MANKURTLAŞTIRILMAMIŞLARDAN MISINIZ?
MANKURTLAŞTIRILMAMIŞLARDAN MISINIZ?
Tarih: 27.1.2015 16:47:08 / 1137okunma / 0yorum
Ö. EMİR DOĞAN

 

Cengiz Aytmatov, Türkiye’de çok tanınan yazarlardan biridir. En çok sevilen ve seyredilen Türk Filmlerinden biri olan “Selvi Boylum Al Yazmalım” da O’nun bir eserinden sinemaya uyarlanmıştır. Aytmatov’un eserlerinin iki yüz kadar dile çevrildiği iddia edilmektedir. Dünya da kitapları en çok satan yazarlar arasındadır. Ayrıca Dünya da en çok okunan romancı olduğu da söylenir. Kendisi hakkında yüzlerce doktora tezi ve yüksek lisans tezi hazırlanmıştır. Bu satırların yazarı da üniversite yıllarında, yazarın o zamana kadar yayımlanmış bütün eserlerini okumuştur. (Ki; o zaman en son “Kassandra Damgası” yayımlanmıştı.)

 

Bazı eserleri pek meşhurdur. “Dişi Kurdun Rüyaları”, “Gün Olur Asra Bedel”, “Cemile”, “Toprak Ana”, “Cengiz Han’a Küsen Bulut”, “Selvi Boylum Al Yazmalım”, “Elveda Gülsarı”… Ünlü Fransız yazar Louise ARAGON, “Cemile” adlı hikâyesi için; “dünyanın en güzel aşk hikâyesi” demiştir.

 

Ülkemizde Aytmatov’a farklı düşüncelere sahip kesimlerce sahip çıkılmaktadır. Bu kesimler arasında,  milliyetçiler ve sosyalistler öne çıkar. Türklerin birliğini isteyen “Turancı” düşünce sahipleri ile sosyalistler öne çıksa da Aytmatov’un hangi düşünceyi benimsediği de açık değildir. Aytmatov’un ilk eserlerinde kolektif yaşama övgüler vardır. Bu durumu günün şartlarında değerlendirerek yazar buna mecburdu diyenler, Aytmatov’un Sovyetlerin dağılmasından sonra kaleme aldığı eserlerini bu görüşlerine delil olarak gösterirler. Aytmatov’un son dönemlerinde demokrasiyi öne çıkardığını görürüz.

 

Kırgız Türkü olan yazarın eserleri, değişik zamanlarda farklı yayınevlerince ve bazen farklı adlarla Türkçe’ye çevrilmiştir. Aytmatov’un fikirlerinin oluşmasında Kırgız Tarihi ve Kültürü önemli bir yere sahiptir. Yazarın anlattığı doğa, bizlerin de içerisinde yaşadığı Sivas bozkırına ne kadar da çok benzer. Özellikle, İç Anadolu İnsanı Aytmatov’un doğasında, aslında kendi doğasını bulur.

 

Cengiz Aytmatov’un fikirlerini tek kelimeyle özetlemek mümkün olsa, herhalde bu sözcük “MANKURT” kelimesi olurdu. Her ne kadar mankurtlaşmış bazı gençler, kelimeyi anlamına uygun kullanmasa da; Aytmatov bazen dolaylı yönden bazen de açık olarak, kendi kültürüne yabancılaştırılmış, öyle ki; öz anne-babasını öldürecek kadar düşman edilmiş, örfünden, dininden, özünden koparılmış halkına “MANKURT” kelimesi ile seslenir.

 

Mankurt Efsanesine göre; göçebe Türklerin düşmanları olan Juan-Juanlar, savaşlarda aldıkları esirlerin güçlü olanlarını kendilerine ayırarak dayanılmaz işkencelerle (çölde kuma gömüp, kafasını tıraş ederek üzerine yaş deve derisi geçirmek suretiyle Güneş’e maruz bırakarak) mankurtlaştırdıktan sonra geçmişlerini unutturarak köle olarak kullanıyorlardı. Bu mankurtlar efendilerinin emriyle ailelerini dahi öldüren bir çeşit robot gibidirler. *(Ayzazoğlu, İst, 1997)

 

 

Aytmatov’a dair daha çok şey söyleyebiliriz. Fakat bu yazımızda sözü özellikle “mankurt” kavramına getirdik. Günümüzde adı Juan-Juanlar olan bir kavim vardır-yoktur mesele değil. Lâkin Juan-Juanlara neredeyse rahmet okutturacak ne toplumlar, ne devletler, ve alçaklar vardır. Belki hasımlarını çölde kuma gömüp, kafasını tıraş ederek üzerine yaş deve derisi geçirmek suretiyle Güneş’e maruz bırakarak mankurtlaştıranlar yoktur. Ya da mankurtlaştırmak için bu ilkelliklere hacet yoktur. Bunun yerine gazeteler vardır, tele-düşmanlar vardır, internet vardır, Hollywood Sineması vardır, kültür emperyalizmi vardır, kapitalizm vardır… Sonu “izm” ile biten; ilahi değil, beşeri olan bir yığın din-dışı hayat anlayışı yâni. Kendi kendilerini dahi mankurtlaştırmış, materyalist batılıların tanzim ettiği bir dünyada, mankurt mankurt nefes alıyoruz.

