YANDAN ÇARKLI‏
Tarih: 28.12.2015 12:41:42 / 799okunma / 0yorum
Muzaffer Gücer

 

Türkiye Büyük Millet Meclisine gelen, yabancı parlementerler, muhalefet gruplarını ziyarete gittiklerinde, onlara Türk Kahvesi ikram edilir ve ´´ YANDAN ÇARKLI´´ olsun denirdi. Bu ´´YANDAN ÇARKLI´´ bizim gençliğimizde de söylenir ve içilirdi. Aslında, çarşıda ve esnaf kahvelerinde sade kahve satılırdı. Bizim dükkanın bulunduğu ATTARLAR ÇARŞISI yakınında MUMCULARIN KAHVE vardı. Eskiden burada MUMCULAR mı otururdu? Yoksa sahiplerinin lakabı mı idi? Bilmiyorum. Sabahları esnaf lokantadan çorba, haşlama, kızartma et söyler yahut fırından aldığı pideye katık ettiği peynir veya zeytinle bazen de, camekan içinde gezdirilip satılan yağlı ile ( fırında pişmiş ince hamur ) kahvaltı eder, yemeğin cinsine göre de üstüne çay veya kahve içerlerdi. Garsonlar önceleri terazi ( askı) içinde üzeri kapaklı bardaklarla acele acele çay satarlardı. Biraz sonra ise sağ ellerinde içi kahve dolu küçük bakır güğümler, sol ellerinde, beyaz iş ceketinin cebinde bulunan gallavi fincanlarla acı gave (gayfe,kahve ), sade gave diye gayfeciler dolanırlardı. Çay veya kahve bitince , dönüşte boşları toplar, erişebildikleri bir yere tebeşirle çizgi çekerlerdi. Her cumartesi ikindiden sonra çizgileri sayıp parayı toplarlardı. Peşin para yoktu.

18 yaşına gelince, bizde kahveye gitmeye başladık. Önceleri Çermikte kavakların altında öğrenip de oynadığımız kağıt oyunlarını oynadık, sonra biraz kıdemli olanlar, bir, iki çay veya kahve ısmarlaya karşılık, tavla veya domino dersi verdiler. Kahveye gidince taze demli ise çay yoksa kahve içerdik. Bazı arkadaşlar yanında şeker isterlerdi. O zaman garson ´´İki gayfe biri yandan çarklı olsun derdi.´´ 1960 ´ lı yıllarda Iğdır ´da çalışırken ilk gittiğim şantiyede yemekten sonra kahveler söylendi. Ben sade isteyince, müteaahidin muhasebecisi memleketimi sordu. Sivas´lıyım diyince “Sivas´ta şekerli kahve halen yasak mı? “ dedi. Sebebini sorunca da ´´Sivas- Erzincan demiryolu inşaatı için Sivas´a tekelden dinamit almaya gittim. Trenden inip, faytona bindim ve beni, temiz, fazla pahalı olmayan bir otele götür diye, faytoncuya söyledim. Faytoncu da beni afyon sokağında Afyon Oteline götürdü. Gece yattım. Sabah kalkınca, mesai saatine epey zaman olduğu için otelin altındaki, kahveye girip oturdum, ve gelen garsondan, şekerli kahve istedim. Garson yüzüme bir acayip baktı ve ocağa gidip, kahveyi söylemedi. Kasanın başında oturan patrona, beni işaret ederek bir şeyler söyledi. Daha sonra patron gelip, selam verdi.Bey herhalde yabancısınız. Bizde şekerli kahve satılmaz! Siz şimdi buradan çıkıp, sokağın başından karşıya geçin, orada Cumhuriyet Otelinin altındaki kahveye girip, şekerli kahvenizi için. Başka bir yerde de sakın şekerli kahve istemeyin. Başınız belaya girer dedi. Böylece her Sivas´a gittiğimde o otelde yattım amma kahveyi dediği yerde içtim.” dedi. Hakikaten o tarihlerde Sivas´ta iki yerde şekerli kahve içilirmiş. Birisi o zamanki Sivas´ın tek pastanesi ( adı da Pastane idi.) ile Cumhuriyet Kahvesi. Bu iki yerde içeride oturanlar görülmesin diye camlarında tül perde vardı. Buralara daha ziyade o zamanın tabiri ile ´´ Dışarıdan gelen, memurlar gider otururmuş.´´ Bilmem şimdi kahvelerde , sade gayfe yahut yandan çarklı içenler kaldı mı ? Onların yerini acep şekerli kahveler ve kolalar mı aldı. Selamlar.   

Anahtar Kelimeler: YANDAN, ÇARKLI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BUNA DA ŞÜKÜR (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
KELEKLİK ETME ULAN! (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
RÜŞTÜ EMMİNİN VERDİĞİ DERS (12 Mart 2018 - Pazartesi)
ŞEHİRDE İMECE (28 Ocak 2018 - Pazar)
GARA GARA GUŞLARI (19 Aralık 2017 - Salı)
AL AT (24 Ekim 2017 - Salı)
Vah anam, vah! Günlerde nasıl gısalmış… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
EVVEL ZAMAN İÇİNDE ÇOCUKLUĞUM (21 Nisan 2017 - Cuma)
ODUN PAZARI (01 Mart 2017 - Çarşamba)
SİVASIN ÜÇ GÜZELİ (29 Ocak 2017 - Pazar)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (08 Ocak 2017 - Pazar)
SİVAS´TA GIZ İSTEME (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
BİLMEM HALA SÖYLENİR Mİ? (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
GARİPLER MEZARI (12 Ekim 2016 - Çarşamba)
SÜREKÇİLER (21 Eylül 2016 - Çarşamba)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (24 Haziran 2016 - Cuma)
Zavallı Mundar (pis) Irmak‏ (26 Mayıs 2016 - Perşembe)
KÜRÜN ( HAMAM KURNASI ) GAPMA‏ (08 Mart 2016 - Salı)
Sivas´ın Parkları ve Paşa Fabrikası (02 Şubat 2016 - Salı)
DATLI SU (12 Ocak 2016 - Salı)
CİCİ ANNENİN TALİBİ‏ (30 Kasım 2015 - Pazartesi)
SİVASIN DEĞİRMENLERİ (12 Kasım 2015 - Perşembe)
BACA PİLAVI (19 Ekim 2015 - Pazartesi)
Yün Çıbığı ( çubuğu) (10 Eylül 2015 - Perşembe)
FESHANE GÜNLERİ (22 Temmuz 2015 - Çarşamba)
MİSAFİRİN KISMETİ (04 Temmuz 2015 - Cumartesi)
SİVAS´IN CAMBAZLARI (29 Haziran 2015 - Pazartesi)
Paşam Uyanık Diye (27 Mayıs 2015 - Çarşamba)
EĞRİLCE (SİVAS DEYİŞİYLE ARİLCE) (05 Mayıs 2015 - Salı)
ERMENİ KOMŞULARIMIZ (21 Nisan 2015 - Salı)
GARLI DAĞLAR (17 Şubat 2015 - Salı)
Attarlar (Sivaslı deyişiyle Ettarlar) (26 Ocak 2015 - Pazartesi)
Bizim Gapgaçcılar (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
Tel Helvası (18 Kasım 2014 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
İyilik yap ehli olana da, olmayana da, ehline isabet ederse yerini bulur. Etmez ise ehli sen olursun

Hz. Muhammed