PROMOSYON TARTIŞMALARI
Tarih: 15.3.2017 12:26:47 / 780okunma / 0yorum
Ö. EMİR DOĞAN

Bugünlerde gündemin birinci sırasını, ezeli düşmanımız olmalarına rağmen, kuzu postuna bürünmüş bazı Avrupalı devletlerin terbiyesizliği, 16 Nisan Cumhurbaşkanlığı Sistemi Referandumu ve konu ile ilgili bir siyasi liderin gafı oluşturuyor. Bu genel gündemin dışında çok konuşulan bir konu da promosyon mevzusu. Fransızca kökenli olan promosyon kelimesi, dilimizde “özendirme” olarak tanımlanıyor.

Çalışanlar; promosyon parası olarak maaşlarını aldıkları bankalardan, maaş harici olarak para almaktalar.  Yılda bir defaya mahsus olmak üzere ve ortalama beş yüz lira civarında olan bu paranın emeklilere de ödenmesi için birkaç yıldır hükumet yetkilileri banka yetkilileri ile pazarlık yapıyorlardı. Bu pazarlıklar neticelendi ve emeklilere yılda üç yüz-dört yüz lira civarında banka promosyonu ödenmeye başladı. Hatta çeşitli basın-yayın kanalarında “promosyonunuz bereketli olsun(!), emeği geçenlere helal olsun” şeklinde sloganların kullanıldığı kamu spotları dahi yayımlanmaya başladı.

Yaklaşık on yıl önce ilk defa promosyon parası maaşımıza aktarıldığında kendimizce bir sorgulama ve araştırma yapmıştık. Çünkü; bu paranın faiz olduğunu hiç de eğip bükmeden söyleyenler vardı. O günlerde promosyon parasının ne´liğine ilişkin dört temel görüş dillendiriliyordu:

-Bu para kesinlikle faizdir ve kullanılması haramdır.

-Bu paranın faiz olduğu kesin değildir ama ihtiyatlı olmak gerekir.

-Bu para kredi ödemelerinde kullanılabilir. Bu para ile kömür v.b ihtiyaçlar karşılanabilir.

-Bu parayı kullanmayıp fakir kimselere, yardım kuruluşlarına, ihtiyaç sahiplerine vermek gerekir.

Yukarıda da belirtildiği üzere konu ile ilgili görüşler muhtelif olunca biz de Diyanet İşleri Başkanlığına meramımızı anlatan bir yazı ile başvurduk. Gelen cevâbi yazıda; verilen fetvanın tarafıma özel olduğu belirtilerek, banka promosyonlarının faiz olduğu belirtiliyordu. Yine mevzu ile ilgili yazılanlara baktığımızda; “Bankanın verdiği bu promosyon paraların alınması caiz değildir. Çünkü bu paralar hediye değil, faizdir. Maaşların banka üzerinden çalışanlara verilmesi anlaşması karşılığında verilen bir fazlalık olduğu için faizdir. Yani aslında bu promosyon, kurumun bankaya yatırdığı çalışan maaşlarının faizi olmaktadır… Bu promosyon, banka ile kurum arasında bir anlaşma ve pazarlığa dayalı olduğu için faizdir. Burada bir şüphe yoktur.” denilmekte.(1)

Lâkin; kurumların çalışanlar adına anlaşma yapması ve çalışanların ferdi olarak böyle bir anlaşmaya uyup-uymama yetkisinin olmaması yani kurumların çalışanlarına sormadan, rızasını almadan hareket etmeleri nedeniyle,  kurum ile banka arasında bu fazlalık faiz iken, çalışan için faiz olmaz. Çünkü faiz bir akdin, anlaşmanın içinde yer alır. Kişi ile çalıştığı kurum arasında böyle bir anlaşma söz konusu değildir.

Kişi için bu promosyon bir faiz olmadığı için alabilir ve dilediği şekilde tasarruf edebilir. Fakat şunu da belirtelim ki, bu fazla ödemelere ihtiyaç duymayan kardeşlerimizin bunu kullanmayıp fakir kimselere ve yardım kuruluşlarına vermeleri daha münasiptir. Çünkü bu ödemelerin tek nemalandırma kaynağı, faizdir. Bu durumda bu fazlalıklar kesin olarak faiz olmasa da faiz şüphesi taşımaktadırEn doğrusunu Allah Teâla bilir. (2)

Faizcilik yaparak para kazanan bankalar, mesela maaşlarınız onlara yatırıldığında, orada kaldığı sürece, sizin paralarınızla faizcilik yapar ve bundan para kazanırlar. Promosyon adıyla size verdikleri de bu faiz gelirinin küçük bir kısmıdır. Bu sebeple haram-helal kaygısı taşıyan Müslümanların maaşlarını, faizcilik yapmayan bankalara yatırmaları gerekir. Bilindiği gibi İslam faizin azını ve çoğunu ve bu arada faizli işlem ve akitleri haram kılmıştır.

