SİVAS İLİ VE İLÇELERİNDEKİ TÜRK DEVRİ HAMAMLARI
Tarih: 20.2.2018 15:43:29 / 471okunma / 0yorum
Ahmet ÖZDEMİR

Dr. Sultan Murat Topçu´nun "Sivas İl ve İlçelerindeki Türk Devri Hamamları" adlı kitabı, Sivas 1000 Temel Eser dizisi içinde yayınlandı. Kitap, bütünüyle Sivas toprakları içinde Türk döneminde inşa edilmiş hamamları, herhangi bir dönem kısıtlaması getirmeden, toplu bir şekilde ele alıyor.

Sultan Murat Topçu´dan bir kaç cümle söz edeyim: 1980 yılında Rize´de doğdu. 2003 yılında Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü´nden mezun oldu. 2005 yılında yüksek lisans, 2010 yılında da doktorasını tamamladı. 2014 yılında Sanat Tarihi alanında doçent unvanını kullanmaya hak kazandı. Birçok kitap ve makalesi bulunuyor.

Kentte bulunan Ortaçağ dönemine ait anıtsal mimari yapılar, Sivas´ın, özellikle Ortaçağda önemli kentlerinden biri olduğunu gösteriyor.

Hamamların, yalnız mimari olarak değil aynı zamanda kentlerin kültürel alt yapılarının oluşmasında katkılar sağlamakta.
Doç. Dr. Sultan Murat Topçu, Sivas Hamamlarının Türk Hamam Mimarisinin önemli örneklerini bünyesinde barındırdığını saptamış. 40 adet hamamı ayrı ayrı ele almış. Bunlardan 17´sinin günümüze ulaştığını, 23´ünün çeşitli nedenlerle yok olduğunu belirlemiş. Yok olanların da özellikleriyle birlikte virane hallerinin fotoğraflarını kitabına eklemiş.

Hamamların suyla ilişkili yapılar olmaları, kentler de yeni suyollarının inşa edilmesini beraberinde getirmiş. Anadolu insanın gündelik yaşamında önemli bir yere sahipler. Özellikle Türk kadınlarının toplumda en fazla sosyalleştiği mekânlar olarak karşımıza çıkmakta. Çifte hamamlarda tali yola bakan kadınlar girişi, her ne kadar mahremiyetin bir göstergesi ise de, birçok hamamda kadın bölümlerinin erkek kısımları ile aynı tezyinatta yapılmış olmaları, toplumdaki kadın algısının belirlenmesinde bizlere görsel ipuçları sunmakta.

"Sivas İl ve İlçelerindeki Türk Devri Hamamları" ele alınan yapıların fiziki ve arkeolojik değerlerini inceliyor, resimlerini okuyucuya sunuyor. Bununla birlikte Sivas´taki hamam gelenek ve göreneklerinden de bilgi veriyor. İşte bir kaç gelenek aktarımı:

“Eskiden Sivas ´ta, ekonomik durumu iyi olan aileler hamamlarda halı yeri (soyunma kabini) ve kurna satın alırlardı, Halı yeri ve kuma satın alanlar ne zaman hamama gitseler orada soyunurlar ve o kumada yıkanırlardı. Kurnayı satın alan aileden başka kimse o kurnada yıkanamazdı. Sivas ´ta hamam yalnız kişisel yıkanmak amaçlı değil, çeşitli nedenlerle de kullanılırdı. Bunların başında, sünnet hamamı, arkadaş hamamı, Ramazan hamamı, ayak açma hamamı, gelin hamamı, mahalle hamamı ve lohusa hamamları geliyor.

Hala devam ettirilmeye çalışılan en önemli hamam geleneği, gelin hamamı... Genellikle salı günleri erken saatlerde gerçekleştirilen bu uygulamada, tutulan hamam sabahtan akşama kadar erkek evi hesabına işler ve içeriye başka müşteri kabul edilmez."

