Milli Saraylar Resim Müzesi
Tarih: 13.11.2017 11:15:41 / 369okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

Hatırlar mısınız, bilmiyorum; 2012 yılı başlarında milletvekillerinden oluşan bir heyet, İstanbul Devlet Resim ve Heykel Müzesi tarafından kullanılan Dolmabahçe Sarayı Veliahd Dairesi´ni gezmiş, gördükleri karşısında dehşete düşmüştü. Sarayın ayrılmaz bir parçası olan Veliahd Dairesi´nin durumu içler acısıydı.
TBMM heyetinin gezisi ve bu gezi vesilesiyle çıkan haber ve yorumlar, Milli Saraylar Daire Başkanlığı´nın 1990´ların sonunda aldığı kararla başlanan ve o günlerde devam eden restorasyon çalışmalarının hızlandırılmasını sağlamıştı. Ancak modern müzecilik şartlarını taşımayan Veliahd Dairesi restore edilse bile, Türkiye´nin en zengin resim ve heykel koleksiyonu için her bakımdan yetersizdi. Nurullah Berk, bu gerçeği 1972 yılında yayımlanan İstanbul Resim ve Heykel Müzesi isimli eserinde çok açık şöyle ifade etmiştir:
“Görünüşe göre müze daha uzun yıllar buradan çıkamayacaktır. Modern müzecilik koşullarının hiçbirini yerine getirmeyen bu saray, iyi kötü barındırdığı tablo ve heykelleri, ancak onlara layık bir mekân yapıldıktan sonra Beşiktaş kıyılarından selâmetleyebilecektir.”
***
O günlerde, Türk resim ve heykelinin en seçkin örneklerini yıllardır barındıran Veliahd Dairesi´ndeki restorasyonun bir an önce tamamlaması, fakat mutlaka uygun bir yere büyük bir modern sanatlar müzesi yapılarak depolar dolusu sanat eserinin en sağlıklı şartlarda teşhir edilmesi gerektiğini yazmıştım. Yazı şu cümlelerle noktalanıyordu:
“Veliahd Dairesi´ni de bu müzenin bir birimi olarak korumaktan yanayım. Unutmamak gerekir ki, bu dairenin hanedana mensup son sakini Abdülmecid Efendi de önemli bir ressamdı ve bu müzede resimleri bulunan ressamların çoğunun koruyucusuydu.”
Restorasyon tamamlandıktan sonra Resim ve Heykel Müzesi olarak yeniden hizmete açılması beklenirken bütün eserler Tophane´deki 5 numaralı antrepoya taşındı ve Veliahd Dairesi, Milli Saraylar Resim Koleksiyonu´na tahsis edildi. Bu koleksiyon Sultan Abdülaziz devrinde teşekkül etmeye başlamış, 1924 yılına kadar yerli ve yabancı ressamların eserleri satın alınarak bir hayli zenginleşmişti. Ben, Milli Saraylar´ın küçük bir kıyametin kopmasına yol açan kararının doğru olduğuna inanıyor, Türkiye´nin en zengin resim ve heykel koleksiyonunun antrepoya taşınmasının devleti bir an önce büyük ve modern bir Resim ve Heykel Müzesi binası yapılması için harekete geçireceğini düşünüyordum.
Evet, AKM gibi, sevimsiz bir antrepoya taşınan Resim ve Heykel Müzesi için de prestijli bir bina şarttır. Kültür ve Turizm Bakanımızın dikkatine...
***
Resim ve Heykel Müzesi fikri, Burhan Toprak´ın Güzel Sanatlar Akademisi müdürü olduktan sonra açılmasını sağladığı “Elli Yıllık Türk Resmi Sergisi”nden doğdu. Bu sergiyi gezen Afet İnan´ın Mustafa Kemal Atatürk´e bir müze ihtiyacından söz ettiği, onun da derhal gerekli emri verdiği söylenir. Müze için tahsis edilen Veliahd Dairesi´nde gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra, müdür olarak tayin edilen ressam Halil Dikmen, Léopold Lévi ve Cemal Tollu´yla birlikte çalışarak çeşitli bakanlıklar, devlet daireleri ve Dolmabahçe Sarayı´ndan temin ettiği resimlerle Türkiye´nin ilk güzel sanatlar müzesinin çekirdeğini oluşturmuştur. Malik Aksel, bir yazısında bu oluşum sürecinden şöyle söz eder:
“O sırada Güzel Sanatlar Akademisi´nde bölüm şefi Léopold Lévi müzenin tertibine memur edilmişti. Avrupa öğreniminden geri gelenlerle Çallı grubu bunun resim seçimini pek beğenmiyor, ama bir şey diyemiyorlardı. O devirde Çallı ve arkadaşları (…) eski ressamların, hele Ali Rıza ve ona benzer ressamların resimlerini resim saymıyorlardı. Hâlbuki bu yabancı ressam Seyit Bey, Şeker Ahmet Paşa, Zekâi Paşa, Hoca Ali Rıza ve arkadaşlarına müzede yer veriyordu, hem de en başta... Unutulmuş ilk Türk ressamlarını bu Fransız tekrar ortaya koydu; memleket bunların da bir değer olduğunu anladı.”
***
Resim ve Heykel Müzesi´nin ilk müdürü olan ve bu görevini tam yirmi dört yıl sürdüren Halil Dikmen, bilindiği gibi aynı zamanda Neyzen Emin Dede´den meşk etmiş büyük bir neyzen, dolayısıyla neyde bir meşk zincirinin en önemli halkalarından biriydi.
Nurullah Berk, Halil Dikmen´i Devlet Resim ve Heykel Müzesi´nde müdürlük yaparken görmeyenlerin, onun kimseninkine benzemeyen titizliğini, işine kılı kırk yararcasına sarılışını anlayamayacaklarını söyler. Sabahları herkesten önce müzeye gelip yukarı çıkarak koridorlarda sessizce dolaşmaya başlayan titiz sanatkâr, gözüne çarpan aksaklıkları eliyle tek tek düzeltirmiş. Bütün aksaklıkların giderildiğine kanaat getirince bürosuna geçer, bürokratik işlerini hallettikten sonra dostlarını ağırlamaya ve talebelerine ders vermeye başlarmış. Dostları mı? Devrin tanınmış şairleri, yazarları, musikişinasları… Hepsini tatlı gülümseyişiyle ve “erenler”, “mîrim”, “sultânım”, “cânım efendim” gibi, İstanbul beyefendilerine has hitaplarla karşılarmış.
Rahmetli Turgut Cansever, devrin birçok tanınmış simasını resim ve ney hocası Halil Dikmen´in yanında tanıdığını söylemişti. Mesela İstanbul´un beyaza büründüğü bir kış günü birlikte Dede Efendi´nin Ferahfeza Peşrevi´ni çaldıkları sırada Asaf Hâlet Çelebi gelmiş ve büyük bir heyecanla dinlediği peşrev bittikten sonra yeni yazdığı “Sema-i Mevlânâ” şiirini okumuş. Başka bir gün Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur romanında Ressam Cemil adıyla zikrettiği Halil Dikmen´in neyini Veliahd Dairesi´ndeki makam odasında uzun uzun dinledikten sonra, “Halil,” demiş, “bu yaptığının ne kadar büyük bir iş olduğunu bilemezsin. Bununla Türkiye´yi yeniden inşa ediyorsun!”
***
Böyle güzel hatıraları taşıyan Veliahd Dairesi´ni geçen pazartesi günü ziyaret ettim ve müdür olarak kısa bir süre önce göreve başlayan Gülsen Sevinç Kaya hanımefendiyi tebrik ettikten sonra müzeyi onun refakatinde tadına vara vara gezdim. Modernleşme tarihimizin başlangıç yıllarına estetiğin penceresinden bakmak isteyenlere çok şey söyleyen, çağdaş müzecilik usullerinin de mümkün olduğunca kullanıldığı bakımlı, pırıl pırıl bir müze… Beşiktaş´a yolunuz düşerse mutlaka uğrayınız, derim.
NOT. Devlet Resim ve Heykel Müzesi kurulurken saray koleksiyonundan bu müzeye aktarılan eserlerin de Milli Saraylar´a iade edilmesi gerektiği kanaatindeyim.

