TOKİ´nin yeni vizyonu
Tarih: 23.10.2017 11:39:22 / 322okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

Çocukluğumun büyük bir kısmı ve ilk gençliğim Sivas´ta, tek katlı, önünde ve arkasında bahçesi bulunan, çok eski, fakat sevimli bir ahşap evde geçti. Ön bahçemizin, daha doğrusu avlumuzun üstü bir asmayla neredeyse tamamen kapatılmıştı. Rahmetli annem, babamın alçak çitlerle çevirdiği bölümde gül ve hatmi gibi çiçekler, soğan, maydanoz, dereotu; birkaç meyve ağacıyla duvar diplerinde kavakların yükseldiği arka bahçemizde ise sırık fasulyesi, domates, salatalık ve kabak gibi sebzeler yetiştirirdi. Avlu, kış ayları hariç, annemin aslî mekânıydı; bütün zamanını burada geçirir, yemeklerimizi bile bir köşedeki sabit maltızda (Sivas Türkçesinde mantis) pişirirdi. Annem ve babam, ömürlerinin sonuna kadar bu evde yaşadılar ve sıcak, kaloriferli bir apartman dairesine geçme fikrine asla ve yaşamadılar.
Ne var ki biz çocuklar, bazı komşularımızın yaptırdıkları avlusuz, bahçesiz, genellikle çirkin bir sarıya boyanmış betonarme binalardaki dairelerine imrenir, oralarda yaşayan çocuklar karşısında aşağılık duygusuna kapılırdık.
Annem ve babamın ne kadar haklı olduklarını, insanın sokakla, yeşille, hayatla âdeta irtibatını koparan daracık apartman dairelerine yaşamak zorunda kalınca anladık. Zavallı annem sonraki yıllarda zaman zaman yanımıza gelince boğulacak gibi olur, üç günden fazla tahammül edemezdi. Üzülürdüm, çünkü eski ahşap evlerimizde banyo, tuvalet, mutfak ve tabii ısıtma problemleri vardı.
***
Zamanla bütün şehirlerimizde bütün eski evler yerlerini dörder beşer katlı (her evlada bir daire) betonarme binalara terk etti. Bu binaların daracık dairelerine yaşamak zorunda kalan yaşlıların “âhir-i ömr”lerinde ne büyük sıkıntılar çektiklerini tahmin etmek zor değil. Şimdi düşünüyorum da, onları yaşama alışkanlıklarından koparmayacak, ama asgari ölçüde de olsa, hayatlarını kolaylaştıracak modern imkânlara sahip evler sunabilseydik, itiraz ederler miydi?
Hiç sanmıyorum. Sadece yaşlılar mı? Eski evler yıkılıp bu evlerin avlu ve bahçelerini de işgal eden çok katlı binalar yükselirken aynı ölçekte kalan sokaklar çocuklar için son derece tehlikeli alanlara dönüştü. Apartman daireleri onlar için de hapishanelere dönüşmüştü.
Temel bir felsefeden mahrum, şehirlerimizin tarihini, kültürel mirasını, hatta iklimini yok sayan, tarihî merkezleri bile zevksiz, üslûpsuz binalarla kanser hücreleri gibi işgal edip yutan şehirciliğimiz utanç vericidir. Ne yazık ki, TOKİ de ateşe adeta körükle giden bir kurum olarak doğmuştu.
***
Bir zamanlar Türkiye´nin her yerinde bölge şartlarını göz önüne almadan yaptığı bir örnek “toplu konut” binaları, özellikle Bursa´nın siluetini tanınmaz hâle getiren heyula yüzünden ağır eleştirilerin hedefi hâline gelen ve düzeltilmesi zor bir kötü imaja sahip olan TOKİ´nin son zamanlardaki hamleleri dikkatinizi çekiyor olsa gerek.
Dört yıl önce bu kurumun başına geçen M. Ergün Turan´ın öncülüğünde yepyeni bir vizyonla toplu konut projeleri üretilip uygulanmaya başlandı. Artık “yatay” projelere ağırlık veriliyor ve proje hangi bölge için hazırlandıysa o bölgenin iklimi, mimari gelenekleri ve tarihî şehir dokuları mutlaka gözetiliyor.
Uygulanan projelerden bazılarının TOKİ tarafından açılan yarışmalarda ödüle layık görülen projeler olduğunu hemen kaydetmek isterim. 2014 yılında açılan “7 İklim 7 Bölge Gelenekten Geleceğe Ulusal Mimari Proje Yarışması”nda ödül kazanan projeler şu sıralarda Ürgüp, Çeşme, İznik, Mardin, Çankırı, Dilovası, Şanlıurfa Maşuk ve Gaziantep Şehitkâmil´de uygulanıyor. Bazıları belki de tamamlanmıştır.
Söz konusu projeler, bölgenin mimarisinden ilham alınarak hazırlanmakla beraber (ki temel amaçlardan biri budur) eskinin tekrarı değil, bölge insanlarının bütün ihtiyaçlarını ve beklentilerini karşılayacak modern projelerdir. Bu hususun altını özellikle çizmekte fayda görüyorum.
***
TOKİ, “7 İklim 7 Bölge” yarışmasının ikincisini de bu yıl da “mahalle” kavramını öne çıkararak ilân etti ve sonuçlandırdı. Yarışmanın tam adı şöyle: “Ulusal Mimari Kentsel Tasarım Fikir Yarışması 7 İklim 7 Bölge: Mahalle”. Yarışma sonuçları, geçen Perşembe günü kurumun Halkalı´daki merkezinde yapılan ödül töreniyle kamuoyuna duyuruldu.
“7 İklim 7 Bölge Mahalle” yarışmasında, yedi bölgede gerçek alanlar belirlenerek mimarlardan tasarımlarını bu alanlar üzerinde, ancak disiplinlerarası bir planlama yaparak gerçekleştirmeleri istendi. Yarışmaya katılacak ekiplerde en az bir mimar, bir peyzaj mimarı ve bir şehir plancısının bulunması gerekiyordu. Mimarlar, Akdeniz Bölgesi´nde Hatay Dörtyol, Doğu Anadolu´da Muş Kepenek, Ege´de Pamukkale, Güneydoğu´da Mardin Artuklu, İç Anadolu´da Eskişehir Odunpazarı, Karadeniz´de Kastamonu Örencik, Marmara´da da Çorlu´da belirlenen araziler üzerinde çalıştılar.
Ödül töreni vesilesiyle TOKİ´nin Halkalı´da, merkez binasının bahçesindeki dev çadırda açılan sergi doğrusu göz kamaştırıcıydı ve jürinin bu projeler arasında seçme yapmakta ne kadar zorlandığını tahmin etmek zor değildi. Yarışmaya gönderilen ve 35´i ödüle layık görülen 113 projenin yer aldığı sergiyi gezenlerin uygulanabilir projeleri gözden geçirirken nasıl heyecanlandıklarına bizzat şahit oldum.
***
TOKİ´nin bu yeni vizyonu sayesinde uygulanan yeni projeleri iyi tanıtabildiği takdirde, zaman içinde oluşan ve silinmesi çok zor olan imajdan kurtulacağına ve Türk şehirciliğinde yeni bir çığır açacağına inanmaya başladım. Belki bu projeler, şehirlerimizin altyapı imkân ve şartları hiç düşünülmeden inşa edilen, astronomik fiyatlarla ve televizyon reklamlarında akla hayale gelmedik yalanlarla pazarlanan yüksek binaların gözü dönmüş “mütayit”lerinin de biraz insafa gelmelerini sağlar.
Devletimiz, TOKİ´nin bugünkü vizyonuna keşke 1950´lerde sahip olsaydı. Yapacak bir şey yok; hatanın neresinden dönülürse kârdır.