Necdet Sakaoğlu´ndan aktarılan (Türk Anadolu´da Mengücekoğulları, İstanbul, 2005, s.429-430 Divriği Bekir Çavuş Hamamının inşası hakkında anlatılan hikaye dikkatimi çekti: “Ulu caminin temelleri yapılırken Ahmet Şah çalışmaları izlermiş. Bir işçinin yerden aldığı taşı, kucağında bekletip yere koyduğunu, bu hareketi tekrarladığını fark etmiş. Adamı çağırıp sormuş. O da ‘ boy abdesti almam gerekiyor. Yaptırdığınız büyük mabede bu halimle taş götürmekte tereddüt ediyorum!´ demiş. Bunun üzerine Şah, cami inşaatını kısa bir süre durdurup bu hamamı yaptırmış. Artık çalışanlar yıkanıp işe öyle başlarlarmış".
Sabır isteyen meşakkatli çalışmasını, literatür taramasının dışında arşiv çalışmaları yapmış. Vakıflar Genel Müdürlüğü ´Arşivleri, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri ve Sivas Ziya Bey Kütüphanesindeki Sivas Şer´iyye Sicilleri ile Sivas Salnamelerini birer birer taramış.

Dr. Sultan Murat Topçu Sivas İl ve İlçelerindeki Türk Devri Hamamları" yoğun emek ve çaba sonucu meydana getirmiş. Teşvik ve desteklerini esirgemeyen pek çok kişi ile beraber, Sivas´ın Kültür ve Turizm Müdürü Kadir Pürlü´ye Sivas Valisi Davut Gül´e ve Orta Anadolu Kalkınma Ajansına teşekkür etmeyi unutmamış.

 