Anahtar Kelimeler: Milli, Saraylar, Resim, Müzesi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
‘Sevda bölüğünde kıdemli bir asker´ (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
Millet bahçeleri ve Gülhane Parkı (16 Ekim 2018 - Salı)
Yunan mitolojisi ve biz (13 Ekim 2018 - Cumartesi)
Yunan mitolojisi ve biz (10 Ekim 2018 - Çarşamba)
Tatlı aşurenin acı hatırası (05 Ekim 2018 - Cuma)
‘Aylar bize hep Muharrem oldu´ (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
‘Muhteşem ve feyizli bir başlangıç´ (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk (14 Ağustos 2018 - Salı)
Mütebahhir bir dost: Metin Kayahan Özgül (07 Ağustos 2018 - Salı)
Şerefiye Sarnıcı ve sanat (29 Temmuz 2018 - Pazar)
Futbol, milliyetçilik ve ırkçılık (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Affetmek, zaferin zekâtıdır.

Hz. Muhammed
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
Dikkat! Türkiye´nin sosyolojisi metamorfoz geçiriyor!
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
BUNLAR HEP BASİT MANTIK KURALLARIDIR
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Ehl-i Sünnet tek tip midir?
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Para görününce vicdan sıvışır
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
İslam´ın ölçütleri
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Son günlerin dünyası
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Âlet işler el övünür
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Nasılsın dediklerinde
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Sivasspor´dan Beşiktaş´a Futbol Dersi
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Sessiz karşı devrim
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
TÜYAP Kitap Fuarı´na ve Selim İleri´ye dair
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Avucunuzdaki Kelebek
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Dikkat, PKK dönüşüyor
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Ey ana toprağı, ey Anadolu
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
“YAZIN ÜÇ AY YATAN ÖĞRETMEN” HA!
Salih Tuna
Salih Tuna
Türk ekonomisi McKinsey´e mi emanet edildi?
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