Tarihi yapanlar ve yazanlar
Tarih: 15.3.2018 14:21:41 / 666okunma / 0yorum
MUSTAFA KUTLU

Kimdir bu rûzigârda âsude-hal olan
Tarih-i sergüzeşt-i selef ezberimdedir
Bu beytin şairini hatırlamıyorum. Ancak insanın yeryüzünden dertten, gamdan kurtulamayacağını iddia ediyor. (Belki de varolmanın bedelidir bu. Ademoğlu dünyaya imtihan için gelmiştir). Ziya Paşa da aynı fikirdedir.
Asude olam dersen eğer gelme cihane
Meydâne düşen kurtulamaz seng-i kazâdan der. İnsanlık tarihi Habil-Kabil kavgasından bu yana yarışma-çekişme-savaşma ile doludur.
Bu mücadele esasen mülkiyet ve hakimiyet meselesine dayanır. Onun da temelinde nefsî arzular vardır. Dışımızdaki düşman ile savaşmak küçük cihat, içimizdeki düşmanla (nefis) savaşmak büyük cihattır. Taraflar anlaşmaya varırsa adına barış denir. Nefis dokuz canlıdır; sekizini tepelesen dokuzuncu başkaldırır, anlaşma bozulur, barış sona erer. Tarih bu maceranın söze ve yazıya dökülmesinin ilmidir.
Tarih vakit geçirmek için okunmaz.
Kuru kavga için tarih yazılmaz.
Tarih insan denen bilmeceyi çözmek, anlamak, yorumlamak için çıkılan yolculuktur. Ona “bilim” diyorlar, bu doğru değil.
Şiir de olabilir; kıssa, hikâye, destan, roman, tiyatro, hatta sinema. “Tarihte bir yolculuk” tabirini sık duyarız. Sayılan türler birer yoldur. Yol eri Kaf Dağı´na varmak için her yolu deneyebilir. Resmî tarih, toplumsal tarih, iktisat tarihi, dinler tarihi, sanat tarihi, edebiyat tarihi, arkeoloji, jeoloji, dilbilim, folklor, etnografya. Uzmanlık alanları çoğalır; işin içine felsefe, sosyoloji, ideoloji falan girer; kimin eli kimin cebinde belli olmaz. Tartışma sürer gider. Son soru “Hangi tarih?” olur. Böylece “tarih yazımı” alanına girmiş oluruz ki; girmek kolay, çıkmak zordur.
İsterseniz arapsaçına dönen bu dedikodu dünyasından ayrılalım. Meselâ Yemen´de neler olduğunu anlamak için arşiv belgelerini bir yana koyup o ciğer dağlayan “Yemen Türküsü”nü dinleyelim. Aysun Gültekin okusun, Erzurumludur.
Mızıka çalındı düğün mü sandın
Al-Yeşil bayrağı gelin mi sandın
Mehmetçik düğüne gider gibi gidiyor.
Dün Yemen´e, bugün Afrin´e.
15 Temmuz´da ölümüne.
(Şu ek bilgiyi verelim. Türkmen töresidir, dün olduğu gibi bugün de gelinin başına al-yeşil bir örtü örtülür).
Tuhaf görünür aldanmayın. Sanki tarihi yapanlar gidiyor, yazanlar kalıyor.
Öyledir. Ne derler: Söz uçar yazı kalır.
Öyleyle tarihi okuyalım, türküyü dinleyelim. Biri akla, öteki kalbe hitap eder. “Mâna”nın anlamı her iki uzvu harekete geçirerek kavranır.
Tarih niçin okunur?
Derler ki “ibret” almak için okunur.
Siz “ibret” kelimesinin anlamını araştıradurun, ben onun 1869-73 arası çıkan bir döneminde Namık Kemal´in başyazarlığını yaptığı gazete olduğunu söyleyeyim.
Rüştiye mezunu Namık Kemal on dokuz yaşında gazete yazarlığına başlamış, kendini yetiştirmiş, 48 yıllık ömrüne pek çok eser sığdırmış, mühim bir sanat-siyaset ve hareket adamıdır. Biz onun makalelerini bile yeni harflerle basmış değiliz. (Sadece bir cilt çıktı. Hazırlayan: İsmail Kara. Osmanlı Modernleşmesinin Meseleleri. Bütün Makaleleri-I. Dergâh Yay. 2005. 592 s.). Yayımlanacak olsa bu cilt gibi üç cilt daha tutar.
Hürriyet, adalet, müsavat, vatan, kanun, millet, ahlâk, vicdan, medeniyet, meşrutiyet benzeri nice kavramlar üzerine yazdı. “Vatan şairi” diye şöhret kazandı. Dil, tarih, şiir, tiyatro, tenkit vb. gibi pek çok dalda eser verdi. Yeni Osmanlılar´dan olmakla beraber fikriyatında İslâm´ı esas aldığı âşikardır.