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Yahya Kemal ve kökü mazide ati olmak (13 Aralık 2018 - Perşembe)
Unutulan asker düğünleri (10 Aralık 2018 - Pazartesi)
Sivas yollarında geceleri (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
Gazeteciyi donanımlı kılma (06 Aralık 2018 - Perşembe)
Gazeteciliğin fotoğrafı (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Ey ana toprağı, ey Anadolu (31 Ekim 2018 - Çarşamba)
Sümmani ve Gülperi (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
TÜRK ELLERİNDEN BİR KAÇ SES (20 Ekim 2018 - Cumartesi)
MAVİ SU AK KÖPÜKLÜ SU (16 Ekim 2018 - Salı)
Kadıncık Ana (12 Ekim 2018 - Cuma)
Süleymaniye´deki bir sandık mücevher (11 Ekim 2018 - Perşembe)
MİMAR SİNAN (10 Ekim 2018 - Çarşamba)
GEVHERİ VE KERBELA (09 Ekim 2018 - Salı)
Gevheri ve 17. Yüzyil (08 Ekim 2018 - Pazartesi)
AŞURE (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
NEŞET ERTAŞ VE BÜTÜN LEYLALAR (04 Ekim 2018 - Perşembe)
Bir garip aşık Neşet Ertaş (03 Ekim 2018 - Çarşamba)
Ulu ozan Hataî´nin 500. Yılı (01 Ekim 2018 - Pazartesi)
A. Vecdi Bingöl (29 Eylül 2018 - Cumartesi)
Ve yola çıktılar (28 Eylül 2018 - Cuma)
Pir Sultan söylenceleri (27 Eylül 2018 - Perşembe)
Kalbe dolan ilk bakış (26 Eylül 2018 - Çarşamba)
Eylül sofrasında aşk (25 Eylül 2018 - Salı)
İmece geleneği (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
Fani ömür biter (22 Eylül 2018 - Cumartesi)
Eylül´ü yaşamak (20 Eylül 2018 - Perşembe)
Nida Tüfekçi (19 Eylül 2018 - Çarşamba)
Mehmet Çakırtaş (18 Eylül 2018 - Salı)
Orhan Kemal yüz yaşında (17 Eylül 2018 - Pazartesi)
Bacıyan-ı Rum (14 Eylül 2018 - Cuma)
İzmir´e Tahassür “Özlem” (14 Eylül 2018 - Cuma)
Atatürk´ü anlayabilmek (12 Eylül 2018 - Çarşamba)
Cumhuriyet kolay kurulmadı (11 Eylül 2018 - Salı)
Ankara ve bir milletin şahlanışı (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
Misak-ı Milli (09 Eylül 2018 - Pazar)
Sivas Kongresi (07 Eylül 2018 - Cuma)
Önce Erzurum Kongresi (07 Eylül 2018 - Cuma)
Vatanın karabağrına doğan güneş (05 Eylül 2018 - Çarşamba)
Yerel kültür ve Sivas basını (03 Eylül 2018 - Pazartesi)
“İnsansiz adalet olmaz” (02 Eylül 2018 - Pazar)
Türk´e Türkçe´yi öldürtmek (31 Ağustos 2018 - Cuma)
Gaziler Günü (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
Zaferler ayı Ağustos (29 Ağustos 2018 - Çarşamba)
30 Ağustos´a doğru (28 Ağustos 2018 - Salı)
´Sarı zeybek dağlara yaslanır´ (27 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Celile N. Çelikel ve sensiz yıllar (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Bayram atasözü ve deyimleri (24 Ağustos 2018 - Cuma)
Hacı Bektaş (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Bu ninniler, başka ninniler (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Nigar Hanım´a ilişkin bir çalışma (16 Ağustos 2018 - Perşembe)
Nigar Hanımın günlüğü (15 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Nigar Hanım (14 Ağustos 2018 - Salı)
Hıyarın kurusu (13 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Bunun adı hıyar hıyar! (12 Ağustos 2018 - Pazar)
El elden üstün (10 Ağustos 2018 - Cuma)
Cevdet Kudret Solok (09 Ağustos 2018 - Perşembe)
Namdar Rahmi Karatay (08 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Muzaffer Buyrukçu (07 Ağustos 2018 - Salı)
Deniz sarhoşları (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Hayali Küçük Ali kimdir? (05 Ağustos 2018 - Pazar)
Karagözle ilgili söylenceler (03 Ağustos 2018 - Cuma)
Gölge Oyunu ve Karagöz (02 Ağustos 2018 - Perşembe)
Karagöz geleneği (01 Ağustos 2018 - Çarşamba)
Kekliğimin kafesi (31 Temmuz 2018 - Salı)
Keklik idim vurdular (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Keklik gibi sekmek (29 Temmuz 2018 - Pazar)
İbrahim Zeki Burdurlu (27 Temmuz 2018 - Cuma)
Atatürk ve sanat güzelliği (26 Temmuz 2018 - Perşembe)
Kültürümüzde türkü sempozyumu bildirileri (25 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Kelebek ve Veda Busesi (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Osman Gazi ile Balahun (22 Temmuz 2018 - Pazar)
Önce huzur gerek (20 Temmuz 2018 - Cuma)
Dertli´nin hicranı (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
Adıyla müsemma bir Ozan Dertli (18 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Sabahattin Ali ve dram (17 Temmuz 2018 - Salı)
Vehip Sinan (16 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Asker ocağı ana kucağı (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Bayrak (13 Temmuz 2018 - Cuma)
Nurettin Özdemir ve vatan tanımı (12 Temmuz 2018 - Perşembe)
Ayran mı şerbet mi? (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
Bektaşilerden kulak küpesi (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Şakşakçılar goygoycular (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
Toprakdan dışarı olmak (02 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Ah Yemen ! (29 Haziran 2018 - Cuma)
