SİVAS İLİ VE İLÇELERİNDEKİ TÜRK DEVRİ HAMAMLARI
Tarih: 20.2.2018 15:43:29 / 380okunma / 0yorum
Ahmet ÖZDEMİR

Dr. Sultan Murat Topçu´nun "Sivas İl ve İlçelerindeki Türk Devri Hamamları" adlı kitabı, Sivas 1000 Temel Eser dizisi içinde yayınlandı. Kitap, bütünüyle Sivas toprakları içinde Türk döneminde inşa edilmiş hamamları, herhangi bir dönem kısıtlaması getirmeden, toplu bir şekilde ele alıyor.

Sultan Murat Topçu´dan bir kaç cümle söz edeyim: 1980 yılında Rize´de doğdu. 2003 yılında Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü´nden mezun oldu. 2005 yılında yüksek lisans, 2010 yılında da doktorasını tamamladı. 2014 yılında Sanat Tarihi alanında doçent unvanını kullanmaya hak kazandı. Birçok kitap ve makalesi bulunuyor.

Kentte bulunan Ortaçağ dönemine ait anıtsal mimari yapılar, Sivas´ın, özellikle Ortaçağda önemli kentlerinden biri olduğunu gösteriyor.

Hamamların, yalnız mimari olarak değil aynı zamanda kentlerin kültürel alt yapılarının oluşmasında katkılar sağlamakta.
Doç. Dr. Sultan Murat Topçu, Sivas Hamamlarının Türk Hamam Mimarisinin önemli örneklerini bünyesinde barındırdığını saptamış. 40 adet hamamı ayrı ayrı ele almış. Bunlardan 17´sinin günümüze ulaştığını, 23´ünün çeşitli nedenlerle yok olduğunu belirlemiş. Yok olanların da özellikleriyle birlikte virane hallerinin fotoğraflarını kitabına eklemiş.

Hamamların suyla ilişkili yapılar olmaları, kentler de yeni suyollarının inşa edilmesini beraberinde getirmiş. Anadolu insanın gündelik yaşamında önemli bir yere sahipler. Özellikle Türk kadınlarının toplumda en fazla sosyalleştiği mekânlar olarak karşımıza çıkmakta. Çifte hamamlarda tali yola bakan kadınlar girişi, her ne kadar mahremiyetin bir göstergesi ise de, birçok hamamda kadın bölümlerinin erkek kısımları ile aynı tezyinatta yapılmış olmaları, toplumdaki kadın algısının belirlenmesinde bizlere görsel ipuçları sunmakta.

"Sivas İl ve İlçelerindeki Türk Devri Hamamları" ele alınan yapıların fiziki ve arkeolojik değerlerini inceliyor, resimlerini okuyucuya sunuyor. Bununla birlikte Sivas´taki hamam gelenek ve göreneklerinden de bilgi veriyor. İşte bir kaç gelenek aktarımı:

“Eskiden Sivas ´ta, ekonomik durumu iyi olan aileler hamamlarda halı yeri (soyunma kabini) ve kurna satın alırlardı, Halı yeri ve kuma satın alanlar ne zaman hamama gitseler orada soyunurlar ve o kumada yıkanırlardı. Kurnayı satın alan aileden başka kimse o kurnada yıkanamazdı. Sivas ´ta hamam yalnız kişisel yıkanmak amaçlı değil, çeşitli nedenlerle de kullanılırdı. Bunların başında, sünnet hamamı, arkadaş hamamı, Ramazan hamamı, ayak açma hamamı, gelin hamamı, mahalle hamamı ve lohusa hamamları geliyor.

Hala devam ettirilmeye çalışılan en önemli hamam geleneği, gelin hamamı... Genellikle salı günleri erken saatlerde gerçekleştirilen bu uygulamada, tutulan hamam sabahtan akşama kadar erkek evi hesabına işler ve içeriye başka müşteri kabul edilmez."

Necdet Sakaoğlu´ndan aktarılan (Türk Anadolu´da Mengücekoğulları, İstanbul, 2005, s.429-430 Divriği Bekir Çavuş Hamamının inşası hakkında anlatılan hikaye dikkatimi çekti: “Ulu caminin temelleri yapılırken Ahmet Şah çalışmaları izlermiş. Bir işçinin yerden aldığı taşı, kucağında bekletip yere koyduğunu, bu hareketi tekrarladığını fark etmiş. Adamı çağırıp sormuş. O da ‘ boy abdesti almam gerekiyor. Yaptırdığınız büyük mabede bu halimle taş götürmekte tereddüt ediyorum!´ demiş. Bunun üzerine Şah, cami inşaatını kısa bir süre durdurup bu hamamı yaptırmış. Artık çalışanlar yıkanıp işe öyle başlarlarmış".
Sabır isteyen meşakkatli çalışmasını, literatür taramasının dışında arşiv çalışmaları yapmış. Vakıflar Genel Müdürlüğü ´Arşivleri, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri ve Sivas Ziya Bey Kütüphanesindeki Sivas Şer´iyye Sicilleri ile Sivas Salnamelerini birer birer taramış.

