Tel helva, arabaşı ve konuk
Tarih: 21.1.2018 11:54:03 / 494okunma / 0yorum
Ahmet Özdemir

Konu komşunun, bir birini sayan seven insanların bir araya geldiği sıra gezmesi buluşmalarda gönül rahatlığı içinde yenilir, içilir, sabaha kadar hoşça vakit geçirilirdi.
Saz söz, eksik olmaz, yüzük oynanır, seyirlik oyunlar sergilenirdi.
Sıra gezmelerinin dışında evleri bir birine yakın olan, dost ve akrabaların, komşuların toplanması ile tel helvası çekilir, arabaşı yutulurdu.
Arabaşı hakkında kısa bilgi vereyim:
Önceleri av etleriyle, daha sonraları horoz etiyle yapılan arabaşı çorbası ve arabaşı hamuru soğuk geçen kış akşamlarında misafirle birlikte yutulmaktaydı.
Hamuru, yalnızca un, su ve biraz da tuz eklenerek pişirilirdi. Maliyeti çok düşük olduğundan bir zamanların yoksul Anadolu´sunun yaratıcılığını temsil ederdi. Yaygın olarak İç Anadolu´da, Sivas, Konya, Mersin, Eskişehir ve Kayseri´nin Türkmen ağırlıklı ilçelerinde, Karaman, Kütahya, Çankırı, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat´ta yapılırdı.
Arabaşı Çorbası, Türk mutfağından bir çorbaydı. Özelliği ekmek ile birlikte değil, beraberinde hamur yutularak içilmesiydi. Sanıldığı gibi Araplarla ilgili bir yemek değildi.
Yemekten sonra sohbetin koyulaştığı sırada arada gelen bir ikram olduğu için "Ara-Aşı" sözcükleri zamanla değişip arabaşı olmuştu.
Birkaç cümle ile tel helva yapımını özetleyeyim:
Önce unu yağda krem rengi oluncaya kadar kavurarak sonra soğulup ince elekten geçirilen miyanesini hazırlamak gerekir. Bu leblebi unu da olabilir ki daha lezzet verir. Öte yanda sobanın üzerinde şeker, su, limon veya limon tuzu kullanılarak hazırlanan kesme kaynamaktadır. Bir kaşığı suya daldırıldığında erimeden donuyorsa, kıvamına gelmiş demektir. Yapışmaması için yağlanmış bir tepsiye kıvamına gelmiş şeker kesmesi dökülür. Bahçede kar üzerine bırakılır. Tepsinin altında kar erimişse yeri değiştirilir.
Bunlar yapılırken, konuklar maniler atmakta, kısmetler çekilmekte, yüzük oyunları oynamaktadır.
Katılaşan şeker tepsiden kavlatılarak dürüm yapılır, halkalanır ve sabırla çevrile çevrile, miyanesi karıştırıla karıştırıla helva tel tel oluncaya kadar katlanmaya başlar.
Odanın ortasına genişçe serilen sofra bezinin ortasına kolay yenilmesi için hazırlanan hoşaf tasları konulur. Bezi dizlerine çeken konuklar bir lokma helva bir hoşaf derken sabrın ödülünü almış olurlar. Tabi orada bulunamayan komşuların payı da unutulmaz.
Anadolu´da yaşayan inanışlara göre, konuk kısmetiyle gelir. Ev sahibi, konuğun gelmesinden sıkılıp üzülmez. Çünkü konuğu eve gönderen Tanrı´nın iradesidir.
Konuk geldiği eve yük olmadığı gibi ferahlık getirir. Bununla ilgili bir atasözümüz var:
"Misafir on kısmetle gelir, birini yer dokuzu evde kalır."
Gelenek ve göreneklerimizde yaşayan, konuklara öğüt olabilecek atasözlerimiz var. İşte birisi: "Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer." Kuşkusuz konuklar, gittikleri evin maddi gücünü düşünerek nasıl ağırlanacağını kestirebilir ama yine de ev sahibinin yapacağı ikramla yetinmeli.
Kimi atasözlerimiz de, konukseverliğin istismarını önlemek için söylenmiş..
