İnci Enginün´e saygı
Tarih: 25.3.2017 12:59:07 / 440okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

“Biliyorsunuz, kütüphaneler ve müzeler benim en sevdiğim mekânlardır. Oralarda şimdiye kadar kendimi hiç yabancı hissetmedim. Hiç bilmediğim kişiler, yerler ve zamanlarla oralarda tanıştım. Kütüphanelerde o kadar uzun saatler geçirdim ki şimdi geriye dönüp bakınca sanki kütüphaneler dışında hiçbir yerde bulunmamışım gibi geliyor. Kütüphanelerle ilgili ne çok ayrıntı hatırımda.”
Tanıdığım en titiz ve çalışkan edebiyat tarihçilerinden biri olan İnci Enginün, kendisiyle yaptığım uzun bir röportajda kütüphanelerle üniversite yıllarında başlayan ve hâlâ devam eden ilişkisini böyle anlatmıştı.
Sevgili hocamızın merhum Mehmet Kaplan´dan devraldığı disiplinli ve metodik çalışma alışkanlığı sayesinde kültürümüze kazandırdığı eserler hakikaten göz kamaştırıcıdır. O olmasaydı, mesela Abdülhak Hâmid belki de eserlerini üç beş uzmanın bildiği bir şair olarak kalacaktı. Hâlbuki bugün Abdülhak Hâmid bütün şiirleri, tiyatro eserleri, hatıratı ve mektupları İnci hocamız sayesinde elimizin altındadır. Yakın arkadaşı Prof. Dr. Zeynep Kerman´la birlikte Ahmet Hâşim´in bütün şiir ve nesirlerini dört cilt halinde yayımlayarak ikinci bahar yaşamasını sağladığı da unutulmamalıdır. Haşim´in özellikle kitaplarının dışında kalmış yazılarını toplayıp bir araya getirebilmek için bu iki hanımefendinin yıllarca çeşitli kütüphanelerdeki tozlu gazete ve dergi koleksiyonlarını sabırla taradıklarını hatırda tutmak gerekir.
***
İnci Enginün, ciddi metin neşirlerinin yanı sıra, önemli edebiyat araştırmalarına da imza atmıştır. Doktora tezi olan Tanzimat Devrinde Shakespeare (1979) ve doçentlik tezi olarak hazırladığı Halide Edip Adıvar´ın Eserlerinde Doğu ve Batı Meselesi (1978) son derece önemli eserlerdir. Katkıda bulunduğu bazı eserler de bugün kütüphanelerimizde büyük bir boşluğu dolduruyor: Yeni Türk Edebiyatı Antolojisi (1974-1989) bunlardan biridir. Ancak bu antoloji tamamlanamamıştı. İnci Enginün, Zeynep Kerman hocamızla birlikte 1860-1923 tarihleri arasını içine alan ve Yeni Türk Edebiyatı Metinleri (2011) ismini taşıyan beş ciltlik yeni bir antoloji hazırladı. Büyük bir emek gerektiren bu eser, bana sorarsanız, “antoloji” kavramının hakkını veren bir çalışmadır.
Bunların yanı sıra her biri ciddi bir araştırma ve emek ürünü olan yüzlerce makale hesaba katılırsa, İnci Enginün´ün bir edebiyat tarihçisi olarak ne kadar büyük işler yaptığı daha iyi anlaşılır. Merak edenler, Dergâh Yayınları´nın büyük bir kadirşinaslık örneği göstererek yayımladığı İnci Enginün Kitabı´ndaki göz kamaştırıcı bibliyografyaya bakabilirler.
***
İnci Enginün, makalelerinin bir kısmını Dergâh Yayınları tarafından ilk baskısı 1983, genişletilmiş ikinci baskısı 1991 yılında yapılan Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları adlı kitabında bir araya getirmişti. Birinci bölümünde kişiler ve eserler, ikinci bölümünde kaynaklar ve temalar üzerine yazılmış makalelerin yer aldığı bu kitabı, 1991 yılında aynı yayınevi tarafından yayımlanan Mukayeseli Edebiyat takip etti. Türkiye´de henüz bağımsızlığını kazanamamış bir disiplin olan mukayeseli edebiyat metodlarının yetkin bir şekilde uygulandığı makalelerden oluşan bu kitap, İnci Enginün´ün bir edebiyat tarihçisi olarak başarısını ve geniş ufkunu gösterir.
