Üç asırlık hikâyemiz: Çağdaşlaşma - 2
Tarih: 7.11.2019 00:00:01
Prof. Mustafa Çağrıcı

Değerli akademisyen devlet adamı İbrahim Kalın´ın İslâm ve Batı başlıklı kitabını yeniden okudum ve istifade ettim. Yazar, “İslam ve Batı” maceramızı başından itibaren hem anlatmış hem de yer yer Batı´nın İslam algısı üzerine ufuk açıcı değerlendirme ve eleştiriler yapmıştır. Sayın Kalın -umarım- bu çalışmanın mutlaka gerekli kıldığı yeni bir eser yazarak Müslüman dünyanın ilk dört-beş yüzyılda üretilen ‘dinî´-kültürel mirası neredeyse harfine bile dokunmadan, görülmemiş değişim ve dönüşümlerin yaşandığı çağımıza taşıması ve o mirasın ürettiği insan ve  Müslüman profilimiz üzerine de aynı şekilde eleştirel değerlendirmeler yapar.

Nitekim -yazarın da anlattığı üzere- bu dediğimi 19. yüzyıl ile 20. yüzyılın ilk çeyreğinin Müslüman entelektüelleri kısmen yapmışlardı. İslamcılar da dahil olmak üzere o dönemin aydınları, tanıdıkları Batı´yı beğendikleri ve beğenmedikleri taraflarıyla anlattıkları gibi, gelişmiş dünya ile aramızdaki mesafenin bu kadar açılmasına sebep olan kendi kusurlarımızı da göstermişler, böylece bazı yeniliklere öncülük etmişlerdi. 

***

Birkaç kez yazdım: Umuyordum ki, özellikle Batı´da öğrenim gören varlıklı Müslüman Arap gençleri bilimsel düşünce, insan onuru, insan hakları, özgürlük, güvenlik, hukukun üstünlüğü, yaygın refah gibi gelişmenin maddi ve manevi unsurlarında Batı toplumlarının başardıkları değişim ve dönüşümü görecek, bu noktalarda Batı ile kendi ülkelerini karşılaştıracaklar. Bahsedilen alanlarda kendi temel dinî kaynaklarının da benzer taleplerde bulunduğunu fark edecekler; nihayetinde ülkelerinde, kendi değerleriyle de uyuşan bir çağdaşlaşma hareketini başlatacaklar.

Fakat gelişmeler beklentilerimin tersine işaret ediyor. Bunun değişik sebepleri olabilir. Ben en önemli sebep olarak şunu görüyorum: Arap Yarımadası toplumlarının hâkim kültürü Selefîlik üzerine kuruludur. Bu nedenle onlarda çağdaşlaşma dinsizleşmeyle eşdeğer sayılır. El-Kaide, DAİŞ gibi yapıların tekfirci tutumu buradan geliyor. Öyle sanıyorum ki, bu toplumlarda geleneksel zihniyetten bir sapma olursa bu, büyük ölçüde Batılılaşma ve sekülerleşmeyönünde olacaktır. Petrol zengini Arap ülkelerinde gözlenen son yıllardaki gelişmeler bunu doğrular mahiyettedir.

***

Ara sıra değindiğim Türkiye farkını bir kez daha hatırlatayım. Türkiye´nin farkı, güçlü tarihi ve siyasi birikimi gibi başka birçok sebep yanında, özellikle -eksiklerine, kusurlarına, başarısızlıklarına rağmen- iki asırdan fazla bir zamandır yaşadığı çağdaşlaşma girişimlerine ve bunların arkasındaki entelektüel birikime

dayanmaktadır.

Aslında Türkiye 19. yüzyıl boyanca edindiği bilgi ve tecrübe birikimi sayesinde “kendi dininin, kültür ve medeniyetinin temel kimliğini ve değerlerini yitirmeden çağdaşlaşma” diye özetleyebileceğimiz bir vizyonu yakalamıştı. Bazı güçlü çizgi farklarına rağmen, yine de müşterekleri çok olan bu vizyonu toplum da önemli ölçüde paylaşıyordu. Hatta 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başlarında, eğitim başta olmak üzere, çağdaşlaşma yönünde önemli kurumsal değişiklikler yapma yoluna da girilmişti. Ama Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı´nın ardından başlatılan çağdaşlaşmanın yeni evresinde önceki itidalli çizgi terk edildi. Bunun yerine, pozitivist karakterli bir çağdaşlaşma, daha doğrusu “Garplılaşma” resmî ideoloji olarak gittikçe sertleşen bir yöntemle topluma dayatıldı. Fakat bu hareket, demokratik sistemin sağladığı ilk fırsatta yine gittikçe sertleşen siyasal karşıtlarını üretti.

Bütün bu tecrübelerden çıkarılacak doğru sonuç olarak şunları not edebiliriz:

1. Bugünkü dünya şartlarında ancak çağdaşlaşma yolunda ilerlediğimiz sürece varlık ve bağımsızlığımızı güvencede altına alabiliriz.

2. Çağdaşlaşma sürecinde kimliğimizi korumamız, ancak temel dinî ve millî değerlerimizi, hasletlerimizi yaşatmakla mümkündür.