Bir bölümü, gerçeği değil, mizahi unsurları yansıtması açısından güzel. İşte birisi: "Konuk konuğu sevmez, ev sahibi ikisini de sevmez." Bir başkası "Misafir üç günlüktür" diye kural getirmiş.
Bunu konuğun üç gün sonra gitmesi gerektiği şeklinde değil de, üç gün sonra, ev sahibinin günlük işlerine başlayacağı, bu durumun hoş karşılanması gerektiği şeklinde yorumlamak gerekli.
Konukların davranışları ile ilgili bir atasözümüz de oldukça anlamlı: "Misafirin akılsızı ev sahibini ağırlar." Evet. Konuk gidilen yerde, konuğa yakışır davranışlarda bulunulmalı.. Aşırı hareketler, dalkavukluğa varan saygı gösterileri ev sahibini rahatsız eder.
Konuk olduğumuz, konuk ağırladığımız günleri, tadına doyum olmayan söyleşileri, şakalaşmaları arıyor, özlüyorum.

Anahtar Kelimeler: helva, arabaşı, konuk
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Cemreler ve kardelen (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Yetiş kimsesizler kimsesi (18 Şubat 2019 - Pazartesi)
Önce sevgi sonra sevgi (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
Atatürk´e diktatör diyenin... (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
Seyfettin Sucu´yu biliyor musunuz? (10 Şubat 2019 - Pazar)
Sevginin evrensel boyutu (08 Şubat 2019 - Cuma)
Selahattin Pınar (06 Şubat 2019 - Çarşamba)
Erzurum izlenimlerinden (05 Şubat 2019 - Salı)
Umman İçinde İhlâsîce Şiirler (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
Kalecikli Âşık Mir´atî (31 Ocak 2019 - Perşembe)
Poşet ve at gözlüğü (26 Ocak 2019 - Cumartesi)
Gelenek mi, görenek mi, medeniyet mi? (16 Ocak 2019 - Çarşamba)
Sefil Selimî´nin 15. ölüm yıldönümü (07 Ocak 2019 - Pazartesi)
MUZAFFER SARISÖZEN (04 Ocak 2019 - Cuma)
Gurbet şairi Kemalettin Kamu (31 Aralık 2018 - Pazartesi)
Yemen´in her karışında Türk kanı (25 Aralık 2018 - Salı)
Sevgi güneşi Mevlana (19 Aralık 2018 - Çarşamba)
Ali Can (15 Aralık 2018 - Cumartesi)
Yahya Kemal ve kökü mazide ati olmak (13 Aralık 2018 - Perşembe)
Unutulan asker düğünleri (10 Aralık 2018 - Pazartesi)
Sivas yollarında geceleri (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
Gazeteciyi donanımlı kılma (06 Aralık 2018 - Perşembe)
Gazeteciliğin fotoğrafı (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Ey ana toprağı, ey Anadolu (31 Ekim 2018 - Çarşamba)
Sümmani ve Gülperi (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
TÜRK ELLERİNDEN BİR KAÇ SES (20 Ekim 2018 - Cumartesi)
MAVİ SU AK KÖPÜKLÜ SU (16 Ekim 2018 - Salı)
Kadıncık Ana (12 Ekim 2018 - Cuma)
Süleymaniye´deki bir sandık mücevher (11 Ekim 2018 - Perşembe)
MİMAR SİNAN (10 Ekim 2018 - Çarşamba)
GEVHERİ VE KERBELA (09 Ekim 2018 - Salı)
Gevheri ve 17. Yüzyil (08 Ekim 2018 - Pazartesi)
AŞURE (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
NEŞET ERTAŞ VE BÜTÜN LEYLALAR (04 Ekim 2018 - Perşembe)
Bir garip aşık Neşet Ertaş (03 Ekim 2018 - Çarşamba)
Ulu ozan Hataî´nin 500. Yılı (01 Ekim 2018 - Pazartesi)
A. Vecdi Bingöl (29 Eylül 2018 - Cumartesi)
Ve yola çıktılar (28 Eylül 2018 - Cuma)
Pir Sultan söylenceleri (27 Eylül 2018 - Perşembe)
Kalbe dolan ilk bakış (26 Eylül 2018 - Çarşamba)
Eylül sofrasında aşk (25 Eylül 2018 - Salı)
İmece geleneği (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
Fani ömür biter (22 Eylül 2018 - Cumartesi)
Eylül´ü yaşamak (20 Eylül 2018 - Perşembe)
Nida Tüfekçi (19 Eylül 2018 - Çarşamba)
Mehmet Çakırtaş (18 Eylül 2018 - Salı)
