ŞEHİR VE İNSAN ÜZERİNE
Tarih: 8.3.2016 10:20:25 / 1059okunma / 0yorum
Ö. EMİR DOĞAN

 

Sivaslılar olarak en az 7000 yıllık bir şehrin sakinleriyiz. Şehir kadim olunca, bu şehir ve bu şehrin insanı üzerine söylenecek çok şey oluyor. Velakin biz çok şey söyleyebilecek kemale erebilmiş değiliz. Bu nedenle; Şehri Sivas´ın çelebilerinden Doğan Erdinç ve Mehmet Şarkışla beylerin, iki latîf sohbet ile anlattıklarından dimağımızda kalanları sizlerle paylaşmak muradındayız. (Sivas sınırları içerisinde yer alan yerleşim birimlerinde, Tunç Devri (M.Ö. 3000-1500) kalıntılarından Kalkolitik Çağ´a (Maden Taş Devri M.Ö. 5000-3500)  Prehistorik buluntulara kadar tarihi veriler elde edilmiştir.)

 Yazımızda bu şehrin iki insanının gözünden şehre dair izlenimlerinden bazılarını aktaracağız. Doğan Hoca kendisini mütakait bir öğretmen olarak takdim etse de, kendisi Vakıflar Bölge Müdürlüğü yapmış, milli takımın kapısından dönmüş bir sporcu,  ilimden emekli olmamış nev´i şahsına münhasır bir âdemdir.

Dillere pelesenk olmuş olsa da “her şeyin başı eğitim” diyoruz ya Doğan Hoca da “eğitim” ile başladı.  Eğitim kelimesiyle, “eğmek” ile ilgisinden mütevellit pek de hoşlaşmadığını anladık. “Her mahlûka eğitim verilebiliyor ama irfan insana mahsustur” dedi. Hoca, ince belli bardaktaki çayı ile lebini ıslatırken araya giren Mehmet Hoca, “meslek hayatımız boyunca, birkaç tane öğrencimiz ben şu hoca gibi olacağım demiyorsa vah biz öğretmenlere, hocalara” demeyi de ihmal etmedi.

Mevzu maarif olur da muallimler muvzu bahis olmaz mı? Doğan Hoca da aralarında; Erzurumlu Vaiz Ahmet Hoca, Hacı Şevki Efendi (Albay lakaplı kurra hafız, 1. Dünya Savaşına katılmış.) Hikmet GÜRSOY- (Doğan Hoca´nın Tokatlı hocasıymış. Hommongros diye anarlarmış. Doğan Hoca, hocasının hitabet dersi icat ettiğini,  “Rahatü´l Ervah makamında mehter takımı kurduğunu ağzından çıkan en kötü sözün “Kalk kahrolası, layığını bul” naifliğinde olduğunu söylüyor.)  Abidin Aydın- Halil Can´ül Mevlevi (İslam Enstitüsü), Vasfi Rıza ZOBU (Şehir Tiyatrolrının son büyük temsilcisi), Ali ÜSKÜDARİ Efendi (Osmanlı tarzının son önemli taşıyıcılarındandır. 103 yaşında ölmüştür.)Mahir İZ (Tasavvuf Tarihi), Mehmet TAPLAMACIOĞLU gibi isimlerden, tek tek “ruhu revanı şad olsun” diye minnet ve özlemle bahsetti.

Sultan Şehir Sivas´ın geçmişte Osmanlının bir eyalet merkezi olduğundan bahisle, bu büyük eyalette farklı din ve kültürlere mensup insanların birlikte yaşadığı hatırlatıldı. Nişan adlı Ermeni gençten, Mühtedi Yahudi Yedek Parçacı Ekrem Adar´a, Kahvaltıcı Viktor  Şengelya´ya, Taife´i Çerakis´e kadar anekdotlar anlatılarak, bu kadar farklı renklerin nasıl bir bütün oluşturduklarına dair hatıralar aktarıldı. Bu hatıralar aktarılırken, işin musiki kısmı, bizzat musikişinas Doğan Hoca tarafından icra edildi. “Ben topala kız vermem” diye başlayıp “hıngır mıngır”… diye devam eden, başlangıcı Türkçe devamı Ermenice hüseyni şarkıyı kendisinden dinlemiş olduk.

