“ERBAUN”(KIRK YAŞ) ÜZERİNE
Tarih: 9.1.2017 13:55:50 / 734okunma / 0yorum
Ö. EMİR DOĞAN

Hoş geldin, sefa geldin kırkıncı yaşım

Sana erdim de ancak duruldu başım,

Sen geldin de hayatı doğru anladım,

Kolay gayrı kalan ömrüm, musalla taşım*

 

Rabbül Âlemin bendeniz fakiri de Cumhurbaşkanı olabilecek yaşa ulaştırdı, şükür. Efendim, ALLAH C.C hepinize sağlık ve afiyet versin, hayırla nice yaşlara ulaştırsın.Tevellüdüm  16 Ocak 77. Hep on beş yaşında olmanın hayalini kurarken kırk yaş tamam oluyor.Bundan kelli biz de “erbaun” dedik gayri.Artık, önce altmış üçü sonra da doksan dokuzu(!) beklerim.Yaş olarak da olsa kemale erdik. Yılın en soğuk olan günlerinde“kara kış” diye adlandırılan 40 gün içerisinde doğmuşuz. Biz de bu zor günlerde sağ kalmış,“erbain çıkarmışız.”Kimilerine göre en güzel yaş, kırk yaştır. Biliriz ki her yaşın ayrı bir hikâyesi ayrı bir güzelliği vardır.Bir yaşındaki bir bebeğin kokusunu, güzelliğini beğenmeyen bulunmaz. Lakin kırk yaşa “başka” olarak bakılır.  Sadece “kırk yaş” değil, bir sayı olarak bile “kırk” çok gizemlidir, mistiktir.

Arapçada 40 (٤.)Erbaun(اَرْبَعُونَ) diye söylenir. Erbain ise Miladi takvimde  22 Aralık -31 Ocak günleri arasına rastlayan kırk günlük kış dönemini adlandırmak için kullanılmaktadır. Bu döneme halk arasında "Zemheri" de denir.Hatta Ocak ayında ölümlerin artmasının nedenini “erbaine” bağlayanlar bile var.Şiiliktehicrî takvime göre Aşure Günü´nden 40 gün sonra gelen Safer ayının 20´inci gününe de “kırkıncı gün” anlamında “erbain” deniyor. Büyük Şair İsmet ÖZEL de kırk yaşına kadar yayımladığı şiirlerini ERBAİN adlı kitabında toplamıştır.

İslam dünyasında maddî bağları azaltıp mânevî tarafı kuvvetlendirmek için az yemek, az içmek, az konuşmak, az uyumak, çok ibâdet etmek gerekir. Buna çile de denir. Riyazat(nefsi arındırma metodu) ve halvet olarak bilinen uygulamanın zamanına da erbain denir. 40 gün halvete girene “erbaine girdi” de denir. (bkz.turkcebilgi.com) Fakat “erbaun ya da erbain” kavramlarının böyle bir ayrım kastedilmeden genellikle “kırk” anlamında kullanıldığını görüyoruz. Dr. Hasan Yakut, İslam dinindeki 40´ların hikmetlerini araştırmış ve sayının hikmetlerine dair bir kitap bile yayımlamış.

 

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed(S.A.V) 40 yaşında peygamber olmuştur. Malın 40´ta birizekât olarak verilir.  Hz. Musa (as)´nın Tur Dağı´nda 40 gün kaldığı ile ilgili bir ayet vardır. Ayrıca,Ahkaf Suresi´nin 15. ayetinde 40 yaşının olgunluk yaşı olduğu belirtilir.Hz. Yunus, balığın karnında 40 gün kalmıştır.Müslümanların sayısı 40´ı bulduktan sonra Hz. Muhammed İslam´ı aleni bir şekilde ilan etmiştir.Allah Resulü, 40 hadis-i şerif ezberleyip amel edenlerle ilgili pek çok müjde vermiştir.5 vakit namaz, sünnetleri ile birlikte 40 rekâttır. Allah için 40 gün nöbet tutanın bütün günahları temizlenir v.b.  İnsanda bir şeyin alışkanlık haline gelmesi için 40 gün o şeye devam edilmesi gerektiği söylenir.

 

Yukarıda da değinildiği üzere “Kırk Yaş Duâsı” olarak da bilinen, Ahkaf Suresi´nin 15. Ayeti şöyledir:“Biz o insana anne babasına güzel davranmayı tavsiye ettik. Annesi onu zahmetle karnında taşıdı ve zahmetle doğurdu. Onun taşınması ile sütten kesilmesi otuz aydır. Nihayet olgunluk çağına ulaşıp kırk yaşına girdiği zaman: «Ey Rabbim, beni öyle yönlendir ki, bana ve anama babama verdiğin nimetine şükredeyim ve hoşnut olacağın iyi bir iş yapayım. Soyumdan gelenleri de benim için iyi kimseler eyle. Çünkü ben, gerçekten tevbe ile Sana yüz tuttum ve ben gerçek Müslümanlardanım.”(AHKÂF-15. Meal: Elmalılı Muhammed Hamdi YAZIR) “Nihayet insan, gücünü kuvvetini bulup daha sonra kırk yaşına girince” ayetinden, insanın ruhsal olgunluğuna kırk yaşında erdiği anlaşılır. Bedensel olgunluk başka, ruhsal olgunluk başkadır… Kırk yaş, olgunluk çağıdır. Bu yaşa gelince insan daha salim, daha sağlıklı, daha geniş düşünür. Fevri hareket etmez. Ana babanın ve evladın kadrini daha iyi anlar. Ve gerek ebeveynine, gerek evladına karşı vazife ve yükümlülüklerini daha iyi kavrar...(bkz.sorularlaislamiyet.com/ahkaf-suresinin-15-ayeti)

 

Birileri her ne kadar 40´lı yaşları özellikle “erkekler için köprüden önce son çıkış” olarak,  40 yaş sendromuyla,hormonal ve psikolojik açıdan değişimlerin yaşandığı  bir periyot olarak, hayal kırıklığı, öfke, umutsuzluk gibi duyguların yaşandığı,  gençlik yıllarının geride kaldığının farkına varmasıyla davranış değişikliklerinin gösterildiği bir zaman dilimi olarak anlasa ve açıklasa da yukarıdaki ayet bize 40 yaşta nasıl olunması gerektiğini anlatıyor. 

