Ama kaybettiğimizi şimdi anlıyoruz. Geçmişin büyük yanlışları ile bugün yüzleşiyoruz. Yüzleşiyoruz da, hala o yanlışları devam ettirmenin de yolunu arıyoruz. İlk fırsatta beton yatırımlarının temelini atmak için pusuda bekliyoruz.
***
Türkiye mevcut siyasi yapı ile yabancı sermayesiz yaşamaya alışmak zorunda. Geçmiş 16 yılda her yıl gelen 40 milyar dolarlık yabancı sermaye ile ayakta durduk ve büyüdük.
O dönem bitti.
Artık ekonomik olarak içe kapandık ve kendi yağımızla kavrulacağız. Bence herkes hesabını buna göre yapsın...

Anahtar Kelimeler: Yatırımsız, kredi, büyümesi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Ama o şirketlere para varmış! (11 Aralık 2019 - Çarşamba)
Aslında 2005´ten daha fakiriz (09 Aralık 2019 - Pazartesi)
Çelişkiler piyasası! (05 Aralık 2019 - Perşembe)
Kaybedilen yılların biriken enerjisi (04 Aralık 2019 - Çarşamba)
İşsizlikte mucizevi düşüş! (02 Aralık 2019 - Pazartesi)
Çalıştıkça emekli maaşı düşen ülke (28 Kasım 2019 - Perşembe)
Yaşlı ve fakir bir ülke mi olacağız? (23 Kasım 2019 - Cumartesi)
Kimse yok mu? (19 Kasım 2019 - Salı)
Çarklar dönüyor(muş)! (16 Kasım 2019 - Cumartesi)
Var olanı bir kalemde yok etmek (13 Kasım 2019 - Çarşamba)
Rengi de yeşil batıralım gitsin! (09 Kasım 2019 - Cumartesi)
Milliyetçi sermaye! (05 Kasım 2019 - Salı)
90´lara dönüş! (04 Kasım 2019 - Pazartesi)
Sermayenin rengi (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Önden yüklemeli faiz ve vergiler (28 Ekim 2019 - Pazartesi)
İşsizlik yok! (25 Ekim 2019 - Cuma)
Enflasyon hesabına küçük dokunuşlar (17 Ekim 2019 - Perşembe)
Ekonomik sorunları aşabilmek (15 Ekim 2019 - Salı)
Milli dava milli para (12 Ekim 2019 - Cumartesi)
Ekmek bulamayan pirinç yedi (09 Ekim 2019 - Çarşamba)
Yeni elektrik zammı ne zaman? (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
Enflasyon hesabı üzerine (05 Ekim 2019 - Cumartesi)
YEP niye yetmemiş! (02 Ekim 2019 - Çarşamba)
Kim inanır programa! (01 Ekim 2019 - Salı)
Mucizevi iktisat denklemi (28 Eylül 2019 - Cumartesi)
IMF ile gizli görüşme (25 Eylül 2019 - Çarşamba)
Habercilik anlayışı… (24 Eylül 2019 - Salı)
Dövize yöneliş hayra alamet değil (21 Eylül 2019 - Cumartesi)
Derdimiz YOKSULLUK! (20 Eylül 2019 - Cuma)
Bu hesaplama ile Türkiye uçar (18 Eylül 2019 - Çarşamba)
Milletin batan paraları… (17 Eylül 2019 - Salı)
Garip bir piyasa dengesi (14 Eylül 2019 - Cumartesi)
Batık krediler ve banka kârları (12 Eylül 2019 - Perşembe)
Zayıf halka TÜRKİYE (28 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Eller havaya (23 Ağustos 2019 - Cuma)
Toplum ne zaman uyanır? (20 Ağustos 2019 - Salı)
Bu öpme niye? (09 Ağustos 2019 - Cuma)
Doğalgaz zammı niye yapıldı? (07 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Garip bir döviz varlığı (30 Temmuz 2019 - Salı)
Sorunumuz faiz değil ‘GÜVEN´ (26 Temmuz 2019 - Cuma)
Büyük buluşumuz ekonomiyi toparlıyor (23 Temmuz 2019 - Salı)
Bir ortaklığı koruyabilmek (19 Temmuz 2019 - Cuma)
