Tel helva, arabaşı ve konuk
Tarih: 21.1.2018 11:54:03 / 187okunma / 0yorum
Ahmet ÖZDEMİR

Konu komşunun, bir birini sayan seven insanların bir araya geldiği sıra gezmesi buluşmalarda gönül rahatlığı içinde yenilir, içilir, sabaha kadar hoşça vakit geçirilirdi.
Saz söz, eksik olmaz, yüzük oynanır, seyirlik oyunlar sergilenirdi.
Sıra gezmelerinin dışında evleri bir birine yakın olan, dost ve akrabaların, komşuların toplanması ile tel helvası çekilir, arabaşı yutulurdu.
Arabaşı hakkında kısa bilgi vereyim:
Önceleri av etleriyle, daha sonraları horoz etiyle yapılan arabaşı çorbası ve arabaşı hamuru soğuk geçen kış akşamlarında misafirle birlikte yutulmaktaydı.
Hamuru, yalnızca un, su ve biraz da tuz eklenerek pişirilirdi. Maliyeti çok düşük olduğundan bir zamanların yoksul Anadolu´sunun yaratıcılığını temsil ederdi. Yaygın olarak İç Anadolu´da, Sivas, Konya, Mersin, Eskişehir ve Kayseri´nin Türkmen ağırlıklı ilçelerinde, Karaman, Kütahya, Çankırı, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat´ta yapılırdı.
Arabaşı Çorbası, Türk mutfağından bir çorbaydı. Özelliği ekmek ile birlikte değil, beraberinde hamur yutularak içilmesiydi. Sanıldığı gibi Araplarla ilgili bir yemek değildi.
Yemekten sonra sohbetin koyulaştığı sırada arada gelen bir ikram olduğu için "Ara-Aşı" sözcükleri zamanla değişip arabaşı olmuştu.
Birkaç cümle ile tel helva yapımını özetleyeyim:
Önce unu yağda krem rengi oluncaya kadar kavurarak sonra soğulup ince elekten geçirilen miyanesini hazırlamak gerekir. Bu leblebi unu da olabilir ki daha lezzet verir. Öte yanda sobanın üzerinde şeker, su, limon veya limon tuzu kullanılarak hazırlanan kesme kaynamaktadır. Bir kaşığı suya daldırıldığında erimeden donuyorsa, kıvamına gelmiş demektir. Yapışmaması için yağlanmış bir tepsiye kıvamına gelmiş şeker kesmesi dökülür. Bahçede kar üzerine bırakılır. Tepsinin altında kar erimişse yeri değiştirilir.
Bunlar yapılırken, konuklar maniler atmakta, kısmetler çekilmekte, yüzük oyunları oynamaktadır.
Katılaşan şeker tepsiden kavlatılarak dürüm yapılır, halkalanır ve sabırla çevrile çevrile, miyanesi karıştırıla karıştırıla helva tel tel oluncaya kadar katlanmaya başlar.
Odanın ortasına genişçe serilen sofra bezinin ortasına kolay yenilmesi için hazırlanan hoşaf tasları konulur. Bezi dizlerine çeken konuklar bir lokma helva bir hoşaf derken sabrın ödülünü almış olurlar. Tabi orada bulunamayan komşuların payı da unutulmaz.
Anadolu´da yaşayan inanışlara göre, konuk kısmetiyle gelir. Ev sahibi, konuğun gelmesinden sıkılıp üzülmez. Çünkü konuğu eve gönderen Tanrı´nın iradesidir.
Konuk geldiği eve yük olmadığı gibi ferahlık getirir. Bununla ilgili bir atasözümüz var:
"Misafir on kısmetle gelir, birini yer dokuzu evde kalır."
Gelenek ve göreneklerimizde yaşayan, konuklara öğüt olabilecek atasözlerimiz var. İşte birisi: "Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer." Kuşkusuz konuklar, gittikleri evin maddi gücünü düşünerek nasıl ağırlanacağını kestirebilir ama yine de ev sahibinin yapacağı ikramla yetinmeli.
Kimi atasözlerimiz de, konukseverliğin istismarını önlemek için söylenmiş..
Bir bölümü, gerçeği değil, mizahi unsurları yansıtması açısından güzel. İşte birisi: "Konuk konuğu sevmez, ev sahibi ikisini de sevmez." Bir başkası "Misafir üç günlüktür" diye kural getirmiş.
Bunu konuğun üç gün sonra gitmesi gerektiği şeklinde değil de, üç gün sonra, ev sahibinin günlük işlerine başlayacağı, bu durumun hoş karşılanması gerektiği şeklinde yorumlamak gerekli.
Konukların davranışları ile ilgili bir atasözümüz de oldukça anlamlı: "Misafirin akılsızı ev sahibini ağırlar." Evet. Konuk gidilen yerde, konuğa yakışır davranışlarda bulunulmalı.. Aşırı hareketler, dalkavukluğa varan saygı gösterileri ev sahibini rahatsız eder.
Konuk olduğumuz, konuk ağırladığımız günleri, tadına doyum olmayan söyleşileri, şakalaşmaları arıyor, özlüyorum.