 

Kendisinin mankurtlaştırılmamışlardan olduğunu zanneden insanlar, başta kendi nefsim olmak üzere, aynaya bakmanızı öneririm. Bakalım sıfatımıza, kıyafetimize, yaşamımıza. Olmadı, bakalım beynimize, düşüncelerimize. Haydi, itiraf edelim: hepimiz birer MANKURTUZ. Hepimiz Ermeniyiz derken de, hepimiz Charlie Hebdo’yuz derken de. Ve geçmişimize, örfümüze, âdetimize, değerimize, tarihimize küfrederken de…

 

Not: Yazının hazırlanmasında, Ömer DOĞAN, “Cengiz Aytmatov’da İnsan-İnsan İlişkileri adlı lisans tezi’nden yaralanılmıştır. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Haziran 2001, Sivas.

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
HOMO DÜT DÜTÜS* (13 Ekim 2018 - Cumartesi)
MAARİFE, MAARİFTEN BİR “BAKAN” VAR(2) (25 Temmuz 2018 - Çarşamba)
24 HAZİRAN SEÇİMLERİ OKUMASI (2) (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
24 HAZİRAN SEÇİMLERİ OKUMASI (1) (03 Temmuz 2018 - Salı)
BUGÜNLERİN RAMAZANI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ABBAS GÜÇLÜ VE EĞİTİME DAİR NOTLAR (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
YENİ, LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİ (09 Nisan 2018 - Pazartesi)
OKULLAR ARASI BİLGİ YARIŞMALARI (19 Mart 2018 - Pazartesi)
GENÇLERLE BAŞBAŞA ve BAŞGİL HOCA (06 Mart 2018 - Salı)
E- EĞİTİM DÖNEMİ (25 Ocak 2018 - Perşembe)
BASIN VE VATANDAŞ MOBBİNGİ (05 Ocak 2018 - Cuma)
İSTİKLÂL VE İSTİKBÂL ŞAİRİ (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
OKUL AİLE BİRLİĞİ TOPLANTILARI (03 Aralık 2017 - Pazar)
ÖĞRETMENİM… (26 Kasım 2017 - Pazar)
EĞİTİMİN WC SORUNU (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG YERİNE İBİP (29 Eylül 2017 - Cuma)
SAYIN 1.SINIF VELİLERİ… (12 Eylül 2017 - Salı)
4 DUVAR 4 TEKER UĞRUNA… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
“İSLAMÎ TATİL” DERKEN BAYIM… (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(2) (22 Haziran 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(1) (20 Haziran 2017 - Salı)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(2) (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(1) (24 Mayıs 2017 - Çarşamba)
16 NİSAN (REFERANDUM) OKUMALARI (21 Nisan 2017 - Cuma)
YENİ BİR MİLAT: 16 NİSAN (10 Nisan 2017 - Pazartesi)
SMS ÂDÂBI (“HAYIRLI CUMALAR”) (27 Mart 2017 - Pazartesi)
PROMOSYON TARTIŞMALARI (15 Mart 2017 - Çarşamba)
ÇOCUKERKİLLİK (06 Mart 2017 - Pazartesi)
28 ŞUBATTAN 15 TEMMUZA (28 Şubat 2017 - Salı)
VALENTINE´S DAY (SEVGİLİLER GÜNÜ) (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
MÜFREDAT YENİLEMESİ YETER Mİ? (31 Ocak 2017 - Salı)
“ERBAUN”(KIRK YAŞ) ÜZERİNE (09 Ocak 2017 - Pazartesi)
KANIMIZ AKA AKA… (20 Aralık 2016 - Salı)
GÖKLER ADAMI: NURİ DEMİRAĞ (29 Kasım 2016 - Salı)
RÖTARLI ROTASYON (08 Kasım 2016 - Salı)
DARBENİN YÜZ GÜN SONRASI (25 Ekim 2016 - Salı)
İŞİMİZ CİNNETİMİZ OLMASIN (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
AKILLI TELEFON SOYGUNU (22 Eylül 2016 - Perşembe)
CİĞERİNİZİ KURTLAR YESİN!... (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DARBE NÖBETLERİ VE SAYGI DURUŞU MESELESİ (10 Ağustos 2016 - Çarşamba)
FETÖKOPAT” ENDİŞELERİM VAR(DI) (23 Temmuz 2016 - Cumartesi)
SİVAS´A ÖĞRETMEN AKADEMİSİ (18 Haziran 2016 - Cumartesi)
BEYDEBA´DAN... (31 Mayıs 2016 - Salı)
TÜBİTAK BİLİM PROJELERİ (17 Mayıs 2016 - Salı)
“YIKIK DİNİN MENSUPLARI” (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
MÜDÜÜÜRRR!... (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
ŞAKA GİBİ 1 NİSAN (01 Nisan 2016 - Cuma)
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ(Dİ) (22 Mart 2016 - Salı)
ŞEHİR VE İNSAN ÜZERİNE (08 Mart 2016 - Salı)
