Halk Kültürümüzün Bereketli Vadisinden Merhaba!
Tarih: 5.9.2017 10:09:34 / 496okunma / 0yorum
Müjgan Üçer

Sürekli ve en etkili iletişim vasıtası olan dilimiz, içinde yaşadığımız dünyayı görme, anlama ve değerlendirmemiz bakımından  kültürümüzün  hâkim  unsurudur.   Türk edebiyatının toplum ve kültürle ilişkisinin en güçlü alanı  halk edebiyatı ürünlerimizdir. Toplumumuzun aynası olan bu ürünler, halkımızın  ortak ve kültürel değerlerini, duygu ve  düşüncelerini sevinçlerini, mutluluklarını,  yine halkın diliyle ortaya koyarak,  geçmiş ile günümüz arasındaki güçlü bağı  devam ettirir.  Yerelden millî kültüre intikal eden bu zenginlik,  millî kültürden de insanlık âlemine  mesaj ulaştıran ifadelerdir; "Âlim  unutmuş  kalem  unutmamış"atasözümüzde olduğu gibi. Yazmak, bütün kültürlerde bilgiyi  geleceğe taşıyan,    geliştirilerek de yaşatılmasını  sağlayan   evrensel bir olgudur.

Sözlü kültürümüz içinde, atalarımızın imbikten süzülmüşçesine, yol yordam gösteren, öğüt veren, bir düşünceyi, doğru, hikmetli, veciz ve nükteli bir şekilde anlatan, halka mal olmuş atasözlerimiz ile ifade gücünü arttırmak için gerçek anlamlarını kaybederek sanatlı bir şekilde yeni anlam kazanmış kelime öbekleri olan deyimlerimiz,  Türk halk kültürünün üzerinde en fazla araştırma ve yayın yapılan konusudur. Çünkü bu konu her zaman araştırılmaya açık, zengin ve genişleyen  bir alandır.

            1958-1962 yıllarındaki yüksek öğrenimimde, Tıp ve Eczacılık  Tarihi ve  Tıbbî Deontoloji derslerimizi veren Ord. Prof. Dr. A. Süheyl  Ünver (1896- 1986)  hocamız kültür ve sanatımız  üzerinde durur, tarihimize, yaşayışımıza ve sözlü kültürümüze dair,   büyüklerimizden dinlediklerimizi  mutlaka kaydetmemizi  önerir  ve  "şifâhîlikten ancak  böyle kurtuluruz", derdi.  Hocamız,  bu düşüncelerini  makalelerinden birinde  şöyle dile getiriyordu:  

            "Nedir bu şifahîlik? Hep dinleriz.  Sonra bizde bir intibâ bırakmadan  unutur, geçer gideriz. Bizim kolay kolay her ulusa nasib olmayan müstesna kültürümüz  ve derin bir görüşümüz vardır. Bunların geçmiş asırda olanlarını kaybettik.  Tesbit olunmalı idi. Asırlardan beri  an´anelerle gelen  millî hasletlerimizi  ve duyduklarımızı  mutlaka  kaydedelim. Mazimizden gelen millî ve an´anevî servetimizi kaydetmekle milletimize bu vatanseverlik vergimizi verelim".

            Merhum A. Süheyl Ünver Hocamızın halk kültürüne yönelmemde  ufkumu açan teşvikleri ile duyduklarımı yazmaya devam ederken,  bilhassa atasözü ve deyimlerin bazılarının   yurdumuzun diğer yörelerinde ve   Türk dünyasında  benzer şekillerde kullanıldığını görüyordum. Dolayısıyla kaydettiğim her yeni söz, bu çalışmanın bitmeyeceğini  ve  ucu bucağı bulunmayan  bir deryâ olan dilimizin ve kültürümüzün zenginliğini de gösteriyordu. Böylece sözlerimiz  unutulmaktan kurtulduğu gibi,  kültürümüzün köklerine yolculuğumuzu da sağlıyordu.