Derler ki bu genç adamın gazetede iki kâtibi varmış. Biri salonun bir köşesinde öteki öbür köşede. Kemal ayakta, bir o yana bir bu yana gidip gelerek aynı anda kâtiplerden birine iç politika, ötekine dış politika konularında iki makale yazdırırmış.
“Barika-i Zafer” adlı eserini bir günde yazdığı söylenir.
Neden Namık Kemal üzerinde durduk? Tarihi hem yapan hem yazan adam. Siyasî tarihte, edebiyat tarihinde, düşünce tarihinde yeri var.
Şu günlerde millet tarih yapıyor. (“Tarih yazdı” diye kullanılıyor. Bence “yapmak” daha iyi. Kahramanlar yapar, şairler yazar).
Tarihi yapanlar, yani ona yön verenler pek konuşmaz, bazısı hatırat yazar, hatıratlar tarih yazıcılarının fazla değer vermediği belgelerdendir.
Peki tarih kimindir? Yapanın mı yazanın mı? “Bu yersiz bir soru” derler, tarih milletindir.
Mevzu derin, beni aşar. Lakin büsbütün sessiz kalmak delikanlıya yakışmaz. Bu sebeple aşağıdaki türküyü çığırıverdim.
Bu dağlar kömürdendir
Geçen gün ömürdendir
Feleğin bir kuşu var
Pençesi demirdendir.

Anahtar Kelimeler: Tarihi, yapanlar, yazanlar
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Bilenlerle bilmeyenler (13 Aralık 2018 - Perşembe)
Ne yapmalı? (06 Aralık 2018 - Perşembe)
Âlet işler el övünür (15 Kasım 2018 - Perşembe)
Hududullah-II (08 Kasım 2018 - Perşembe)
YALNIZLIK (01 Kasım 2018 - Perşembe)
Hududullah-I (26 Ekim 2018 - Cuma)
Yakışıklı ceset (18 Ekim 2018 - Perşembe)
MADALYA (11 Ekim 2018 - Perşembe)
Mânalı hayat (04 Ekim 2018 - Perşembe)
Kalbin akletmesi (27 Eylül 2018 - Perşembe)
Hayat zor (12 Eylül 2018 - Çarşamba)
‘Söz´ün gücü (06 Eylül 2018 - Perşembe)
Çorbada tuzum olsun (29 Ağustos 2018 - Çarşamba)
İnsan nereye koşuyor? (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Yalnız ölüm (01 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Roman diliyle iktisat (25 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Eskiler alıyorum… (18 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Aidiyet (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Çıkmaz sokak-geçer akçe (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Ceviz ile sincap (27 Haziran 2018 - Çarşamba)
Tatil programı (20 Haziran 2018 - Çarşamba)
Elveda zamanı (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
Haddini bilmek (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
Kıssadan hisse (24 Mayıs 2018 - Perşembe)
“Öteki” diye biri yok (17 Mayıs 2018 - Perşembe)
“Öteki” diye biri yok (10 Mayıs 2018 - Perşembe)
Piyasa (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Tanrı misafiri (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
İnsanı tanımak (12 Nisan 2018 - Perşembe)
İnsanı tanımak (29 Mart 2018 - Perşembe)
Yara (07 Mart 2018 - Çarşamba)
Mesele (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
BEYAZ (21 Şubat 2018 - Çarşamba)
Sarışın (09 Şubat 2018 - Cuma)
Mus­ta­fa KUT­LU (02 Şubat 2018 - Cuma)
Ahlâk ağacı (25 Ocak 2018 - Perşembe)
Şehir, kültür ve sanat (2) (18 Ocak 2018 - Perşembe)
Şehir, kültür ve sanat (1) (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sanat nedir? (05 Ocak 2018 - Cuma)
Korku zamanı (22 Aralık 2017 - Cuma)
Bizim mahalle (14 Aralık 2017 - Perşembe)
Şiir öldü mü? (07 Aralık 2017 - Perşembe)
Hayatın nabzı (30 Kasım 2017 - Perşembe)
Hayat zor (23 Kasım 2017 - Perşembe)
Hayat zor (16 Kasım 2017 - Perşembe)
Aramıza kim girdi (09 Kasım 2017 - Perşembe)
Başka format yok mu? (02 Kasım 2017 - Perşembe)
Günler gelip geçerken (26 Ekim 2017 - Perşembe)
Kurban ile bayram (20 Ekim 2017 - Cuma)
Eğitimin olmazsa olmazı: Disiplin (12 Ekim 2017 - Perşembe)
Kimin borusu ötüyor? (05 Ekim 2017 - Perşembe)
Tükenmeyen hazine (22 Eylül 2017 - Cuma)
Aidiyet (14 Eylül 2017 - Perşembe)
Gergin miyiz? (07 Eylül 2017 - Perşembe)
İnsan nereye koşuyor? (04 Eylül 2017 - Pazartesi)
Atla, atla (24 Ağustos 2017 - Perşembe)
Eğlence (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
Çöpten gıda (11 Ağustos 2017 - Cuma)
Tek tip (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Kirlenme (04 Temmuz 2017 - Salı)
Takva nerede? (08 Haziran 2017 - Perşembe)