Dr. Sultan Murat Topçu Sivas İl ve İlçelerindeki Türk Devri Hamamları" yoğun emek ve çaba sonucu meydana getirmiş. Teşvik ve desteklerini esirgemeyen pek çok kişi ile beraber, Sivas´ın Kültür ve Turizm Müdürü Kadir Pürlü´ye Sivas Valisi Davut Gül´e ve Orta Anadolu Kalkınma Ajansına teşekkür etmeyi unutmamış.

 

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Eylül sofrasında aşk (25 Eylül 2018 - Salı)
İmece geleneği (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
Fani ömür biter (22 Eylül 2018 - Cumartesi)
Eylül´ü yaşamak (20 Eylül 2018 - Perşembe)
Nida Tüfekçi (19 Eylül 2018 - Çarşamba)
Mehmet Çakırtaş (18 Eylül 2018 - Salı)
Orhan Kemal yüz yaşında (17 Eylül 2018 - Pazartesi)
Bacıyan-ı Rum (14 Eylül 2018 - Cuma)
İzmir´e Tahassür “Özlem” (14 Eylül 2018 - Cuma)
Atatürk´ü anlayabilmek (12 Eylül 2018 - Çarşamba)
Cumhuriyet kolay kurulmadı (11 Eylül 2018 - Salı)
Ankara ve bir milletin şahlanışı (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
Misak-ı Milli (09 Eylül 2018 - Pazar)
Sivas Kongresi (07 Eylül 2018 - Cuma)
Önce Erzurum Kongresi (07 Eylül 2018 - Cuma)
Vatanın karabağrına doğan güneş (05 Eylül 2018 - Çarşamba)
Yerel kültür ve Sivas basını (03 Eylül 2018 - Pazartesi)
“İnsansiz adalet olmaz” (02 Eylül 2018 - Pazar)
Türk´e Türkçe´yi öldürtmek (31 Ağustos 2018 - Cuma)
Gaziler Günü (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
Zaferler ayı Ağustos (29 Ağustos 2018 - Çarşamba)
30 Ağustos´a doğru (28 Ağustos 2018 - Salı)
´Sarı zeybek dağlara yaslanır´ (27 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Celile N. Çelikel ve sensiz yıllar (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Bayram atasözü ve deyimleri (24 Ağustos 2018 - Cuma)
Hacı Bektaş (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Bu ninniler, başka ninniler (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Nigar Hanım´a ilişkin bir çalışma (16 Ağustos 2018 - Perşembe)
Nigar Hanımın günlüğü (15 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Nigar Hanım (14 Ağustos 2018 - Salı)
Hıyarın kurusu (13 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Bunun adı hıyar hıyar! (12 Ağustos 2018 - Pazar)
El elden üstün (10 Ağustos 2018 - Cuma)
Cevdet Kudret Solok (09 Ağustos 2018 - Perşembe)
Namdar Rahmi Karatay (08 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Muzaffer Buyrukçu (07 Ağustos 2018 - Salı)
Deniz sarhoşları (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Hayali Küçük Ali kimdir? (05 Ağustos 2018 - Pazar)
Karagözle ilgili söylenceler (03 Ağustos 2018 - Cuma)
Gölge Oyunu ve Karagöz (02 Ağustos 2018 - Perşembe)
Karagöz geleneği (01 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Kekliğimin kafesi (31 Temmuz 2018 - Salı)
Keklik idim vurdular (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Keklik gibi sekmek (29 Temmuz 2018 - Pazar)
İbrahim Zeki Burdurlu (27 Temmuz 2018 - Cuma)
Atatürk ve sanat güzelliği (26 Temmuz 2018 - Perşembe)
Kültürümüzde türkü sempozyumu bildirileri (25 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Kelebek ve Veda Busesi (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Osman Gazi ile Balahun (22 Temmuz 2018 - Pazar)
Önce huzur gerek (20 Temmuz 2018 - Cuma)
Dertli´nin hicranı (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
Adıyla müsemma bir Ozan Dertli (18 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Sabahattin Ali ve dram (17 Temmuz 2018 - Salı)
Vehip Sinan (16 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Asker ocağı ana kucağı (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Bayrak (13 Temmuz 2018 - Cuma)
Nurettin Özdemir ve vatan tanımı (12 Temmuz 2018 - Perşembe)