Maaşlar faiz sistemiyle çalışan bankalardan alındığı takdirde iki sakınca doğuyor:

1. Bankaya paranızla faizcilik yapma imkânı vermiş oluyorsunuz.

2. Gelirinin çok büyük bir bölümü faizden olan bir kurumdan hediye kabul etmiş oluyorsunuz.

Bu durumda, mümkünse maaşlarımızı faizli işlem yapmayan katılım bankalarına yatırıp oradan çekelim. Bunun mümkün olmadığı yerlerde ve şartlarda ise, verilen promosyonları alalım, ama -yoksul değilsek- bunu yoksullara verelim.(3)

Yani promosyon paralarının faiz olduğunu söyleyen çok iken, asla faiz değildir diyen yok. Hal böyle iken devlet yöneticilerinin ve sendikaların bu konuyu ballandıra ballandıra anlatması yersizdir. Hiç değilse kendi kurumları olan DİB´e sorsalardı. Bu ve benzeri dînî konularda muhafazakar bir hükümetin daha özenli olması beklenir. Aynı şekilde kadınların çalışması ile ilgili şartlar oluşturulmadan, pozitif ayrımcılıklarla evinde işinde gücünde olanlar bile özendiriliyor. Bu defa çocuklar, bir anlamı da “hayvan yemliği, kutsal ahır olan, kreşlerde ana olmayan ana okullarında perişan oluyorlar. Devlet parasını bile veriyor, ebeleri-dedeleri baksın diyebilirsiniz. Ama unutmayın devlet sadece üç pilot ildeki bin aileye bu parayı(üç yüz elli lira) veriyor. Oysa tanımlanmış bir mesleği olan annelere asgari ücret civarında bir maaş ödense ve anneler okul çağına kadar çocuklarını kendileri yetiştirse daha hayırlı bir iş yapılmış olur…

(1)Mehmet Talu. www.ihvanlar. net bankanin-verdigi-promosyonu-almak-caiz-midir

(2) A.g.m

(3) Prof. Dr: Hayrettin Karaman  sorularla islamiyet .com/ bankaların memur ve çalışanlara verdiği promosyonları almak caiz midir?                                

 