Orhan Kemal yüz yaşında (17 Eylül 2018 - Pazartesi)
Bacıyan-ı Rum (14 Eylül 2018 - Cuma)
İzmir´e Tahassür “Özlem” (14 Eylül 2018 - Cuma)
Atatürk´ü anlayabilmek (12 Eylül 2018 - Çarşamba)
Cumhuriyet kolay kurulmadı (11 Eylül 2018 - Salı)
Ankara ve bir milletin şahlanışı (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
Misak-ı Milli (09 Eylül 2018 - Pazar)
Sivas Kongresi (07 Eylül 2018 - Cuma)
Önce Erzurum Kongresi (07 Eylül 2018 - Cuma)
Vatanın karabağrına doğan güneş (05 Eylül 2018 - Çarşamba)
Yerel kültür ve Sivas basını (03 Eylül 2018 - Pazartesi)
“İnsansiz adalet olmaz” (02 Eylül 2018 - Pazar)
Türk´e Türkçe´yi öldürtmek (31 Ağustos 2018 - Cuma)
Gaziler Günü (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
Zaferler ayı Ağustos (29 Ağustos 2018 - Çarşamba)
30 Ağustos´a doğru (28 Ağustos 2018 - Salı)
´Sarı zeybek dağlara yaslanır´ (27 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Celile N. Çelikel ve sensiz yıllar (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Bayram atasözü ve deyimleri (24 Ağustos 2018 - Cuma)
Hacı Bektaş (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Bu ninniler, başka ninniler (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Nigar Hanım´a ilişkin bir çalışma (16 Ağustos 2018 - Perşembe)
Nigar Hanımın günlüğü (15 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Nigar Hanım (14 Ağustos 2018 - Salı)
Hıyarın kurusu (13 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Bunun adı hıyar hıyar! (12 Ağustos 2018 - Pazar)
El elden üstün (10 Ağustos 2018 - Cuma)
Cevdet Kudret Solok (09 Ağustos 2018 - Perşembe)
Namdar Rahmi Karatay (08 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Muzaffer Buyrukçu (07 Ağustos 2018 - Salı)
Deniz sarhoşları (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Hayali Küçük Ali kimdir? (05 Ağustos 2018 - Pazar)
Karagözle ilgili söylenceler (03 Ağustos 2018 - Cuma)
Gölge Oyunu ve Karagöz (02 Ağustos 2018 - Perşembe)
Karagöz geleneği (01 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Kekliğimin kafesi (31 Temmuz 2018 - Salı)
Keklik idim vurdular (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Keklik gibi sekmek (29 Temmuz 2018 - Pazar)
İbrahim Zeki Burdurlu (27 Temmuz 2018 - Cuma)
Atatürk ve sanat güzelliği (26 Temmuz 2018 - Perşembe)
Kültürümüzde türkü sempozyumu bildirileri (25 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Kelebek ve Veda Busesi (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Osman Gazi ile Balahun (22 Temmuz 2018 - Pazar)
Önce huzur gerek (20 Temmuz 2018 - Cuma)
Dertli´nin hicranı (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
Adıyla müsemma bir Ozan Dertli (18 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Sabahattin Ali ve dram (17 Temmuz 2018 - Salı)
Vehip Sinan (16 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Asker ocağı ana kucağı (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Bayrak (13 Temmuz 2018 - Cuma)
Nurettin Özdemir ve vatan tanımı (12 Temmuz 2018 - Perşembe)
Ayran mı şerbet mi? (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Bektaşilerden kulak küpesi (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Şakşakçılar goygoycular (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
Toprakdan dışarı olmak (02 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Ah Yemen ! (29 Haziran 2018 - Cuma)