Bir şehrin geçmişinden bahsetmek biraz da bugünü ile kıyaslamak demek.  Bir malıkâr marjı  %15 iken %20 ile satan evladını “bu yaştan sonra bize haram mı yedireceksin hödük” diye tokatlayan bir Sivas esnafını, günümüz anlayışıyla elbette kıyasladık. Premarket döneme ait bir külek yağ, bir seklem un, temizlikte çivit dönemi, sandal(bir çeşit ayakkabı), dahil (eskiden esnfların dükkan içinde kastıkları kulübe görünümünde para aldıkları yer) gibi müsemmaları yeni duyanlarımız oldu belki. Yine o günlerde, steno gibi bakkal defteri tutulduğunu,  gazezler ya da gazazları, işlerin müşareket usul ile yapılmasını, “harnim –parnim olmayı, Laluğun Oğlu Selahattin´i, Kızılbaşoğlu Yâdigar´ı, Çolak Cahit´i, Oğlan Çavuş Mahallesi´ni (Bahtiyar Bostan Mahallesi), ince sazlarla inleyen sıra gezmelerini (“sıra gecesi” ile karıştırılmamalıdır), herfeneleri, haminneleri, Kamil Kitabevi´ni, Revak Dergisi´ni,  şapka çıkararak selamlamayı, mâbâdi ile çekilmeyi, def´i gam etmeye gitmeyi, “kın” gitmeyi, kedilere “pisik” dendiğini,  Hanifü´l Mezhep ve Bektaşi´l Meşrep olmayı… kendi ifedeleriyle rube ru dinledik.

 

Yine o günlerde; kapıların anahtarla açılmadığını,  annelerin pijamayla dahi çocuklarının karşılarına çıkmadıklarını, çay için adam başı ikişer bardak, yarım bardak da kaynama payı konularak mantisde kaynatıldığını, tv de Aşk´ ı Memnu dizisinin oynadığını ve bu dizideki (Salih GÜNEY- Müjde AR) flu bir buse sahnesi sonrası aile fertlerinin utancından yerin dibine girdiğini, kırk sene sonra bütün çirkeflikleri maa aile seyrediyor hale geldiğimizi  deMehmet Hoca´dan dinledik.

 Elbette;  “medeniyetin, kültürün naklinde geniş aile etkisi büyüktür,  çekirdek aile-adı üstünde çekirdek gibi çitliyor, hükmü yok,” diyor Doğan Hoca.  İnsan soruyor ister istemez: hangisi mütemeddin bir hayat idi?

Bu sohbet ortamını tanzim eden Vicdan Hareketi Derneği Başkanı Mehmet TOYRAN kardeşime teşekkür eder,  esenlikler dilerim.