Anahtar Kelimeler: PROMOSYON, TARTIŞMALARI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BUGÜNLERİN RAMAZANI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ABBAS GÜÇLÜ VE EĞİTİME DAİR NOTLAR (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
YENİ, LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİ (09 Nisan 2018 - Pazartesi)
OKULLAR ARASI BİLGİ YARIŞMALARI (19 Mart 2018 - Pazartesi)
GENÇLERLE BAŞBAŞA ve BAŞGİL HOCA (06 Mart 2018 - Salı)
E- EĞİTİM DÖNEMİ (25 Ocak 2018 - Perşembe)
BASIN VE VATANDAŞ MOBBİNGİ (05 Ocak 2018 - Cuma)
İSTİKLÂL VE İSTİKBÂL ŞAİRİ (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
OKUL AİLE BİRLİĞİ TOPLANTILARI (03 Aralık 2017 - Pazar)
ÖĞRETMENİM… (26 Kasım 2017 - Pazar)
EĞİTİMİN WC SORUNU (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG YERİNE İBİP (29 Eylül 2017 - Cuma)
SAYIN 1.SINIF VELİLERİ… (12 Eylül 2017 - Salı)
4 DUVAR 4 TEKER UĞRUNA… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
“İSLAMÎ TATİL” DERKEN BAYIM… (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(2) (22 Haziran 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(1) (20 Haziran 2017 - Salı)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(2) (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(1) (24 Mayıs 2017 - Çarşamba)
16 NİSAN (REFERANDUM) OKUMALARI (21 Nisan 2017 - Cuma)
YENİ BİR MİLAT: 16 NİSAN (10 Nisan 2017 - Pazartesi)
SMS ÂDÂBI (“HAYIRLI CUMALAR”) (27 Mart 2017 - Pazartesi)
ÇOCUKERKİLLİK (06 Mart 2017 - Pazartesi)
28 ŞUBATTAN 15 TEMMUZA (28 Şubat 2017 - Salı)
VALENTINE´S DAY (SEVGİLİLER GÜNÜ) (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
MÜFREDAT YENİLEMESİ YETER Mİ? (31 Ocak 2017 - Salı)
“ERBAUN”(KIRK YAŞ) ÜZERİNE (09 Ocak 2017 - Pazartesi)
KANIMIZ AKA AKA… (20 Aralık 2016 - Salı)
GÖKLER ADAMI: NURİ DEMİRAĞ (29 Kasım 2016 - Salı)
RÖTARLI ROTASYON (08 Kasım 2016 - Salı)
DARBENİN YÜZ GÜN SONRASI (25 Ekim 2016 - Salı)
İŞİMİZ CİNNETİMİZ OLMASIN (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
AKILLI TELEFON SOYGUNU (22 Eylül 2016 - Perşembe)
CİĞERİNİZİ KURTLAR YESİN!... (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DARBE NÖBETLERİ VE SAYGI DURUŞU MESELESİ (10 Ağustos 2016 - Çarşamba)
FETÖKOPAT” ENDİŞELERİM VAR(DI) (23 Temmuz 2016 - Cumartesi)
SİVAS´A ÖĞRETMEN AKADEMİSİ (18 Haziran 2016 - Cumartesi)
BEYDEBA´DAN... (31 Mayıs 2016 - Salı)
TÜBİTAK BİLİM PROJELERİ (17 Mayıs 2016 - Salı)
“YIKIK DİNİN MENSUPLARI” (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
MÜDÜÜÜRRR!... (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
ŞAKA GİBİ 1 NİSAN (01 Nisan 2016 - Cuma)
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ(Dİ) (22 Mart 2016 - Salı)
ŞEHİR VE İNSAN ÜZERİNE (08 Mart 2016 - Salı)
YENİLECEKSİNİZ… (23 Şubat 2016 - Salı)
“BAŞKANLIK” MESELESİ (02 Şubat 2016 - Salı)
SUBLİMİNAL MESAJLAR VE DİZİLER (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
MEHMET AKİF ERSOY… (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
MÜSLÜMAN(!) AMA PUTiNCİ... (15 Aralık 2015 - Salı)
ŞU ÖĞRETMEN DEDİKLERİ… (25 Kasım 2015 - Çarşamba)
BİR, KASIM KASIRGASIYDI… (17 Kasım 2015 - Salı)
SIRTLAN SÜRÜLERİ GİBİ SALDIRIYORLAR (15 Ekim 2015 - Perşembe)
OĞLUM REŞİT… OLMASIN (02 Ekim 2015 - Cuma)
DAĞLICA YİNE DAĞLADI!... (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
KILIÇ SIRTINDA GÜNLER (20 Ağustos 2015 - Perşembe)
ROTASYON MU DEMİŞTİNİZ? (06 Ağustos 2015 - Perşembe)
BİR RAMAZAN BÖYLE GEÇTİ (21 Temmuz 2015 - Salı)
TERCİH MARATONU VE İHL´LER (09 Temmuz 2015 - Perşembe)
BİZE RAHAT YOK!... (27 Haziran 2015 - Cumartesi)
SEVİNDİRMEYEN ŞEÇİM 7 HAZİRAN (17 Haziran 2015 - Çarşamba)
EL BİRLİĞİYLE… (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
19 MAYIS SONRASI DA BİR CİHATTIR (19 Mayıs 2015 - Salı)
“STRES” SEÇİMİNE DOĞRU!... (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İŞÇİNİN 1 MAYISI (28 Nisan 2015 - Salı)
ÖRTÜN(ME)MEK (13 Nisan 2015 - Pazartesi)
CUMA NAMAZI VE ÇALIŞANLAR (04 Nisan 2015 - Cumartesi)
EV ALMAK YA DA AL(A)MAMAK (20 Mart 2015 - Cuma)
ALLAH BİR DAHA…YAZDIRMASIN (10 Mart 2015 - Salı)
DARBENİN POST’U VE ERBAKAN (27 Şubat 2015 - Cuma)
MÜBAREK SEVGİLİLER GÜNÜ(!)… (15 Şubat 2015 - Pazar)
MANKURTLAŞTIRILMAMIŞLARDAN MISINIZ? (27 Ocak 2015 - Salı)
TERÖR YÜRÜYÜŞÜ! (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
EĞİTİMİN KARASI, “KARMA” OLMASI (18 Aralık 2014 - Perşembe)
ÖĞRETMENİM… (24 Kasım 2014 - Pazartesi)
“KÖPEKÇE” MERAMLAR (21 Kasım 2014 - Cuma)
CİNSEL SUÇLAR(II) (22 Ekim 2014 - Çarşamba)
CİNSEL SUÇLAR(I) (21 Ekim 2014 - Salı)
SAYIN VELİ… (02 Ekim 2014 - Perşembe)
NORM FAZLALIĞI VE ROTASYON (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
ADALET BU MU? (14 Eylül 2014 - Pazar)
EĞİTİM SAVAŞLARI (07 Eylül 2014 - Pazar)
GÜL GİBİ SAADET Mİ? (01 Eylül 2014 - Pazartesi)
“MEDYA OKUR-YAZARLIĞI’NI SEÇMELİ (20 Ağustos 2014 - Çarşamba)
KELEPİRE KONUT!... (12 Ağustos 2014 - Salı)
YEREL GAZETELERİN HABERCİLİK ANLAYIŞI (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Verdiğini hatırlayan ve kalbinden geçiren kimse seha (cömertlik) ismine layık değildir..

Hz. Muhammed