SİVASIN DEĞİRMENLERİ
Tarih: 12.11.2015 17:30:29 / 950okunma / 0yorum
Muzaffer Gücer

 

Bilmem şimdi hiç kaldı mı ama zannetmiyorum, çünkü çok yerde gördüğüm kadarıyla köylere bile yakın merkezlerden minibüsle ekmek gidiyor. Şimdi en yakından başlayayım. Bulunduğu semte adını veren Akdeğirmen Mahallesi´ndeki ağ değirmen suyu yüksekten düştüğü için unu makbul olan bu değirmende çok buğday öğüttük, çünkü biz çarşıdan ekmek almazdık. Dedem fırın işletirken ekmeğimiz oradan gelirdi ama sonraları mahalle fırınında kendi ekmeğimizi kendimiz pişirirdik.

Höllüklük değirmeni vardı amma bunun suyu değirmenden hemen sonra kaybolurdu. Çünkü kanalizasyona verilir ve evlere alınır, çamaşır bulaşık yıkanır çocuklar bunun ısıtılan suyu ile yıkanırdı. Zannedersem o zamanlar Sivas´ın en meşhur olan Şirinoğlu hamamında su buradan gelirdi. Şimdiki adı Mevlana caddesinin yerinden de öküz ırmağı denen bir ırmak akardı.

Daş bende gelen tavra deresi burada üç kola ayrılır sağdaki öküz ırmağı kışlaların altından Mevlana bahçesinin üst kısmından geçip çifte göz değirmeninden sonra aşağıya iner, daha sonra hükümet konağının arkasında bulunan küçük bir değirmeni çalıştırır, ve kapalı bir kanal ile kepenek caddesini geçtikten sonra kesme taştan yapılmış açık bir kanal ile kepenek caddesinin sağ tarafından akıp ali ağa camisinin yanında bulunan aynı addaki değirmeni çevirdikten sonra murdar ırmağa karışırdı. Kepenek caddesinden geçen açık kanalın kenarı fayton durağı idi. Burada belki 30-40 tane fayton sıraya dizilir, önce atların kafalarına yem torbalarını takar ve müşteri beklerlerdi. Eh bir hastayı doktora götürmek yahut trene yolcu götürmek veya yolcu karşılamak için gelecek müşteriyi bekle dur. Yazın hoş güzeldi. Faytonlarını, atlarını yıkarlar, sularlar amma kışın o ayazında gece gündüz bıyıkları buz tutmuş sırtlarındaki kürklere sarılarak müşteri beklerlerdi. Çünkü eğer tehirli gelmez ise sabah gece 01:30 da ekspres tren gelir, işte ona müşteri götürüp getirdikten sonra birkaç nöbetçiden başka kimse kalmazdı. Bilmem ki günlük kazanacakları 5-10 lira ile atları besle. Birde bazıları mal sahibi bile değildi. Faytoncuya da yevmiye ver. Nasıl olurdu bilmem. İnsanlar mı kanaatkârdı yoksa paranın bereketi mi vardı? Pazar günleri şanslı olanlar düğünler için dutulur (kiralanır), düğün sahibi durumuna göre birkaç fayton dutar, yakın arkadaşlar veya akrabalar yahut kendi düğününden borçlu olanlar fayton dutar veya iki kişi biner birkaç kişi de düğün evindekilerden alınırdı amma borç harç da olsa gelin arabası mutlaka taksi olur, onun şoför mahallinede nedense hatırlı bir erkek gurulurdu.

 Yazın sünnetler başlayınca faytoncuların yüzü daha güleç olurdu çünkü işeler açılırdı. Böyle gezmeye falan gidince yaya gidilip gelinirdi. Her baba yiğidin harcı değildi fayton dutmak. Çayyurt mahallesinden ali baba´ya, çayrağzına ,gale boynuna ,ege mahallesine gezmeye o soğuklarda bile yürüyerek gider gelirdik. Gılavuz mahallesinden cer atölyesine çalışmaya gelenler vardı.

Az kalsın unutuyordum 1950 li yıllarda öğretmen okulu müdürü ile fidanlık müdürü ve numune hastanesi başhekiminin makam araçları faytonlar idi. Sivas da bir tek özel fayton vardı. Vali´nin makam aracı bir otomobil birde çimento fabrikası müdürünün steyşını vardı. Hey gidi günler nereden nereye geldik şimdi sayısız özel arabalar var.

Selamlar… 

Anahtar Kelimeler: SİVASIN, DEĞİRMENLERİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BUNA DA ŞÜKÜR (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
KELEKLİK ETME ULAN! (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
RÜŞTÜ EMMİNİN VERDİĞİ DERS (12 Mart 2018 - Pazartesi)
ŞEHİRDE İMECE (28 Ocak 2018 - Pazar)
GARA GARA GUŞLARI (19 Aralık 2017 - Salı)
AL AT (24 Ekim 2017 - Salı)
Vah anam, vah! Günlerde nasıl gısalmış… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
EVVEL ZAMAN İÇİNDE ÇOCUKLUĞUM (21 Nisan 2017 - Cuma)
ODUN PAZARI (01 Mart 2017 - Çarşamba)
SİVASIN ÜÇ GÜZELİ (29 Ocak 2017 - Pazar)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (08 Ocak 2017 - Pazar)
SİVAS´TA GIZ İSTEME (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
BİLMEM HALA SÖYLENİR Mİ? (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
GARİPLER MEZARI (12 Ekim 2016 - Çarşamba)
SÜREKÇİLER (21 Eylül 2016 - Çarşamba)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (24 Haziran 2016 - Cuma)
Zavallı Mundar (pis) Irmak‏ (26 Mayıs 2016 - Perşembe)
KÜRÜN ( HAMAM KURNASI ) GAPMA‏ (08 Mart 2016 - Salı)
Sivas´ın Parkları ve Paşa Fabrikası (02 Şubat 2016 - Salı)
DATLI SU (12 Ocak 2016 - Salı)
YANDAN ÇARKLI‏ (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
CİCİ ANNENİN TALİBİ‏ (30 Kasım 2015 - Pazartesi)
BACA PİLAVI (19 Ekim 2015 - Pazartesi)
Yün Çıbığı ( çubuğu) (10 Eylül 2015 - Perşembe)
FESHANE GÜNLERİ (22 Temmuz 2015 - Çarşamba)
MİSAFİRİN KISMETİ (04 Temmuz 2015 - Cumartesi)
SİVAS´IN CAMBAZLARI (29 Haziran 2015 - Pazartesi)
Paşam Uyanık Diye (27 Mayıs 2015 - Çarşamba)
EĞRİLCE (SİVAS DEYİŞİYLE ARİLCE) (05 Mayıs 2015 - Salı)
ERMENİ KOMŞULARIMIZ (21 Nisan 2015 - Salı)
GARLI DAĞLAR (17 Şubat 2015 - Salı)
Attarlar (Sivaslı deyişiyle Ettarlar) (26 Ocak 2015 - Pazartesi)
Bizim Gapgaçcılar (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
Tel Helvası (18 Kasım 2014 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Kargalar ötmeye başlayınca bülbüller susar..

Mevlana