Anahtar Kelimeler: TOKİ, yeni, vizyonu
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
‘Sevda bölüğünde kıdemli bir asker´ (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
Millet bahçeleri ve Gülhane Parkı (16 Ekim 2018 - Salı)
Yunan mitolojisi ve biz (13 Ekim 2018 - Cumartesi)
Yunan mitolojisi ve biz (10 Ekim 2018 - Çarşamba)
Tatlı aşurenin acı hatırası (05 Ekim 2018 - Cuma)
‘Aylar bize hep Muharrem oldu´ (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
‘Muhteşem ve feyizli bir başlangıç´ (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk (14 Ağustos 2018 - Salı)
Mütebahhir bir dost: Metin Kayahan Özgül (07 Ağustos 2018 - Salı)
Şerefiye Sarnıcı ve sanat (29 Temmuz 2018 - Pazar)
Futbol, milliyetçilik ve ırkçılık (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Özünle, gözünle, sözünle işinde ol?

Hacı Bektaşı Veli
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
BUNLAR HEP BASİT MANTIK KURALLARIDIR
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Ehl-i Sünnet tek tip midir?
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Para görününce vicdan sıvışır
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
İslam´ın ölçütleri
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Son günlerin dünyası
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Âlet işler el övünür
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Nasılsın dediklerinde
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Sivasspor´dan Beşiktaş´a Futbol Dersi
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
Dikkat! Türkiye´nin sosyolojisi metamorfoz geçiriyor!
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Sessiz karşı devrim
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
TÜYAP Kitap Fuarı´na ve Selim İleri´ye dair
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Avucunuzdaki Kelebek
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Dikkat, PKK dönüşüyor
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Ey ana toprağı, ey Anadolu
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
“YAZIN ÜÇ AY YATAN ÖĞRETMEN” HA!
Salih Tuna
Salih Tuna
Türk ekonomisi McKinsey´e mi emanet edildi?
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