Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a
Tarih: 19.4.2018 17:21:41 / 404okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

Fransız kültürü için Paris, İngiliz kültürü için Londra, İtalyan kültürü için Roma ne ise, Türk kültürü için de İstanbul odur; kültür, sanat ve edebiyat bu merkezlerde harmanlanır, işlenir ve dünyaya açılır. Birer cazibe merkezi olan bu şehirler taşrada yaşayan aydınları, yazar ve sanatçıları mıknatıs gibi çekerler kendilerine. Kültür ve sanat hayatının yoğunlaştığı büyük şehirlerin sunacağı imkânlar ile taşra şehirlerinin imkânları mukayese bile edilemez. Seçkin üniversiteler, önemli sanat galerileri, büyük müzeler, zengin kütüphaneler, konser ve konferans salonları, medya vb. büyük şehirlerdedir. Tabii, en tanınmış kültür ve sanat adamları da bu şehirlerde yaşarlar.
Bütün bunlar elbette taşrada önemli kültür ve sanat adamlarının yetişmeyeceği anlamına gelmez.
Özellikle iletişim imkânlarının gelişmesi, taşrada yaşayanların da bilgiye ulaşmalarını çok kolaylaştırmıştır. Teknolojiyle barışık bir yazar, nerede yaşarsa yaşasın, inanılmaz zenginlikte bir birikimi kullanma imkânına sahiptir. Bugün Erzurum, Maraş, Sivas, Kayseri, Konya, Bursa gibi Anadolu şehirlerinde çok canlı bir sanat ve kültür hayatının yaşandığını biliyorum. Büyük kültür merkezlerinin kültür ve sanat adamlarına büyük imkânlar sunarken büyük tuzaklar kurduğunu da unutmamak gerekir. Balzac´ın Sönmüş Hayaller üçlemesinin ikinci kitabı olan Taşralı Bir Büyük Adam Paris´te´yi okumuş olanlar ne demek istediğimi daha iyi anlarlar.
***
Bunları, Sivas Hizmet Vakfı tarafından yayımlanan Hayat Ağacı dergisini ve bu derginin genel yayın yönetmeni olan Tekin Şener´in “Dil Bahçesinde Cümle Tarhları” alt başlığını taşıyan ve incelikli denemelerden oluşan Ötekiler Günü (Karakum Yayınları) isimli kitabını okurken düşündüm. 34. sayısına ulaşan ve her sayısında çocukluğumu ve ilk gençliğimi yaşadığım Sivas´ın eski zamanlarından haberler getiren Hayat Ağacı´nın benim için özel bir önemi var. Sivas´ın tarihi, kültürü, mimari mirası, beşerî dokusu, gelenekleri, görenekleri hakkında vukufla yazılmış yazılar, eski, nostaljik fotoğraflar ve profesyonelce çekilmiş yeni fotoğraflarla bezenerek büyük bir özenle hazırlanan Hayat Ağacı´nın her sayısında zevkli bir zaman yolculuğuna çıkıyorum.
Sivas´ın 1959 yılında uçaktan çekilmiş bir fotoğrafı hakkında Ahmet İzzet Göze ve Tekin Şener tarafından birlikte yazılmış yazının çok önemli bir “okuma” olduğunu söyleyebilirim. Esasen Hayat Ağacı, eski fotoğraflar üzerine çoğu A. Haluk Çağdaş tarafından yazılmış vukuflu yazılarla öne çıkan bir dergidir. Tekin Şener´in Ötekiler Günü´nde yer alan “Eski Fotoğraflar Yalan Söyler mi?” başlıklı uzun yazısındaki çarpıcı analizden de çok etkilendiğimi ifade etmeliyim. Şöyle diyor Tekin Şener:
“Bundan diyelim ki seksen sene önce fotoğraf çektirmek, az sayıda insanın bildiği, önem verdiği ve yapabildiği çok özel bir eylemdi (…) İnsanlar bu kadar özel bir fiile özenle hazırlanıyor, sadece kılık kıyafete değil, fona ve dekora da dikkat ediliyordu. Fotoğraf çekiminin törensel havası içinde de olabildiğine vurgulu ifadeler takınıyorlardı. Bu çekici oyuna, bu buğulu hatıraya mahsusen hazırlanan insanlar, belki olduklarından ziyade olmak istedikleri gibi görünüyorlardı. Biz şimdi onlara bakarken, gerçeğe değil de belki gerçeğin bir çeşit idealizasyonuna baktığımızı unutmamalıyız. Dijital çağa geçilinceye kadar fotoğraf törensel bir havada çekilir ve gündelik rutini değil, rutin dışı bir ânı gösterirdi.” (s. 27)