3. Çağdaşlaşma hedefine ulaşılması ve sürdürülmesi, toplumun bunu kabullenmesine bağlıdır. Toplumu buna hazırlayacak olan da entelektüeller, örgün ve yaygın eğitim kurumlarıdır.

 

 

Anahtar Kelimeler: asırlık, yemiz, Çağdaşlaşma
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Üç asırlık hikâyemiz: Çağdaşlaşma (31 Ekim 2019 - Perşembe)
İhyâ´dan seçmeler: İnsan ve ahlak (24 Ekim 2019 - Perşembe)
Barış Pınarı´nın düşündürdükleri (17 Ekim 2019 - Perşembe)
Barış için cihad - 2 (10 Ekim 2019 - Perşembe)
Şimdi barış için cihad (03 Ekim 2019 - Perşembe)
Tarikatlarla imtihanımız (26 Eylül 2019 - Perşembe)
Din ilimlerinde yeni usûl (20 Eylül 2019 - Cuma)
Keramet mi ‘İstikamet´ mi? (29 Ağustos 2019 - Perşembe)
‘İstikamet´ (22 Ağustos 2019 - Perşembe)
Din ve ahlakta eksen kayması (08 Ağustos 2019 - Perşembe)
Kur´an´ı doğru anlama yolunda yeni bir eser (01 Ağustos 2019 - Perşembe)
Hasbihal (25 Temmuz 2019 - Perşembe)
Siyasal İslamcılıların yanlışları (18 Temmuz 2019 - Perşembe)
Aile değerleri ve cinsel farklılıklar (11 Temmuz 2019 - Perşembe)
Sorunumuz Tanzimat mı kafa yapısı mı? (04 Temmuz 2019 - Perşembe)
İslam´ın imajı: Algı ve gerçek (27 Haziran 2019 - Perşembe)
Ulema hegemonyası (20 Haziran 2019 - Perşembe)
‘İslam´ın cazibesi´nden kuşkusu olanlara (13 Haziran 2019 - Perşembe)
“Dine Davet” (24 Mayıs 2019 - Cuma)
Kur´an´da yoksullukla mücadele (09 Mayıs 2019 - Perşembe)
Kur´an´a göre yaşamak (25 Nisan 2019 - Perşembe)
Öteki Batı´yı da görmeliyiz (18 Nisan 2019 - Perşembe)
Bizim dünyada insan hakları (12 Nisan 2019 - Cuma)
Vahyin sonu mu, ‘tarihin sonu mu?´ (04 Nisan 2019 - Perşembe)
Golan Tepeleri neyi anlatıyor? (29 Mart 2019 - Cuma)
Aynayı kendimize tutmak (23 Mart 2019 - Cumartesi)
Sahi biz nereye gidiyoruz?! (07 Mart 2019 - Perşembe)
‘Özlenen geçmiş´ (21 Şubat 2019 - Perşembe)
Neden AHLAK? (15 Şubat 2019 - Cuma)
‘Değişim´ deyince… (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
Değişim ve Muhafazakârlık (01 Şubat 2019 - Cuma)
Sosyal medyayı temizlemek için… (25 Ocak 2019 - Cuma)
Bir çevirinin düşündürdükleri (04 Ocak 2019 - Cuma)
Mazoşizme varan müsamahasızlık (02 Ocak 2019 - Çarşamba)
Ahlak merkezli dindarlıktan nerelere? (04 Aralık 2018 - Salı)
Gençler! Siz büyüklerinize bakmayın! (26 Kasım 2018 - Pazartesi)
Ehl-i Sünnet tek tip midir? (16 Kasım 2018 - Cuma)
‘Dindarlar´ın dilleri ne kadar dindar? (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
‘Vahiy ve peygamberlik´ (25 Ekim 2018 - Perşembe)
Kur´an´ı okumak, hissetmek, anlamak (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
İnsan olmak / İnsan kalmak (17 Ekim 2018 - Çarşamba)
İnsan olmak / İnsan kalmak (05 Ekim 2018 - Cuma)
‘Müslüman insan´ ne idi ne oldu (27 Eylül 2018 - Perşembe)
Kur´an ahlâkını anlamak için (13 Eylül 2018 - Perşembe)
Derin bir kaygı ya da çığlık (07 Eylül 2018 - Cuma)
Din-dünya ilişkisini doğru anlamak (31 Ağustos 2018 - Cuma)
Dinamik dindarlık (17 Ağustos 2018 - Cuma)
‘İran ve turan´ (27 Temmuz 2018 - Cuma)
15 Temmuz ihanetinin hatırlattıkları (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
‘Din dili´ sorunumuz (13 Temmuz 2018 - Cuma)
Veda Hutbesi üzerine (06 Temmuz 2018 - Cuma)
Seçim sonucuna farklı bakışlar (29 Haziran 2018 - Cuma)
Dinî bilgi ve Diyanet (21 Haziran 2018 - Perşembe)
Türkiye´nin dinî ve kültürel birikimi (17 Haziran 2018 - Pazar)
İslâm´ın güncel sunumu (07 Haziran 2018 - Perşembe)
Havanda su dövmek (25 Mayıs 2018 - Cuma)
Yüz yıl önce yüz yıl sonra Ramazan (18 Mayıs 2018 - Cuma)
İslâmiyet insaniyettir (10 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zâhirî-Selefî din yorumu (02 Mayıs 2018 - Çarşamba)