Şirketleri kurtarmak (17 Temmuz 2019 - Çarşamba)
Bekle bekle nereye kadar? (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Galiba dolar düşsün istenmiyor (09 Temmuz 2019 - Salı)
Doğalgaz santralleri çalışacak mı? (08 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Bir türlü gelmeyen bayram (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Ekonomide bir kıpırtı var (03 Temmuz 2019 - Çarşamba)
UZEL arsasında VERA bilmecesi (02 Temmuz 2019 - Salı)
Hızlı ve plansız (28 Haziran 2019 - Cuma)
Ekonomide yeni bir sayfa (25 Haziran 2019 - Salı)
Bu açığı kim kapatacak? (21 Haziran 2019 - Cuma)
Kurumsal hafıza ve dolar rekoru! (20 Haziran 2019 - Perşembe)
Ne kadar az eğitim o kadar çok iş (19 Haziran 2019 - Çarşamba)
Dolara hücum (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
Fakirleştiren büyüme (11 Haziran 2019 - Salı)
Yeni partinin adı ne olmalı? (08 Haziran 2019 - Cumartesi)
Emekli maaşı ödeme zorluğu (31 Mayıs 2019 - Cuma)
Köprüden atlayanlar (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Çok ama çok kötü (21 Mayıs 2019 - Salı)
Bir nebze umut var mı? (15 Mayıs 2019 - Çarşamba)
Bugünü düşünürsen yarının olmayacak (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Seçimi uzattıkça işsizlik artıyor (07 Mayıs 2019 - Salı)
Kabul etmezsek nasıl çözeriz? (02 Mayıs 2019 - Perşembe)
Türkiye´de tarım bitti efsanesi (30 Nisan 2019 - Salı)
Acil satılık böbrek! (26 Nisan 2019 - Cuma)
94 ve 2001 krizlerinden daha ağır (22 Nisan 2019 - Pazartesi)
Bir nefes almak! (19 Nisan 2019 - Cuma)
Ya demokrasi ya fakirlik (16 Nisan 2019 - Salı)
Yüzde 15 oynak kesim (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
Arayış! (09 Nisan 2019 - Salı)
Taşraya doğru yolculuk (06 Nisan 2019 - Cumartesi)
Umarım ne yaptığımızı biliyoruz (01 Nisan 2019 - Pazartesi)
Baskılanan piyasa işlemiyor (27 Mart 2019 - Çarşamba)
Meydan okunan meydanda işsiz dolaşmak (21 Mart 2019 - Perşembe)
Toplumsal bitiş! (20 Mart 2019 - Çarşamba)
Şubat ocaktan daha kötü (16 Mart 2019 - Cumartesi)
İsmet Özel için (14 Mart 2019 - Perşembe)
‘Bunalım ekonomisine´ geçiş (13 Mart 2019 - Çarşamba)
Devlet para musluklarını açtı (12 Mart 2019 - Salı)
Beka mı-beton mu? (09 Mart 2019 - Cumartesi)
Yaşanmakta olan (07 Mart 2019 - Perşembe)
Hayatımız nasıl pahalılaştı? (06 Mart 2019 - Çarşamba)
Düşman kim? (05 Mart 2019 - Salı)
Esrarengiz nüfus artışı (26 Şubat 2019 - Salı)
Ah Saffet ah! (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
Bu Millet bu devleti nasıl doyursun? (22 Şubat 2019 - Cuma)
TV´deki ekmek görüntüsü ile doymak (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Bu tanzim çiftçiyi bitirir (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Çarklar durdu işsizlik rekorda (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
Çiftçinin günahı ne? (14 Şubat 2019 - Perşembe)
Yama! (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
Hükümeti yıkmaya çalışıyorlar (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