Anahtar Kelimeler: ŞEHİR, İNSAN, ÜZERİNE
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BUGÜNLERİN RAMAZANI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ABBAS GÜÇLÜ VE EĞİTİME DAİR NOTLAR (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
YENİ, LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİ (09 Nisan 2018 - Pazartesi)
OKULLAR ARASI BİLGİ YARIŞMALARI (19 Mart 2018 - Pazartesi)
GENÇLERLE BAŞBAŞA ve BAŞGİL HOCA (06 Mart 2018 - Salı)
E- EĞİTİM DÖNEMİ (25 Ocak 2018 - Perşembe)
BASIN VE VATANDAŞ MOBBİNGİ (05 Ocak 2018 - Cuma)
İSTİKLÂL VE İSTİKBÂL ŞAİRİ (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
OKUL AİLE BİRLİĞİ TOPLANTILARI (03 Aralık 2017 - Pazar)
ÖĞRETMENİM… (26 Kasım 2017 - Pazar)
EĞİTİMİN WC SORUNU (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG YERİNE İBİP (29 Eylül 2017 - Cuma)
SAYIN 1.SINIF VELİLERİ… (12 Eylül 2017 - Salı)
4 DUVAR 4 TEKER UĞRUNA… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
“İSLAMÎ TATİL” DERKEN BAYIM… (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(2) (22 Haziran 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(1) (20 Haziran 2017 - Salı)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(2) (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(1) (24 Mayıs 2017 - Çarşamba)
16 NİSAN (REFERANDUM) OKUMALARI (21 Nisan 2017 - Cuma)
YENİ BİR MİLAT: 16 NİSAN (10 Nisan 2017 - Pazartesi)
SMS ÂDÂBI (“HAYIRLI CUMALAR”) (27 Mart 2017 - Pazartesi)
PROMOSYON TARTIŞMALARI (15 Mart 2017 - Çarşamba)
ÇOCUKERKİLLİK (06 Mart 2017 - Pazartesi)
28 ŞUBATTAN 15 TEMMUZA (28 Şubat 2017 - Salı)
VALENTINE´S DAY (SEVGİLİLER GÜNÜ) (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
MÜFREDAT YENİLEMESİ YETER Mİ? (31 Ocak 2017 - Salı)
“ERBAUN”(KIRK YAŞ) ÜZERİNE (09 Ocak 2017 - Pazartesi)
KANIMIZ AKA AKA… (20 Aralık 2016 - Salı)
GÖKLER ADAMI: NURİ DEMİRAĞ (29 Kasım 2016 - Salı)
RÖTARLI ROTASYON (08 Kasım 2016 - Salı)
DARBENİN YÜZ GÜN SONRASI (25 Ekim 2016 - Salı)
İŞİMİZ CİNNETİMİZ OLMASIN (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
AKILLI TELEFON SOYGUNU (22 Eylül 2016 - Perşembe)
CİĞERİNİZİ KURTLAR YESİN!... (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DARBE NÖBETLERİ VE SAYGI DURUŞU MESELESİ (10 Ağustos 2016 - Çarşamba)
FETÖKOPAT” ENDİŞELERİM VAR(DI) (23 Temmuz 2016 - Cumartesi)
SİVAS´A ÖĞRETMEN AKADEMİSİ (18 Haziran 2016 - Cumartesi)
BEYDEBA´DAN... (31 Mayıs 2016 - Salı)
TÜBİTAK BİLİM PROJELERİ (17 Mayıs 2016 - Salı)
“YIKIK DİNİN MENSUPLARI” (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
MÜDÜÜÜRRR!... (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
ŞAKA GİBİ 1 NİSAN (01 Nisan 2016 - Cuma)
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ(Dİ) (22 Mart 2016 - Salı)
YENİLECEKSİNİZ… (23 Şubat 2016 - Salı)
“BAŞKANLIK” MESELESİ (02 Şubat 2016 - Salı)
SUBLİMİNAL MESAJLAR VE DİZİLER (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
MEHMET AKİF ERSOY… (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
MÜSLÜMAN(!) AMA PUTiNCİ... (15 Aralık 2015 - Salı)
ŞU ÖĞRETMEN DEDİKLERİ… (25 Kasım 2015 - Çarşamba)
BİR, KASIM KASIRGASIYDI… (17 Kasım 2015 - Salı)
SIRTLAN SÜRÜLERİ GİBİ SALDIRIYORLAR (15 Ekim 2015 - Perşembe)
OĞLUM REŞİT… OLMASIN (02 Ekim 2015 - Cuma)
DAĞLICA YİNE DAĞLADI!... (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
KILIÇ SIRTINDA GÜNLER (20 Ağustos 2015 - Perşembe)
ROTASYON MU DEMİŞTİNİZ? (06 Ağustos 2015 - Perşembe)
BİR RAMAZAN BÖYLE GEÇTİ (21 Temmuz 2015 - Salı)
TERCİH MARATONU VE İHL´LER (09 Temmuz 2015 - Perşembe)
BİZE RAHAT YOK!... (27 Haziran 2015 - Cumartesi)
SEVİNDİRMEYEN ŞEÇİM 7 HAZİRAN (17 Haziran 2015 - Çarşamba)
EL BİRLİĞİYLE… (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
19 MAYIS SONRASI DA BİR CİHATTIR (19 Mayıs 2015 - Salı)
“STRES” SEÇİMİNE DOĞRU!... (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İŞÇİNİN 1 MAYISI (28 Nisan 2015 - Salı)
ÖRTÜN(ME)MEK (13 Nisan 2015 - Pazartesi)
CUMA NAMAZI VE ÇALIŞANLAR (04 Nisan 2015 - Cumartesi)
EV ALMAK YA DA AL(A)MAMAK (20 Mart 2015 - Cuma)
ALLAH BİR DAHA…YAZDIRMASIN (10 Mart 2015 - Salı)
DARBENİN POST’U VE ERBAKAN (27 Şubat 2015 - Cuma)
MÜBAREK SEVGİLİLER GÜNÜ(!)… (15 Şubat 2015 - Pazar)
MANKURTLAŞTIRILMAMIŞLARDAN MISINIZ? (27 Ocak 2015 - Salı)
TERÖR YÜRÜYÜŞÜ! (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
EĞİTİMİN KARASI, “KARMA” OLMASI (18 Aralık 2014 - Perşembe)
ÖĞRETMENİM… (24 Kasım 2014 - Pazartesi)
“KÖPEKÇE” MERAMLAR (21 Kasım 2014 - Cuma)
CİNSEL SUÇLAR(II) (22 Ekim 2014 - Çarşamba)
CİNSEL SUÇLAR(I) (21 Ekim 2014 - Salı)
SAYIN VELİ… (02 Ekim 2014 - Perşembe)
NORM FAZLALIĞI VE ROTASYON (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
ADALET BU MU? (14 Eylül 2014 - Pazar)
EĞİTİM SAVAŞLARI (07 Eylül 2014 - Pazar)
GÜL GİBİ SAADET Mİ? (01 Eylül 2014 - Pazartesi)
“MEDYA OKUR-YAZARLIĞI’NI SEÇMELİ (20 Ağustos 2014 - Çarşamba)
KELEPİRE KONUT!... (12 Ağustos 2014 - Salı)
YEREL GAZETELERİN HABERCİLİK ANLAYIŞI (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Aşk davaya benzer, cefa çekmek de şahide: Şahidin yoksa davayı kazanamazsın ki !

Mevlana