YENİLECEKSİNİZ… (23 Şubat 2016 - Salı)
“BAŞKANLIK” MESELESİ (02 Şubat 2016 - Salı)
SUBLİMİNAL MESAJLAR VE DİZİLER (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
MEHMET AKİF ERSOY… (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
MÜSLÜMAN(!) AMA PUTiNCİ... (15 Aralık 2015 - Salı)
ŞU ÖĞRETMEN DEDİKLERİ… (25 Kasım 2015 - Çarşamba)
BİR, KASIM KASIRGASIYDI… (17 Kasım 2015 - Salı)
SIRTLAN SÜRÜLERİ GİBİ SALDIRIYORLAR (15 Ekim 2015 - Perşembe)
OĞLUM REŞİT… OLMASIN (02 Ekim 2015 - Cuma)
DAĞLICA YİNE DAĞLADI!... (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
KILIÇ SIRTINDA GÜNLER (20 Ağustos 2015 - Perşembe)
ROTASYON MU DEMİŞTİNİZ? (06 Ağustos 2015 - Perşembe)
BİR RAMAZAN BÖYLE GEÇTİ (21 Temmuz 2015 - Salı)
TERCİH MARATONU VE İHL´LER (09 Temmuz 2015 - Perşembe)
BİZE RAHAT YOK!... (27 Haziran 2015 - Cumartesi)
SEVİNDİRMEYEN ŞEÇİM 7 HAZİRAN (17 Haziran 2015 - Çarşamba)
EL BİRLİĞİYLE… (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
19 MAYIS SONRASI DA BİR CİHATTIR (19 Mayıs 2015 - Salı)
“STRES” SEÇİMİNE DOĞRU!... (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İŞÇİNİN 1 MAYISI (28 Nisan 2015 - Salı)
ÖRTÜN(ME)MEK (13 Nisan 2015 - Pazartesi)
CUMA NAMAZI VE ÇALIŞANLAR (04 Nisan 2015 - Cumartesi)
EV ALMAK YA DA AL(A)MAMAK (20 Mart 2015 - Cuma)
ALLAH BİR DAHA…YAZDIRMASIN (10 Mart 2015 - Salı)
DARBENİN POST’U VE ERBAKAN (27 Şubat 2015 - Cuma)
MÜBAREK SEVGİLİLER GÜNÜ(!)… (15 Şubat 2015 - Pazar)
TERÖR YÜRÜYÜŞÜ! (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
EĞİTİMİN KARASI, “KARMA” OLMASI (18 Aralık 2014 - Perşembe)
ÖĞRETMENİM… (24 Kasım 2014 - Pazartesi)
“KÖPEKÇE” MERAMLAR (21 Kasım 2014 - Cuma)
CİNSEL SUÇLAR(II) (22 Ekim 2014 - Çarşamba)
CİNSEL SUÇLAR(I) (21 Ekim 2014 - Salı)
SAYIN VELİ… (02 Ekim 2014 - Perşembe)
NORM FAZLALIĞI VE ROTASYON (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
ADALET BU MU? (14 Eylül 2014 - Pazar)
EĞİTİM SAVAŞLARI (07 Eylül 2014 - Pazar)
GÜL GİBİ SAADET Mİ? (01 Eylül 2014 - Pazartesi)
“MEDYA OKUR-YAZARLIĞI’NI SEÇMELİ (20 Ağustos 2014 - Çarşamba)
KELEPİRE KONUT!... (12 Ağustos 2014 - Salı)
YEREL GAZETELERİN HABERCİLİK ANLAYIŞI (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
"Ya yıldızların Her biri bir mühendistir veya onları yapan bir mühendis vardır!.."

BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
BUNLAR HEP BASİT MANTIK KURALLARIDIR
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Ehl-i Sünnet tek tip midir?
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Para görününce vicdan sıvışır
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
İslam´ın ölçütleri
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Son günlerin dünyası
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Âlet işler el övünür
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Nasılsın dediklerinde
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Sivasspor´dan Beşiktaş´a Futbol Dersi
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
Dikkat! Türkiye´nin sosyolojisi metamorfoz geçiriyor!
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Sessiz karşı devrim
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
TÜYAP Kitap Fuarı´na ve Selim İleri´ye dair
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Avucunuzdaki Kelebek
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Dikkat, PKK dönüşüyor
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Ey ana toprağı, ey Anadolu
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
“YAZIN ÜÇ AY YATAN ÖĞRETMEN” HA!
Salih Tuna
Salih Tuna
Türk ekonomisi McKinsey´e mi emanet edildi?
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