‘Namık Kemal´in Hürriyet Gazetesi´
Tarih: 2.1.2019 00:00:01 / 414okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

Abdullah Uçman´dan geçen cuma günü dinledim: Süleyman Nazif´in oğlu Said Nazif Ozankan 1970´lerin sonlarında vefat edince ailesinden bir kişi Prof. Dr. Mehmet Kaplan´ı arar ve daha küçük bir eve taşınacakları için kütüphaneyi satmak zorunda olduklarını, eğer isterlerse gelip inceleyerek işlerine yarayacak evrakı alabileceklerini söyler. Satılacak kütüphane Süleyman Nazif´in kütüphanesidir.
Mehmet Kaplan, Zeynep Kerman ve Abdullah Uçman´la birlikte adresini aldıkları eve gider ve muhteşem bir kütüphaneyle karşılaşırlar. Evrakı inceledikten sonra gözden geçirdikleri kütüphanede kalın ve güzel bir cilt Mehmet Kaplan´ın dikkatini çeker. Bakarlar ki, Namık Kemal ve Ziya Paşa´nın 1868-1869 yıllarında Londra ve Cenevre´de çıkardıkları Hürriyet gazetesinin eksiksiz bir koleksiyonu… Türkiye´de Milli Kütüphane dâhil, hiçbir kütüphanede tam koleksiyonu bulunmayan, edebiyat, siyaset ve tefekkür tarihimiz açısından son derece önemli bir gazetedir bu. Kaplan Bey çok heyecanlanır ve “Müsaade ederseniz, üniversitemiz için fotokopisini aldırıp iade edelim,” ricasında bulunur. Ozankan´ın yakınları, Hürriyet koleksiyonunu hiç tereddüt etmeden yakından tanıyıp güvendikleri Mehmet Kaplan´a emanet ederler.
Kaplan Bey´in ilk işi, üniversitede ilgili birime bir yazı yazarak Türkoloji araştırmaları açısından büyük önem taşıyan Hürriyet koleksiyonunun fotokopisinin çektirilmesini ister.
Bir müddet sonra gelen cevapta yedi yüz küsur sayfalık cildin fotokopisinin üç bin küsur liraya çekilebileceği, bütçelerinde bu meblağı karşılayacak paranın bulunmadığı bildirilir. Çok üzülen Kaplan Hoca ister istemez Hürriyet´i sahiplerine iade eder.
Süleyman Nazif´in kütüphanesi bir süre sonra Sahhaflar Çarşısı´nda mezata çıkarılacak ve Türkiye´de tam koleksiyonu bulunmayan Hürriyet, on bin liraya maalesef bir Amerikalıda kalacaktır.
***
Abdullah Uçman, bu anekdotu yeni kurulan Vakıfbank Kültür Yayınları´nın ilk kitap olmak üzere iki cilt halinde yayımladığı Hürriyet koleksiyonunu masamda görünce anlattı. “Eksiksiz Tüm Koleksiyon” alt başlığını taşıyan ve gazetenin tıpkıbasımını ve çeviriyazısını ihtiva eden yayının tam adı: Sürgünde Muhalefet: Namık Kemal´in Hürriyet Gazetesi (1868-1869).
an Alp Eren Topal, siyaset biliminden tarihe geçen genç bir araştırmacı. Esere yazdığı “Giriş” yazısında, yakın tarihimizin kritik dönemeçlerinden biri olan Tanzimat´ın ardından yaşananları ve Yeni Osmanlılar hareketinin doğuşunu özetledikten sonra Hürriyet gazetesinin tarihini, muhtevasını ve Türk düşünce tarihindeki yerini anlatıyor.
Yeni Osmanlılar´ın Paris´te buluşma macerasını yakın tarihimizle ilgilenen herkes bilir. Sultan Abdülaziz´in 1867 Paris Fuarı´na katılmak üzere Fransa´ya gidişi bahane edilerek Paris´ten çıkarılan ve Londra´ya giden Yeni Osmanlılar, Mısırlı prens Mustafa Fâzıl Paşa´nın maddî yardımıyla Hürriyet gazetesinin ilk sayısın 29 Haziran 1868 tarihinde çıkarırlar. İlk baş sayıyı çıkaran Kayazade Reşad Bey´in Paris´e dönmek zorunda kalması üzerine editörlüğü devralan ve Namık Kemal, gazetenin yayınını Ziya Paşa´yla birlikte sürdürür. Ne var ki bir süre sonra bu ünlü ikilinin arasında bazı meseleler yüzünden fikir ayrılığı belirecek ve Namık Kemal ayrılıp İstanbul´a dönecektir. Hürriyet, 63. sayısından itibaren Ziya Paşa´nın yönetimindedir. Bu bakımdan “Namık Kemal´in Hürriyet Gazetesi” başlığı biraz problemlidir. Alt başlıktaki “Eksiksiz Tüm Koleksiyon” ibaresi üzerinde de biraz düşünülseydi keşke.
***
Jön Türklerin, yani Yeni Osmanlılar´ın çıkardıkları gazetelerin en uzun ömürlüsü olan Hürriyet Devlet-i Aliyye´den ne mi istiyordu? Alp Eren Topal, “Sunuş” yazısında bu sorunun cevabını şöyle vermiş:
“Yeni Osmanlılar keyfî idareye karşı meşrutiyetin, dizginsiz iktidara karşı meşveretin, tefrikaya karşı meclis çatısı altında ve siyaset dairesinde uzlaşmanın, zulme karşı adaletin, istibdada karşı hürriyetin, hem içeride hem dışarıda galibin değil haklının hükmünün geçtiği bir düzenin, adam kayırmacılığa karşı emaneti ehline vermenin, hediye, rüşvet ve borç ekonomisine karşı tasarruf ve planlı kalkınmanın, cehalete karşı ilim ve irfanın davasını güttüler. Bürolarında dirsek çürüttükleri ve işleyişindeki aksaklıklara bizzat şahit oldukları devletin 30 sene kadar evvel Gülhane Hatt-ı Hümayunu ile hem kendine hem de halkına verdiği sözlerin gerçekleşmesini istediler.”
Devletimizin fotokopisini çektirecek para bulamadığı Hürriyet gazetesinin eksiksiz koleksiyonuna Vakıfbank Kültür Yayınları sayesinde artık sahibiz. Merhum Mehmet Kaplan, memlekette neler olup bittiğini öteki tarafta takip edebiliyorsa herhalde çok sevinmiştir.
Kısa bir süre önce kurulmuş olmasına rağmen çok sayıda kitap çıkaran, birçok yeni kitabı da okuyucuyla önümüzdeki günlerde buluşacak olan Vakıfbank Kültür Yayınları´nın kültür hayatımıza ciddi katkılarda bulunacağına inanıyorum. Hayırlı olsun.
NOT. Yeni yılın İslâm âlemi ve bütün insanlık için hayırlara vesile olmasını Cenab-ı Hak´tan niyaz ediyorum.