***
Hayat Ağacı´nın yeni sayısındaki ikinci yazı kelimenin asıl mânâsında bir kültür adamı, üslûp sahibi bir yazar olan Haluk Çağdaş´ın imzasını taşıyor. Sivas´ta 1960´larda yayımlanan Su isimli “aylık sanat-düşün dergisi”ni anlatan aziz dostum, yazısının sonuç bölümünde bu derginin “Sucular” diye anılan ve hiçbiri artık hayatta olmayan üç kurucusu, yani Hazım Zeyrek, Saadettin Çekinmez ve Kadim Şahin hakkında şunları söylüyor: “Bundan yaklaşık yarım asır öncesinde kültür ve sanat dünyamızdan ‘Su´ gibi akıp geçmiş olan bir dergiden aşinaları dışında kaç kişi haberdardır?
Ve meraklıları dışında acaba kim bilir bu taşra dergisini türlü yokluklar ve yoksunluklar içinde büyük bir özveriyle bunca yıl çıkaran bir avuç aydının kimliğini ve kişiliğini?”
Su´nun çıktığı yıllarda ben henüz ortamektep talebesiydim, ama bazı sayıları elime geçerdi, okurdum. Sol-Kemalist çizgide yayın yapan bu derginin asıl istikametini belirleyen Hazım Zeyrek´ti ve o yıllarda Sivas´ta yaşayan Yavuz Bülent Bakiler´le aralarında tatlı bir çekişme sürüp giderdi. Haluk Çağdaş, Su´nun Sivas´ın sınırlarını aşmış bir dergi olduğunu söylüyor ki, doğrudur. Behçet Necatigil, Asım Bezirci, Cahit Külebi, Cemal Süreya, Mustafa Necati Sepetçioğlu, İlhan Geçer, Mehmet Önder gibi tanınmış imzalar bile Su´da zaman zaman görünmüşlerdir. Oktay Akbal´ın kısa bir bölümü iktibas edilen yazısında da Su´nun bu başarısı vurgulanıyor. Bu başarı, 1960´larda bile, biraz gayret edilirse, taşrada, taşranın sınırlarını aşmanın mümkün olduğunu göstermesi bakımından dikkat çekicidir.
Haluk Çağdaş´ın yaptığı türden çalışmaların kültür ve edebiyat tarihimizin merkezde yaşayanlar tarafından fark edilemeyen zenginliklerini gün ışına çıkarması bakımından çok önemli buluyorum.
***
Anadolu´nun birçok şehrinde Hayat Ağacı gibi güzel şehir dergileri çıkıyor. Bu köşedeki eski yazılarımdan birinde bu dergilerden söz etmiştim.
Çok beğendiğim şehir dergilerinden biri de Bursa Büyükşehir Belediyesi´nce çıkarılan Bursa´da Zaman dergisiydi. Bu derginin yayınına son verildiğini öğrendim ve çok üzüldüm.
Bir ara Hayat Ağacı´nın yanını da durdurulmuştu, ama bu yanlış karardan dönüldü. Umarım Bursa´da Zaman da tez zamanda okuyucusuyla yeniden buluşur.
Hayat Ağacı´nının son sayısındaki yazılar elbette zikrettiklerinden ibaret değil. Merak edenler iletisim@hayatagacidergisi.com adresini kullanarak ilgililerle temasa geçebilirler. Bu güzel dergiyi Sivas dışında yaşayan bütün Sivaslılara hararetle tavsiye ediyorum. Tabii sevgili Tekin Şener´in kitabını da…

Anahtar Kelimeler: Hayat, Ağacı, ndan, Bursa, Zaman
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
‘Muhteşem ve feyizli bir başlangıç´ (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk (14 Ağustos 2018 - Salı)
Mütebahhir bir dost: Metin Kayahan Özgül (07 Ağustos 2018 - Salı)
Şerefiye Sarnıcı ve sanat (29 Temmuz 2018 - Pazar)
Futbol, milliyetçilik ve ırkçılık (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Köpeklerin dudakları değdi diye deniz kirlenmez?

Mevlana