Ayran mı şerbet mi? (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Bektaşilerden kulak küpesi (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Şakşakçılar goygoycular (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
Toprakdan dışarı olmak (02 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Ah Yemen ! (29 Haziran 2018 - Cuma)
Gönül dostluğu (24 Haziran 2018 - Pazar)
Erdoğan Alkan (22 Haziran 2018 - Cuma)
Bayram nostaljisi (18 Haziran 2018 - Pazartesi)
Bugün bayram günü (17 Haziran 2018 - Pazar)
Mehmet Behçet Yazar (11 Haziran 2018 - Pazartesi)
Deniz türküsü (08 Haziran 2018 - Cuma)
Atlara ilişkin efsaneler (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
Yalan ve iman (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
İnsan kısım kısım ve Âşık Hüseyin (31 Mayıs 2018 - Perşembe)
Âşık Yalınayak (28 Mayıs 2018 - Pazartesi)
Birlikte yaşadık bu topraklarda (25 Mayıs 2018 - Cuma)
Ferit Ragıp Tuncor (22 Mayıs 2018 - Salı)
Baki kalan bu kubbede (14 Mayıs 2018 - Pazartesi)
Mendil verdim geline (11 Mayıs 2018 - Cuma)
Ahmet Kutsi Tecer Sempozyumu (01 Mayıs 2018 - Salı)
Kitabımsın kitap (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
Atatürk ve Bektaşilik (24 Nisan 2018 - Salı)
Hani benim çocukluğum? (23 Nisan 2018 - Pazartesi)
23 Nisan´a doğru (22 Nisan 2018 - Pazar)
Eskiden baharın müjdesi kardelenlerdi. (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
Şakanın kataloğu olur mu? (03 Nisan 2018 - Salı)
Âşık Veysel, kahır ve sabır (26 Mart 2018 - Pazartesi)
Kadınlar Günü (09 Mart 2018 - Cuma)
Alparslan (05 Mart 2018 - Pazartesi)
Asker mektupları (26 Şubat 2018 - Pazartesi)
BU VATAN KİMİN? (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
Sevgi ile yarış olmalı sevgi (13 Şubat 2018 - Salı)
Kızıldan beyaza Aksultan Abdülhamit (06 Şubat 2018 - Salı)
Şark bülbülü (04 Şubat 2018 - Pazar)
Nazım Hikmet ve Bekir Sıtkı (31 Ocak 2018 - Çarşamba)
Emrah Sivas´ta (28 Ocak 2018 - Pazar)
Kış şarkıları (25 Ocak 2018 - Perşembe)
Avcılık ve Şarkışlalı Serdari (23 Ocak 2018 - Salı)
Tel helva, arabaşı ve konuk (21 Ocak 2018 - Pazar)
Mehmet Emin Yurdakul (18 Ocak 2018 - Perşembe)
Şiir şiirdir. başka söze ne hacet... (15 Ocak 2018 - Pazartesi)
Çalışan gazeteciler bayramı (10 Ocak 2018 - Çarşamba)
Yardım eyle bozatlı hızır (05 Ocak 2018 - Cuma)
Noel Baba mı Ülgen Baba mı? (03 Ocak 2018 - Çarşamba)
Bulutlar ağlamasa yeşillik nasıl güler (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
Kış Türküleri (26 Aralık 2017 - Salı)
İnternet medyasının resmi ilan alması hayal (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
Yerel medya ve sorunları (21 Aralık 2017 - Perşembe)
Garbın ilim ve sanatı (19 Aralık 2017 - Salı)
Zaralı Halil (13 Aralık 2017 - Çarşamba)
Gazetecilik eğitimi ve istihdam (06 Aralık 2017 - Çarşamba)
Bu da Karadenizli Fitnat Hanım (03 Aralık 2017 - Pazar)
Fitnat Hanım fıkraları (01 Aralık 2017 - Cuma)
Fitnat Hanım (28 Kasım 2017 - Salı)
Yörük ve çadır (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
Bir acı kahve (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
Faruk Nafiz´in sanatı (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
Atatürk´ü Anlayabilmek (10 Kasım 2017 - Cuma)
Mualla Orhon (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
Divan-ı Lügat-it Türk (19 Ekim 2017 - Perşembe)
Ahmet Kutsi Tecer (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Gazetecilik ve kültür (15 Ekim 2017 - Pazar)
Fasık kime denir? (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
Kudüs ortak hedefimiz olmalı (09 Eylül 2017 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Alim ölse de yaşar, cahil ise yaşarken de ölüdür.

HZ.ALİ (R.A)