Araştırmalar ve Belgeler (2000) isimli muhalled eser de, modern edebiyatımızın geçmişten bugününe önemli meseleleri, kişileri ve temalarının ele alındığı makalelerden oluşuyor. Bu eserin belgeler kısmı, olağanüstü gayretler ve yıllar süren yazışmalar sonucunda elde edilmiş, edebiyat tarihimizin birçok karanlık bölgesine ışıklar düşüren, bin bir emekle yeni harflere aktarılmış mektuplardan oluşuyor; Abdülhak Hâmid, Halide Edip, Süleyman Nazif, Yakup Kadri, Ali Ekrem Bolayır, Mehmet Kaplan, Cahit Külebi gibi şair ve yazarların mektupları yahut kendilerine yazılmış mektuplar...
***
Dergâh Yayınları arasında 2001 yılında çıkan Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı´yla 2006 yılında yayımlanan Yeni Türk Edebiyatı: Tanzimat´tan Cumhuriyet´e (1839-1923) isimli kitapları, İnci Enginün´ün zengin birikimini yansıtan ve Tanzimat´tan günümüze Türk Edebiyatı tarihi niteliği taşıyan büyük çalışmalardır. Bu kitaplar, sadece Fen-Edebiyat Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde okuyan öğrencilerin değil, edebiyatla ilgilenen herkesin elinin altında bulunmalıdır. Özellikle ikincisinin, edebiyata adanmış bir ömrün hâsılası olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.
Ve tabii Günlüklerin Işığında Tanpınar´la Başbaşa (2007)... Ahmet Hamdi Tanpınar´ın el yazısının ne kadar okunaksız olduğunu bilenlerin bu günlükleri hazırlamanın nasıl büyük bir emek gerektirdiğini tahmin edemezler. Okumak da yetmez; bu günlüklerin altından kalkabilmek için derin bir kültüre ve bilgi birikimine ihtiyaç vardı. İnci Enginün ve Zeynep Kerman hocalarımız bu ağır işin altından kalkmayı başarmışlardır.
Hocamızın Bir Sığınak Olarak Kitap ve Edebiyat (2001) isimli kitabını az kalsın unutuyordum. Bu kitabın ismi, bence, İnci Enginün´ün hayat tarzını ve felsefesini çok iyi yansıtmaktadır.
***
Dergâh Yayınları, bu seçkin yazarı 1997 yılında bir armağan kitap yayımlamıştı. Bu armağan kitap, 2011 yılında genişletilip yeni yazılar eklenerek ve “İnci Enginün Bibliyografyası” güncellenerek yeniden yayımlandı. Dün gece de Ali Emiri Kültür Merkezi´nde Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği ESKADER´in İstanbul Büyükşehir Belediyesi´yle birlikte düzenlediği bir saygı gecesi vardı. Asım Erverdi´nin yönettiği panelde Prof. Dr. Abdullah Uçman, Prof. Dr. Emel Kefeli ve Erol Gökşen hocamızı çeşitli yönleriyle anlattılar. Ben de bu yazıda anlattıklarım çerçevesinde duygularımı ifade etmeye çalıştım.
Değerli hocamıza bize yeni eserler kazandırması için uzun bir ömür diliyorum.

 

Anahtar Kelimeler: İnci, Enginün, saygı
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
‘Muhteşem ve feyizli bir başlangıç´ (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk (14 Ağustos 2018 - Salı)
Mütebahhir bir dost: Metin Kayahan Özgül (07 Ağustos 2018 - Salı)
Şerefiye Sarnıcı ve sanat (29 Temmuz 2018 - Pazar)
Futbol, milliyetçilik ve ırkçılık (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
"İşlediğiniz günahları gizlediğiniz gibi, iyilikleri de gizleyiniz "