İstanbul´dan köye dönüş başladı (05 Şubat 2019 - Salı)
Hal´imiz iyi değil (01 Şubat 2019 - Cuma)
Ah şu kapitalizm! (30 Ocak 2019 - Çarşamba)
Lobiciler çok sık değişir oldu (29 Ocak 2019 - Salı)
Bir zamanlar duyarlıydık... (22 Ocak 2019 - Salı)
Finansal coşkunun anlamı (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
Bilgi ve oy! (15 Ocak 2019 - Salı)
Kısa bir faizcik bilgisi (12 Ocak 2019 - Cumartesi)
Kaşıkla verilen kepçeyle geri alınır (10 Ocak 2019 - Perşembe)
Beyin göçü sorunu (08 Ocak 2019 - Salı)
Gıda Sorunumuz... (05 Ocak 2019 - Cumartesi)
Ekonomik kriz seçim kazandırır (02 Ocak 2019 - Çarşamba)
Bankalar ne yapmak istemektedir? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
Devletçilik!.. (26 Aralık 2018 - Çarşamba)
Daha Çok Portakal Satarak Bir Yere Varamayız (24 Aralık 2018 - Pazartesi)
Yeni düzen! (20 Aralık 2018 - Perşembe)
Bankalar ne yapsın (17 Aralık 2018 - Pazartesi)
Verim düşüren büyüme (14 Aralık 2018 - Cuma)
Acı reçete! (12 Aralık 2018 - Çarşamba)
Bir soğan koca kurumu bitirdi (07 Aralık 2018 - Cuma)
Sektör sektör enflasyon (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Göz yaşartıcı bir soğan hikayesi (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
Hadi köyümüze geri dönelim (01 Aralık 2018 - Cumartesi)
Göz yaşartıcı bir soğan hikayesi (29 Kasım 2018 - Perşembe)
Tek maliyet dolar mı sanıyoruz (27 Kasım 2018 - Salı)
Onlar şimdi yüksekten uçuyor (23 Kasım 2018 - Cuma)
Ya Ankara zayıflamazsa? (20 Kasım 2018 - Salı)
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke (16 Kasım 2018 - Cuma)
O para zaten bizim değildi (13 Kasım 2018 - Salı)
Dizel araçlar yandı (10 Kasım 2018 - Cumartesi)
Hayat pahalılığı (08 Kasım 2018 - Perşembe)
O kadar da çok korkmayın (05 Kasım 2018 - Pazartesi)
O kadar da çok korkmayın (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
Bu gidişle fabrika kalmayacak (30 Ekim 2018 - Salı)
Ver ver ver nereye kadar? (26 Ekim 2018 - Cuma)
Neden efkarlandık! (23 Ekim 2018 - Salı)
Suçlu ürünler listesi (12 Ekim 2018 - Cuma)
Tek maliyet dolar mı sanıyoruz (26 Eylül 2018 - Çarşamba)
Hain piyasa! (25 Eylül 2018 - Salı)
AK Parti rekoru geliyor (11 Eylül 2018 - Salı)
Doları dizginleyen veri (09 Eylül 2018 - Pazar)
Bu genç yaşta emeklilikten utanırım (03 Eylül 2018 - Pazartesi)
İyileşme var ama yetmiyor (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
Karşılıksız para basma meselesi (28 Ağustos 2018 - Salı)
Bir zamanlar ekonomi (27 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Küçük hesapla büyük projeleri kaçırmak (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Öz değerlere bakış (14 Ağustos 2018 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.7875
EURO
6.4434
booked.net
Alim ölse de yaşar, cahil ise yaşarken de ölüdür.

HZ.ALİ (R.A)
Vucudunuzun 30 dakikada saldigi isi ile iki litre suyu kaynatabilirsiniz.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59