Anahtar Kelimeler: helva, arabaşı, konuk
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BU VATAN KİMİN? (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
Sevgi ile yarış olmalı sevgi (13 Şubat 2018 - Salı)
Kızıldan beyaza Aksultan Abdülhamit (06 Şubat 2018 - Salı)
Şark bülbülü (04 Şubat 2018 - Pazar)
Nazım Hikmet ve Bekir Sıtkı (31 Ocak 2018 - Çarşamba)
Emrah Sivas´ta (28 Ocak 2018 - Pazar)
Kış şarkıları (25 Ocak 2018 - Perşembe)
Avcılık ve Şarkışlalı Serdari (23 Ocak 2018 - Salı)
Mehmet Emin Yurdakul (18 Ocak 2018 - Perşembe)
Şiir şiirdir. başka söze ne hacet... (15 Ocak 2018 - Pazartesi)
Çalışan gazeteciler bayramı (10 Ocak 2018 - Çarşamba)
Yardım eyle bozatlı hızır (05 Ocak 2018 - Cuma)
Noel Baba mı Ülgen Baba mı? (03 Ocak 2018 - Çarşamba)
Bulutlar ağlamasa yeşillik nasıl güler (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
Kış Türküleri (26 Aralık 2017 - Salı)
İnternet medyasının resmi ilan alması hayal (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
Yerel medya ve sorunları (21 Aralık 2017 - Perşembe)
Garbın ilim ve sanatı (19 Aralık 2017 - Salı)
Zaralı Halil (13 Aralık 2017 - Çarşamba)
Gazetecilik eğitimi ve istihdam (06 Aralık 2017 - Çarşamba)
Bu da Karadenizli Fitnat Hanım (03 Aralık 2017 - Pazar)
Fitnat Hanım fıkraları (01 Aralık 2017 - Cuma)
Fitnat Hanım (28 Kasım 2017 - Salı)
Yörük ve çadır (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
Bir acı kahve (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
Faruk Nafiz´in sanatı (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
Atatürk´ü Anlayabilmek (10 Kasım 2017 - Cuma)
Mualla Orhon (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
Divan-ı Lügat-it Türk (19 Ekim 2017 - Perşembe)
Ahmet Kutsi Tecer (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Gazetecilik ve kültür (15 Ekim 2017 - Pazar)
Fasık kime denir? (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
Kudüs ortak hedefimiz olmalı (09 Eylül 2017 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Dağlar nice yüksek ise,yol onun üstünden geçer.

Yunus Emre
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Siyasetçiler ‘Adana´daki Kahve´ye uğrasın
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
BEYAZ
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Varlığımıza musallat olanlar
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
CEMRE KİTABEVİMİZ VE KİTAP KULÜBÜMÜZ
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
AÇIK KONUŞUN, SEÇİK DÜŞSÜN
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Bir Robinho Vardı Keyif Veren
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
SİVAS İLİ VE İLÇELERİNDEKİ TÜRK DEVRİ HAMAMLARI
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
AZERBAYCAN TÜRKÜ, AZERBAYCAN TÜRKÇESİ 2
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru – Bir Çöküş!
Ergün Diler
Ergün Diler
Anlayacaklar!
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
´Yıldız´ parladı
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
YATAY SOYAĞACI
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Soyumuzu Bulduk mu?
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Nasıl bir çağda yaşıyoruz?
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
KAR YAĞMIYOR YAĞMIYOR
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
MEB YÖNETİCİ ATAMA YÖNETMELİĞİ TASLAĞI 2018(2)
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Şîrâz…
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
ŞEHİRDE İMECE
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Kürtler, PKK ve Afrin
Salih Tuna
Salih Tuna
Mustafa Kemal´in şu yoldaşına bak sen
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
YETENEK HARİTASI
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
Türkülerimizi Unutulmaktan Kurtaran Kahraman Muzaffer Sarısözen (1899- 1963)
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
İbrahim KAYA
İbrahim KAYA
Kutlu Yolun Yolcusu: Mehmed Âkif
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
İlerleme putu ve zihnî felçleşme
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
Bir zata mektup
Tarık Sezai Karatepe
Tarık Sezai Karatepe
Roboski: Acının Tarifi Yok!
AKİF EMRE
AKİF EMRE
İran toplumunun gelecek tahayyülatı
İlhan Yüksel
İlhan Yüksel
SİZ HANGİSİNİ İSTİYORSUNUZ.?
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Her gün KARA!..