Domatesin tadı (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Hikâye ve romanda kişiler (19 Mayıs 2017 - Cuma)
“İkinci Yeni” üzerine (11 Mayıs 2017 - Perşembe)
Eğitim şart (28 Nisan 2017 - Cuma)
Devamsızlık bilgisi (16 Nisan 2017 - Pazar)
Evvelbahar (06 Nisan 2017 - Perşembe)
Nurettin Albayrak (23 Mart 2017 - Perşembe)
Heidegger´in Kulübesi (17 Mart 2017 - Cuma)
Fotoğrafın anlattığı (03 Mart 2017 - Cuma)
SİZ VE BİZ (23 Şubat 2017 - Perşembe)
Büyük filim (09 Şubat 2017 - Perşembe)
Anne (02 Şubat 2017 - Perşembe)
Kar yazısı (27 Ocak 2017 - Cuma)
Devlet ve şahsiyet (19 Ocak 2017 - Perşembe)
Televizyonda evlilik (13 Ocak 2017 - Cuma)
“Hemşehrilikten feragat” (06 Ocak 2017 - Cuma)
Nihayet tarım (04 Aralık 2016 - Pazar)
İstanbullu kim? (19 Ekim 2016 - Çarşamba)
Ruh (06 Ekim 2016 - Perşembe)
Mazmun (21 Temmuz 2016 - Perşembe)
ŞÜKÜR (09 Temmuz 2016 - Cumartesi)
Eski eserler ve Taksim´e cami (30 Haziran 2016 - Perşembe)
DUA (09 Haziran 2016 - Perşembe)
FARKINDALIK (05 Mayıs 2016 - Perşembe)
Çağla (27 Nisan 2016 - Çarşamba)
Güle dair (21 Mayıs 2015 - Perşembe)
Huzur (26 Nisan 2015 - Pazar)
Cinayetler (19 Mart 2015 - Perşembe)
İş insanı güzelleştirir (05 Mart 2015 - Perşembe)
Çakma bunalım veya II. Yeni (27 Şubat 2015 - Cuma)
Köprü ve göç (18 Şubat 2015 - Çarşamba)
Fena (04 Şubat 2015 - Çarşamba)
Izdırabın boyutu (28 Ocak 2015 - Çarşamba)
Hayat tarzı (21 Ocak 2015 - Çarşamba)
Kar yazısı (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
Taşra çıkarması (31 Aralık 2014 - Çarşamba)
Kırk milyon fidan (25 Aralık 2014 - Perşembe)
Hangi muhafazakarlık (18 Aralık 2014 - Perşembe)
Dört kişiden biri (04 Aralık 2014 - Perşembe)
Birlik-beraberlik (26 Kasım 2014 - Çarşamba)
Müzik bitti mi? (19 Kasım 2014 - Çarşamba)
Bir avuç toprak (13 Kasım 2014 - Perşembe)
Kafayı çizen adam (05 Kasım 2014 - Çarşamba)
Cumhurbaşkanlığı Sarayı (31 Ekim 2014 - Cuma)
Bana ne yapacağımı söyle (23 Ekim 2014 - Perşembe)
M. Seyfettin Özege (15 Ekim 2014 - Çarşamba)
Üniversite ve kütüphane (09 Ekim 2014 - Perşembe)
Halime Toros merhaba (07 Ekim 2014 - Salı)
Huşû (21 Eylül 2014 - Pazar)
Yeni Türkiye ama nasıl? (11 Eylül 2014 - Perşembe)
Sarnıçlara dönmek (04 Eylül 2014 - Perşembe)
Eski ve yeni (28 Ağustos 2014 - Perşembe)
Af adaletten üstündür (21 Ağustos 2014 - Perşembe)
Hep aynı hikâye (14 Ağustos 2014 - Perşembe)
Zenginlik (08 Ağustos 2014 - Cuma)
Açlık (05 Ağustos 2014 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Erlerle sohbet seni de erlere katar.

Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Ümit kesmeyin;
Coşkun GÖKKUŞ
Coşkun GÖKKUŞ
DERBY DEĞİL DÖĞÜŞ...
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
İyilik yolunda olmak
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Bilenlerle bilmeyenler
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Yahya Kemal ve kökü mazide ati olmak
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Vali Salih Ayhan´ın Sivasspor Projesi
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Biraz daha teori çalışalım
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Yeni bir konferans modeline ihtiyaç var
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Acı reçete!
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
Rağmen Tavrı ve Nebevî Şahitlik Yolculuğu
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Mütesettir Anıtkabir!
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
Şeriat aziz eder yüceltir
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Müslüm Baba
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Çakmak Taşındaki Ümit
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
LEGO VE DİJİTAL RUHLAR DÜNYASI
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Ahlak merkezli dindarlıktan nerelere?
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
EV ÖDEVİ Mİ!...
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Aday belirlemek artık kolay değil
Salih Tuna
Salih Tuna
Kadir Mısırlıoğlu´nun fesi, PKK´nın kalpağı
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