Gönül dostluğu (24 Haziran 2018 - Pazar)
Erdoğan Alkan (22 Haziran 2018 - Cuma)
Bayram nostaljisi (18 Haziran 2018 - Pazartesi)
Bugün bayram günü (17 Haziran 2018 - Pazar)
Mehmet Behçet Yazar (11 Haziran 2018 - Pazartesi)
Deniz türküsü (08 Haziran 2018 - Cuma)
Atlara ilişkin efsaneler (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
Yalan ve iman (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
İnsan kısım kısım ve Âşık Hüseyin (31 Mayıs 2018 - Perşembe)
Âşık Yalınayak (28 Mayıs 2018 - Pazartesi)
Birlikte yaşadık bu topraklarda (25 Mayıs 2018 - Cuma)
Ferit Ragıp Tuncor (22 Mayıs 2018 - Salı)
Baki kalan bu kubbede (14 Mayıs 2018 - Pazartesi)
Mendil verdim geline (11 Mayıs 2018 - Cuma)
Ahmet Kutsi Tecer Sempozyumu (01 Mayıs 2018 - Salı)
Kitabımsın kitap (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
Atatürk ve Bektaşilik (24 Nisan 2018 - Salı)
Hani benim çocukluğum? (23 Nisan 2018 - Pazartesi)
23 Nisan´a doğru (22 Nisan 2018 - Pazar)
Eskiden baharın müjdesi kardelenlerdi. (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
Şakanın kataloğu olur mu? (03 Nisan 2018 - Salı)
Âşık Veysel, kahır ve sabır (26 Mart 2018 - Pazartesi)
Kadınlar Günü (09 Mart 2018 - Cuma)
Alparslan (05 Mart 2018 - Pazartesi)
Asker mektupları (26 Şubat 2018 - Pazartesi)
BU VATAN KİMİN? (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
Sevgi ile yarış olmalı sevgi (13 Şubat 2018 - Salı)
Kızıldan beyaza Aksultan Abdülhamit (06 Şubat 2018 - Salı)
Şark bülbülü (04 Şubat 2018 - Pazar)
Nazım Hikmet ve Bekir Sıtkı (31 Ocak 2018 - Çarşamba)
Emrah Sivas´ta (28 Ocak 2018 - Pazar)
Kış şarkıları (25 Ocak 2018 - Perşembe)
Avcılık ve Şarkışlalı Serdari (23 Ocak 2018 - Salı)
Tel helva, arabaşı ve konuk (21 Ocak 2018 - Pazar)
Mehmet Emin Yurdakul (18 Ocak 2018 - Perşembe)
Şiir şiirdir. başka söze ne hacet... (15 Ocak 2018 - Pazartesi)
Çalışan gazeteciler bayramı (10 Ocak 2018 - Çarşamba)
Yardım eyle bozatlı hızır (05 Ocak 2018 - Cuma)
Noel Baba mı Ülgen Baba mı? (03 Ocak 2018 - Çarşamba)
Bulutlar ağlamasa yeşillik nasıl güler (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
Kış Türküleri (26 Aralık 2017 - Salı)
İnternet medyasının resmi ilan alması hayal (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
Yerel medya ve sorunları (21 Aralık 2017 - Perşembe)
Garbın ilim ve sanatı (19 Aralık 2017 - Salı)
Zaralı Halil (13 Aralık 2017 - Çarşamba)
Gazetecilik eğitimi ve istihdam (06 Aralık 2017 - Çarşamba)
Bu da Karadenizli Fitnat Hanım (03 Aralık 2017 - Pazar)
Fitnat Hanım fıkraları (01 Aralık 2017 - Cuma)
Fitnat Hanım (28 Kasım 2017 - Salı)
Yörük ve çadır (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
Bir acı kahve (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
Faruk Nafiz´in sanatı (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
Atatürk´ü Anlayabilmek (10 Kasım 2017 - Cuma)
Mualla Orhon (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
Divan-ı Lügat-it Türk (19 Ekim 2017 - Perşembe)
Ahmet Kutsi Tecer (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Gazetecilik ve kültür (15 Ekim 2017 - Pazar)
Fasık kime denir? (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
Kudüs ortak hedefimiz olmalı (09 Eylül 2017 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Ali ?ye düşman olan Allah? a düşman olur.

Hz.Muhammed
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Ümit kesmeyin;
Coşkun GÖKKUŞ
Coşkun GÖKKUŞ
DERBY DEĞİL DÖĞÜŞ...
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
İyilik yolunda olmak
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Bilenlerle bilmeyenler
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Yahya Kemal ve kökü mazide ati olmak
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Vali Salih Ayhan´ın Sivasspor Projesi
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Biraz daha teori çalışalım
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Yeni bir konferans modeline ihtiyaç var
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Acı reçete!
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
Rağmen Tavrı ve Nebevî Şahitlik Yolculuğu
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Mütesettir Anıtkabir!
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
Şeriat aziz eder yüceltir
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Müslüm Baba
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Çakmak Taşındaki Ümit
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
LEGO VE DİJİTAL RUHLAR DÜNYASI
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Ahlak merkezli dindarlıktan nerelere?
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
EV ÖDEVİ Mİ!...
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Aday belirlemek artık kolay değil
Salih Tuna
Salih Tuna
Kadir Mısırlıoğlu´nun fesi, PKK´nın kalpağı
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