Anahtar Kelimeler: Namık, Kemal, Hürriyet, Gazetesi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Mozart ve Beethoven dinlemek (17 Ocak 2019 - Perşembe)
Mehmed Âkif ve Yozgatlı İhsan Efendi (25 Aralık 2018 - Salı)
Müslüm Baba (10 Aralık 2018 - Pazartesi)
Haydi dostlar, Merih´e… (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Doktor Bey´in işleri (19 Kasım 2018 - Pazartesi)
‘Sevda bölüğünde kıdemli bir asker´ (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
Millet bahçeleri ve Gülhane Parkı (16 Ekim 2018 - Salı)
Yunan mitolojisi ve biz (13 Ekim 2018 - Cumartesi)
Yunan mitolojisi ve biz (10 Ekim 2018 - Çarşamba)
Tatlı aşurenin acı hatırası (05 Ekim 2018 - Cuma)
‘Aylar bize hep Muharrem oldu´ (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
‘Muhteşem ve feyizli bir başlangıç´ (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk (14 Ağustos 2018 - Salı)
Mütebahhir bir dost: Metin Kayahan Özgül (07 Ağustos 2018 - Salı)
Şerefiye Sarnıcı ve sanat (29 Temmuz 2018 - Pazar)
Futbol, milliyetçilik ve ırkçılık (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Bir Yıldız Daha Kaydı
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Atatürkçü düşünmek!
İbrahim Kahveci
İbrahim Kahveci
Finansal coşkunun anlamı
Mehmet Şevket Eygi
Mehmet Şevket Eygi
Dinin içinin boşaltılması
Berat Demirci
Berat Demirci
ŞEHRİN GÖÇÜ VE “BİR ŞEHİRLİ”NİN GÖÇÜ
Mustafa Kutlu
Mustafa Kutlu
Kalp-hürmet-hizmet-merhamet
İbrahim Tenekeci
İbrahim Tenekeci
İyi işler, güzel eserler
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
EKONOMİDE MEGALOMAN DAVRANIŞLAR
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Mozart ve Beethoven dinlemek
Yusuf Kaplan
Yusuf Kaplan
Ne olabilir ve ne yapmalı?
Ahmet Özdemir
Ahmet Özdemir
Gelenek mi, görenek mi, medeniyet mi?
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Başörtüsü ve Vietnam Sendromu
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Bana takipçi sayını söyle
Coşkun Gökkuş
Coşkun Gökkuş
Para/transfer
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Aile Sosyal Politikalar Spor Kulübünün Sporcu Potansiyeli
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Bir çevirinin düşündürdükleri
Ö. Emir Doğan
Ö. Emir Doğan
DALÂLETTEN ŞEHÂDETE MALCOLM X
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SÜRPRİZ REKTÖRÜN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Biraz daha teori çalışalım
Salih Tuna
Salih Tuna
Kadir Mısırlıoğlu´nun fesi, PKK´nın kalpağı
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Fikret Ünsal
Fikret Ünsal
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.3429
EURO
6.0908
booked.net
İyilik yap ehli olana da, olmayana da, ehline isabet ederse yerini bulur. Etmez ise ehli sen olursun

Hz. Muhammed
Atlar bir aya yakın bir süre ayakta kalabilir.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59