Gönül dostluğu (24 Haziran 2018 - Pazar)
Erdoğan Alkan (22 Haziran 2018 - Cuma)
Bayram nostaljisi (18 Haziran 2018 - Pazartesi)
Bugün bayram günü (17 Haziran 2018 - Pazar)
Mehmet Behçet Yazar (11 Haziran 2018 - Pazartesi)
Deniz türküsü (08 Haziran 2018 - Cuma)
Atlara ilişkin efsaneler (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
Yalan ve iman (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
İnsan kısım kısım ve Âşık Hüseyin (31 Mayıs 2018 - Perşembe)
Âşık Yalınayak (28 Mayıs 2018 - Pazartesi)
Birlikte yaşadık bu topraklarda (25 Mayıs 2018 - Cuma)
Ferit Ragıp Tuncor (22 Mayıs 2018 - Salı)
Baki kalan bu kubbede (14 Mayıs 2018 - Pazartesi)
Mendil verdim geline (11 Mayıs 2018 - Cuma)
Ahmet Kutsi Tecer Sempozyumu (01 Mayıs 2018 - Salı)
Kitabımsın kitap (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
Atatürk ve Bektaşilik (24 Nisan 2018 - Salı)
Hani benim çocukluğum? (23 Nisan 2018 - Pazartesi)
23 Nisan´a doğru (22 Nisan 2018 - Pazar)
Eskiden baharın müjdesi kardelenlerdi. (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
Şakanın kataloğu olur mu? (03 Nisan 2018 - Salı)
Âşık Veysel, kahır ve sabır (26 Mart 2018 - Pazartesi)
Kadınlar Günü (09 Mart 2018 - Cuma)
Alparslan (05 Mart 2018 - Pazartesi)
Asker mektupları (26 Şubat 2018 - Pazartesi)
BU VATAN KİMİN? (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
Sevgi ile yarış olmalı sevgi (13 Şubat 2018 - Salı)
Kızıldan beyaza Aksultan Abdülhamit (06 Şubat 2018 - Salı)
Şark bülbülü (04 Şubat 2018 - Pazar)
Nazım Hikmet ve Bekir Sıtkı (31 Ocak 2018 - Çarşamba)
Emrah Sivas´ta (28 Ocak 2018 - Pazar)
Kış şarkıları (25 Ocak 2018 - Perşembe)
Avcılık ve Şarkışlalı Serdari (23 Ocak 2018 - Salı)
Mehmet Emin Yurdakul (18 Ocak 2018 - Perşembe)
Şiir şiirdir. başka söze ne hacet... (15 Ocak 2018 - Pazartesi)
Çalışan gazeteciler bayramı (10 Ocak 2018 - Çarşamba)
Yardım eyle bozatlı hızır (05 Ocak 2018 - Cuma)
Noel Baba mı Ülgen Baba mı? (03 Ocak 2018 - Çarşamba)
Bulutlar ağlamasa yeşillik nasıl güler (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
Kış Türküleri (26 Aralık 2017 - Salı)
İnternet medyasının resmi ilan alması hayal (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
Yerel medya ve sorunları (21 Aralık 2017 - Perşembe)
Garbın ilim ve sanatı (19 Aralık 2017 - Salı)
Zaralı Halil (13 Aralık 2017 - Çarşamba)
Gazetecilik eğitimi ve istihdam (06 Aralık 2017 - Çarşamba)
Bu da Karadenizli Fitnat Hanım (03 Aralık 2017 - Pazar)
Fitnat Hanım fıkraları (01 Aralık 2017 - Cuma)
Fitnat Hanım (28 Kasım 2017 - Salı)
Yörük ve çadır (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
Bir acı kahve (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
Faruk Nafiz´in sanatı (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
Atatürk´ü Anlayabilmek (10 Kasım 2017 - Cuma)
Mualla Orhon (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
Divan-ı Lügat-it Türk (19 Ekim 2017 - Perşembe)
Ahmet Kutsi Tecer (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Gazetecilik ve kültür (15 Ekim 2017 - Pazar)
Fasık kime denir? (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
Kudüs ortak hedefimiz olmalı (09 Eylül 2017 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.3168
EURO
6.0318
booked.net
İçteki kiri su değil, ancak gözyaşı temizler?

Mevlana
Gezegenler arasında sadece Venüs saat yönünde döner.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59