            Halk bilgeliği diyebileceğimiz, insanımızın hafızasında duran bu bilgiler kaydedilmeli ve günlük hayatımızda yaşatılmalıdır. Halk kültürümüzün bereketli vadisindeki bu zenginlikler ve  hikmetli sözler yaptırımları ile ailede ve  toplumda sosyokültürel bütünleşmenin sağlanmasında büyük önem taşıyor. Her ildeki üniversitelerde ilgili bölümlerde, Türk Dil Kurumu ve Kültür Bakanlığı´nca   bilimsel yöntemler ile yapılacak derleme ve çalışmalar sayesinde  bu  kültür hazinemizin  yok olmasının önüne geçilebilecektir. Türk sözlü kültürü ve  atasözleri derlemeleri üzerinde yapılan çalışmaların birbirinin tekrarı olmaması, ayrıca anlamları ve açıklamalarının  doğru olarak yapılması da çok önemlidir. Bazı çalışmalarda gördüğümüz hatalı derleme ve açıklamaların düzeltilmesi başlı başına bir konudur.

            Atasözlerimizde dile gelenler, hayatın gerçekleri karşısında denenmiş, yaşanmış olgulardır. Atalarımız, sözlü edebiyatımızı günlük hayata dahil ederek  uygun durumlara örnek olacak şekilde bilgece konuşmuşlar. Bu sözlerin bir çoğu ne yazık ki hayatımızdan çekildi. Türk toplumunun  son çeyrek yüzyıldan beri çekirdek aileye dönüşmesiyle, hayatımızdaki bu büyük değişim;  atadan, dededen, büyükannelerden  beslenemeyen aile fertlerinin  sözlü kültür geleneğinden hızla uzaklaşmasına, kültürel süreklilikte kırılmanın  yaşanmasına da sebep oluyor.

            Büyüklerimizden çok şey öğrendik. Bilgi emanettir ve  bir kişinin malı değildir. Bizlere emanet edilen bu zenginlikleri gelecek  nesillerimize  ulaştırmakla, "Bilenlerin bilgisinde bilmeyenlerin hakkı vardır" Hadis-i şerifinin ruhuna uyarak görevimizi yapmış, kültürümüzün sürekliliğine de katkı sağlamış oluruz.

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER (12 Kasım 2018 - Pazartesi)
ÇOCUĞU NE OKUTUR? (18 Eylül 2018 - Salı)
BAYRAM KOKUSU (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
HER GÜN ÇEVRE GÜNÜ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
İFTAR KOKUSU (15 Mayıs 2018 - Salı)
AHMET KUTSİ TECER´İ DİNLERKEN (27 Nisan 2018 - Cuma)
IRMAKLARIN SİVAS´I (05 Mart 2018 - Pazartesi)
HZ. SÜLEYMAN PEYGAMBER VE HAYVAN EFSANELERİ (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
"AĞIZSIZ DİLSİZ " CANLILAR (31 Ekim 2017 - Salı)
ATALAR SÖZÜ YERDE KALMAZ (17 Ekim 2017 - Salı)
Sivas´ta Komşuluk (28 Eylül 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Sabır, kurtuluşun anahtarıdır.

Mevlana
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
Hava, kurşun gibi ağır! Basîret şimdi lazım bize!
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Para görününce vicdan sıvışır
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
KİMLER BELEDİYE BAŞKANI OLABİLİR?
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Doktor Bey´in işleri
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
CHP´nin Din Konusundaki Genelgesi
Salih Tuna
Salih Tuna
Kadir Mısırlıoğlu´nun fesi, PKK´nın kalpağı
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Sona Bırakmayalım
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Ehl-i Sünnet tek tip midir?
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Son günlerin dünyası
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Âlet işler el övünür
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Nasılsın dediklerinde
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Sivasspor´dan Beşiktaş´a Futbol Dersi
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Sessiz karşı devrim
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Dikkat, PKK dönüşüyor
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Ey ana toprağı, ey Anadolu
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
“YAZIN ÜÇ AY YATAN ÖĞRETMEN” HA!
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