‘Kadına şiddet´e farklı bir bakış
Tarih: 1.12.2016 09:29:56 / 511okunma / 0yorum
Prof. Mustafa Çağrıcı

 

Ülkemizde kadına yönelik zalimane muameleler son yıllarda sıklıkla gündeme gelmektedir. Bu vahşet eskiden de vardı. Fakat yeni zamanlarda insan hakları bilinci gelişti; haber alma imkânları arttı. Bu tür sebeplerle toplumumuzda duyarlık ve tepkiler de yoğunlaştı. Ancak şiddetin ve özelde kadına karşı kötü muamelenin kültür ve geleneklerden beslenen köklü bir zihniyet arka planı var. Bu zihniyetin değişmesi, belirttiğimiz duyarlıktaki kadar hızlı olmuyor.

Modern zamanlara kadar dünyada kadınlar, erkeklere göre ikincil bir konumda sayılır ve öyle muamele görürlerdi. Mesela Samî kültürlerde kadının aşağılanmasıyla ‘ilk günah´ inancı arasında sıkı bir ilişki bulunur. Tevrat´taki bilgilere göre Havva, eşi Adem´i kandırarak ona yasak meyveyi yedirtmiş, böylece insanoğlu ilk günaha kadın yüzünden bulaşmıştır. Bu nedenle Yahudi erkek, kadın olarak yaratılmadığı için her sabah Tanrı´ya şükreder. Günümüz Yahudileri arasındaki en önemli tartışma konularından biri ‘kadın´dır. Yıllar önce Tel Aviv´deki Bar Ilan Üniversitesi´ni ziyaretimiz sırasında, muhafazakâr ve laik fikirli iki akademisyen arasında şahit olduğumuz şiddetli tartışmayı unutamam. Rehberimiz emekli büyükelçi, utancından dışarı çıkmıştı.

Hıristiyanlık da kadını ‘ilk günah´ın sebebi olarak görür; dahası, onun yüzünden her insanın günahkâr doğduğunu kabul eder. Berdrand Russell´ın Evlilik ve Ahlâk isimli kitabındaki bir alıntıda Hıristiyan kadın telakkisi şöyle özetlenir:

“Kadın cehennemin kapısı ve insanlığın bütün kötülüklerinin anası olarak gösteriliyordu... Dünyaya getirmiş oldukları lanetler yüzünden hep nedamet halinde yaşamaları gerekti. Kadın, cennetten kovuluşu hatırlattığı için elbisesinden utanması gerekirdi. Şeytanın en güçlü aleti olduğu için utanmalıydı.”

***

Kur´ân-ı Kerîm´de ilk günah sadece kadına yüklenmez; şeytanın “ikisine birden günah işlettiği” ama ikisinin de tövbe ettiği bildirilir. Harvard Üniversitesi öğretim üyesi Jane Smith ve Yvonne Haddad, “Islamic Image of Vomen” başlıklı ortak çalışmalarında bu hususu şöyle ifade etmişlerdir:

“Yahudi-Hıristiyan kutsal kitaplarını Kur´an´dan daha iyi tanıyanlar için ayartıcı ve baştan çıkarıcı Havva imajı, Kitab-ı Mukaddes tarafından tamamen desteklenen, tanıdık ve yaygın bir imajdır. Kur´an ise daha farklı bir manzara sunar: Buna göre insanlığın ilk çiftinin her bir üyesi, cennetten kovulmalarıyla sonuçlanan olayların gidişatından eşit bir şekilde sorumludurlar.”

Ne var ki Kur´an sonrası İslâmî gelenek ve literatürde Kur´an´daki net bilgi adeta göz ardı edilerek, Yahudi-Hıristiyan kültürünün etkisiyle Kitab-ı Mukaddes geleneğindeki kadın aleyhtarı ‘ilk günah´ bilgileri hemen hemen kopya edilmiştir.

Ziya Gökalp´e göre, “Kadın hakkındaki hakaretli nazar, İslâmî aileye kısmen eski Yunanlıların vârisi olan (Hıristiyan) Suriye Rumlarından, büyük bir mikyasta da İranîlerden intikal etti.”

***

Velhasıl eski dünya, savaşan, yurdunu koruyan, ülkeyi yöneten ve bütün bunları da bilek gücü ile yapan erkeğe, bu rollerine uygun haklar vermeyi adaletin gereği sayıyor, bu da kadını değersiz kılıyordu. Mesela Câhiliye Arapları kadına ve çocuğa mirastan pay vermez, bunu da şöyle açıklarlardı: “Eli kılıç tutmayanın mirastan hakkı olamaz.”

Fakat çağımızda bilginin değeri arttığı, teknoloji sayesinde erkeğin fiziksel gücü giderek önemsizleştiği için, bu yeni dünya, erkekle aynı seviyede zihinsel donanımda olan kadını erkeğe eşit değerde görmeyi yine adaletin gereği saymaktadır. Kadınla ilgili eski telakki eski realitenin sonucuydu; yeni telakki de bu yeni realitenin dikte ettiği bir zorunluluktur. Hatta bu, her şeyi yapıp yaratan Allah´ın kanunudur, ‘sünnetullah´tır. İyi kavrandığında görülür ki, Kur´an´ın kanunu da budur.