‘Kutlu Doğum´un ardından (26 Nisan 2018 - Perşembe)
İnanç sapması-Ahlak sapması (12 Nisan 2018 - Perşembe)
Dil terörü (06 Nisan 2018 - Cuma)
Diyanet´in taahhütnamesi (26 Mart 2018 - Pazartesi)
Diyanet´in taahhütnamesi (22 Mart 2018 - Perşembe)
İlâhiyatlar ‘güncelleme´nin neresinde? (14 Mart 2018 - Çarşamba)
YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM (09 Mart 2018 - Cuma)
Sert konuşma! (07 Mart 2018 - Çarşamba)
Düşünme, istişare ve iş yapma üzerine (01 Mart 2018 - Perşembe)
‘Daha az daha çoktur´ (23 Şubat 2018 - Cuma)
Nasıl bir çağda yaşıyoruz? (16 Şubat 2018 - Cuma)
Akıl ve bilim çağında din (11 Şubat 2018 - Pazar)
“1/4 domuz”: Bir kafa yapısı (30 Ocak 2018 - Salı)
Tasavvuf hakkında okunacak bir kitap (09 Ocak 2018 - Salı)
Ev sahibinin günahı (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
İnsan olarak Hz. Peygamber (12 Aralık 2017 - Salı)
‘Büyük oyun´un nesiyiz? (29 Kasım 2017 - Çarşamba)
“Küp içindekini sızdırır” (21 Kasım 2017 - Salı)
‘Sünnet´e dair (10 Kasım 2017 - Cuma)
Din görevlilerinin eğitimi (05 Kasım 2017 - Pazar)
‘Hoca Efendi´ kimliği (29 Ekim 2017 - Pazar)
Cami dernekleri (22 Ekim 2017 - Pazar)
Cami ve medeniyet (13 Ekim 2017 - Cuma)
Mehdilik sempozyumu (07 Ekim 2017 - Cumartesi)
´Anlama sorunumuz´ (29 Eylül 2017 - Cuma)
Buna ‘uygarlık´ mı diyorsunuz? (21 Eylül 2017 - Perşembe)
İbretlik ülke: Pakistan (17 Eylül 2017 - Pazar)
Müslümanlar ne kadar müslüman? (12 Eylül 2017 - Salı)
Ümmet ve Ümmetçilik (24 Ağustos 2017 - Perşembe)
‘Bizim camia´nın sorunları (09 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İktisat felsefesi sorunumuz (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Diyanet ve din eğitimimiz (29 Temmuz 2017 - Cumartesi)
İslâm düşüncesinin kısa hikâyesi (07 Temmuz 2017 - Cuma)
“İslâm tevhid dinidir” ne demek? (30 Haziran 2017 - Cuma)
“Doğrusu nedir?” (03 Haziran 2017 - Cumartesi)
Ramazan´a girerken (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
‘Din´ anlayışımız üzerine (23 Mayıs 2017 - Salı)
Gündemdeki konu: İslâmcılık (16 Mayıs 2017 - Salı)
‘Tekbir´ (10 Mayıs 2017 - Çarşamba)
Güven toplumu (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
Güven toplumu (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Kendin için istediğini…´ (18 Nisan 2017 - Salı)
Çatışma dili saygı dili (07 Nisan 2017 - Cuma)
Suizan ya da niyet okuma (22 Mart 2017 - Çarşamba)
Suizan ya da niyet okuma (17 Mart 2017 - Cuma)
Siyasetimizde güzel gelişmeler (02 Mart 2017 - Perşembe)
İslamofobi (10 Şubat 2017 - Cuma)
‘İğneyi kendimize…´ (02 Şubat 2017 - Perşembe)
Hutbe ve hayat tarzı (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
Üniversiteler ve hocalar niye var? (06 Ocak 2017 - Cuma)
İlâhiyat öğretimimize dair (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
PISA raporunun düşündürdükleri (16 Aralık 2016 - Cuma)
‘Kadına şiddet´e farklı bir bakış (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Söküp atmalıyız´ ama nasıl? (29 Kasım 2016 - Salı)
“Hüve´l-Bâkî (16 Kasım 2016 - Çarşamba)
Cemaat müdafilerine… (06 Kasım 2016 - Pazar)
Din ve dünyevîleşme (22 Ekim 2016 - Cumartesi)
Müslümanlar ‘bütünleşebilir´ mi? (15 Ekim 2016 - Cumartesi)
‘Zor oyunu bozar´ (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.7665
EURO
6.3586
booked.net
Hakkın dile getirilmesi gereken yerde susan, dilsiz şeytandır.

Hz. Muhammed
Büyük beyaz köpek balıkları, 100 litre suda tek bir kan damlasının kokusunu alabilir.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59