Anahtar Kelimeler: Kadına, şiddet, farklı, bakış
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Kur´an ahlâkını anlamak için (13 Eylül 2018 - Perşembe)
Derin bir kaygı ya da çığlık (07 Eylül 2018 - Cuma)
Din-dünya ilişkisini doğru anlamak (31 Ağustos 2018 - Cuma)
Dinamik dindarlık (17 Ağustos 2018 - Cuma)
‘İran ve turan´ (27 Temmuz 2018 - Cuma)
15 Temmuz ihanetinin hatırlattıkları (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
‘Din dili´ sorunumuz (13 Temmuz 2018 - Cuma)
Veda Hutbesi üzerine (06 Temmuz 2018 - Cuma)
Seçim sonucuna farklı bakışlar (29 Haziran 2018 - Cuma)
Dinî bilgi ve Diyanet (21 Haziran 2018 - Perşembe)
Türkiye´nin dinî ve kültürel birikimi (17 Haziran 2018 - Pazar)
İslâm´ın güncel sunumu (07 Haziran 2018 - Perşembe)
Havanda su dövmek (25 Mayıs 2018 - Cuma)
Yüz yıl önce yüz yıl sonra Ramazan (18 Mayıs 2018 - Cuma)
İslâmiyet insaniyettir (10 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zâhirî-Selefî din yorumu (02 Mayıs 2018 - Çarşamba)
‘Kutlu Doğum´un ardından (26 Nisan 2018 - Perşembe)
İnanç sapması-Ahlak sapması (12 Nisan 2018 - Perşembe)
Dil terörü (06 Nisan 2018 - Cuma)
Diyanet´in taahhütnamesi (26 Mart 2018 - Pazartesi)
Diyanet´in taahhütnamesi (22 Mart 2018 - Perşembe)
İlâhiyatlar ‘güncelleme´nin neresinde? (14 Mart 2018 - Çarşamba)
YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM (09 Mart 2018 - Cuma)
Sert konuşma! (07 Mart 2018 - Çarşamba)
Düşünme, istişare ve iş yapma üzerine (01 Mart 2018 - Perşembe)
‘Daha az daha çoktur´ (23 Şubat 2018 - Cuma)
Nasıl bir çağda yaşıyoruz? (16 Şubat 2018 - Cuma)
Akıl ve bilim çağında din (11 Şubat 2018 - Pazar)
“1/4 domuz”: Bir kafa yapısı (30 Ocak 2018 - Salı)
Tasavvuf hakkında okunacak bir kitap (09 Ocak 2018 - Salı)
Ev sahibinin günahı (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
İnsan olarak Hz. Peygamber (12 Aralık 2017 - Salı)
‘Büyük oyun´un nesiyiz? (29 Kasım 2017 - Çarşamba)
“Küp içindekini sızdırır” (21 Kasım 2017 - Salı)
‘Sünnet´e dair (10 Kasım 2017 - Cuma)
Din görevlilerinin eğitimi (05 Kasım 2017 - Pazar)
‘Hoca Efendi´ kimliği (29 Ekim 2017 - Pazar)
Cami dernekleri (22 Ekim 2017 - Pazar)
Cami ve medeniyet (13 Ekim 2017 - Cuma)
Mehdilik sempozyumu (07 Ekim 2017 - Cumartesi)
´Anlama sorunumuz´ (29 Eylül 2017 - Cuma)
Buna ‘uygarlık´ mı diyorsunuz? (21 Eylül 2017 - Perşembe)
İbretlik ülke: Pakistan (17 Eylül 2017 - Pazar)
Müslümanlar ne kadar müslüman? (12 Eylül 2017 - Salı)
Ümmet ve Ümmetçilik (24 Ağustos 2017 - Perşembe)
‘Bizim camia´nın sorunları (09 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İktisat felsefesi sorunumuz (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Diyanet ve din eğitimimiz (29 Temmuz 2017 - Cumartesi)
İslâm düşüncesinin kısa hikâyesi (07 Temmuz 2017 - Cuma)
“İslâm tevhid dinidir” ne demek? (30 Haziran 2017 - Cuma)
“Doğrusu nedir?” (03 Haziran 2017 - Cumartesi)
Ramazan´a girerken (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
‘Din´ anlayışımız üzerine (23 Mayıs 2017 - Salı)
Gündemdeki konu: İslâmcılık (16 Mayıs 2017 - Salı)
‘Tekbir´ (10 Mayıs 2017 - Çarşamba)
Güven toplumu (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
Güven toplumu (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Kendin için istediğini…´ (18 Nisan 2017 - Salı)
Çatışma dili saygı dili (07 Nisan 2017 - Cuma)
Suizan ya da niyet okuma (22 Mart 2017 - Çarşamba)
Suizan ya da niyet okuma (17 Mart 2017 - Cuma)
Siyasetimizde güzel gelişmeler (02 Mart 2017 - Perşembe)
İslamofobi (10 Şubat 2017 - Cuma)
‘İğneyi kendimize…´ (02 Şubat 2017 - Perşembe)
Hutbe ve hayat tarzı (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
Üniversiteler ve hocalar niye var? (06 Ocak 2017 - Cuma)
İlâhiyat öğretimimize dair (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
PISA raporunun düşündürdükleri (16 Aralık 2016 - Cuma)
‘Söküp atmalıyız´ ama nasıl? (29 Kasım 2016 - Salı)
“Hüve´l-Bâkî (16 Kasım 2016 - Çarşamba)
Cemaat müdafilerine… (06 Kasım 2016 - Pazar)
Din ve dünyevîleşme (22 Ekim 2016 - Cumartesi)
Müslümanlar ‘bütünleşebilir´ mi? (15 Ekim 2016 - Cumartesi)
‘Zor oyunu bozar´ (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Tek olan şey bölünme kabul etmez, gerçek tekdir.

Hz. Muhammed