Kırk ile ilgili atasözleri, deyimler, türküler gibi Halk Edebiyatı ürünleri içerisindeki kullanımına dair de yazılıp-çizilen çok şey hatta akademik tezler dahi var. Fakat bu sokağa girersem çıkamayacağımdan endişe ederim.  Kırk tarakta bezimiz olmasın. Bugünlerde “erbain” destekte nasıl olsa bir günkırklara karışacağız.

ALLAH C.C taksiratını affetsin, rahmetli Celal GÜZELSES´in türküsünden bir bölüm ile bitirelim:

Yirmibeşte bıyıkları burulur
Otuzunda akan sular durulur
Otuzbeşte hep günahlar sorulur
Yalana karışmış irfana benzer

Kırk yaşında gazel dökülür bağlar
Kırkbeşinde günahlarına ağlar
Ellisinde insanlara bel bağlar
Dağbaşına çökmüş dumana benzer


*Hacı Ali Bayram- Ilgın -1987 edebiyatdefteri.com/siir

Anahtar Kelimeler: ERBAUN, KIRK, ÜZERİNE
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BUGÜNLERİN RAMAZANI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ABBAS GÜÇLÜ VE EĞİTİME DAİR NOTLAR (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
YENİ, LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİ (09 Nisan 2018 - Pazartesi)
OKULLAR ARASI BİLGİ YARIŞMALARI (19 Mart 2018 - Pazartesi)
GENÇLERLE BAŞBAŞA ve BAŞGİL HOCA (06 Mart 2018 - Salı)
E- EĞİTİM DÖNEMİ (25 Ocak 2018 - Perşembe)
BASIN VE VATANDAŞ MOBBİNGİ (05 Ocak 2018 - Cuma)
İSTİKLÂL VE İSTİKBÂL ŞAİRİ (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
OKUL AİLE BİRLİĞİ TOPLANTILARI (03 Aralık 2017 - Pazar)
ÖĞRETMENİM… (26 Kasım 2017 - Pazar)
EĞİTİMİN WC SORUNU (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG YERİNE İBİP (29 Eylül 2017 - Cuma)
SAYIN 1.SINIF VELİLERİ… (12 Eylül 2017 - Salı)
4 DUVAR 4 TEKER UĞRUNA… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
“İSLAMÎ TATİL” DERKEN BAYIM… (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(2) (22 Haziran 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(1) (20 Haziran 2017 - Salı)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(2) (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(1) (24 Mayıs 2017 - Çarşamba)
16 NİSAN (REFERANDUM) OKUMALARI (21 Nisan 2017 - Cuma)
YENİ BİR MİLAT: 16 NİSAN (10 Nisan 2017 - Pazartesi)
SMS ÂDÂBI (“HAYIRLI CUMALAR”) (27 Mart 2017 - Pazartesi)
PROMOSYON TARTIŞMALARI (15 Mart 2017 - Çarşamba)
ÇOCUKERKİLLİK (06 Mart 2017 - Pazartesi)
28 ŞUBATTAN 15 TEMMUZA (28 Şubat 2017 - Salı)
VALENTINE´S DAY (SEVGİLİLER GÜNÜ) (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
MÜFREDAT YENİLEMESİ YETER Mİ? (31 Ocak 2017 - Salı)
KANIMIZ AKA AKA… (20 Aralık 2016 - Salı)
GÖKLER ADAMI: NURİ DEMİRAĞ (29 Kasım 2016 - Salı)
RÖTARLI ROTASYON (08 Kasım 2016 - Salı)
DARBENİN YÜZ GÜN SONRASI (25 Ekim 2016 - Salı)
İŞİMİZ CİNNETİMİZ OLMASIN (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
AKILLI TELEFON SOYGUNU (22 Eylül 2016 - Perşembe)
CİĞERİNİZİ KURTLAR YESİN!... (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DARBE NÖBETLERİ VE SAYGI DURUŞU MESELESİ (10 Ağustos 2016 - Çarşamba)
FETÖKOPAT” ENDİŞELERİM VAR(DI) (23 Temmuz 2016 - Cumartesi)
SİVAS´A ÖĞRETMEN AKADEMİSİ (18 Haziran 2016 - Cumartesi)
BEYDEBA´DAN... (31 Mayıs 2016 - Salı)
TÜBİTAK BİLİM PROJELERİ (17 Mayıs 2016 - Salı)
“YIKIK DİNİN MENSUPLARI” (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
MÜDÜÜÜRRR!... (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
ŞAKA GİBİ 1 NİSAN (01 Nisan 2016 - Cuma)
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ(Dİ) (22 Mart 2016 - Salı)
ŞEHİR VE İNSAN ÜZERİNE (08 Mart 2016 - Salı)
YENİLECEKSİNİZ… (23 Şubat 2016 - Salı)
“BAŞKANLIK” MESELESİ (02 Şubat 2016 - Salı)
SUBLİMİNAL MESAJLAR VE DİZİLER (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
MEHMET AKİF ERSOY… (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
MÜSLÜMAN(!) AMA PUTiNCİ... (15 Aralık 2015 - Salı)
ŞU ÖĞRETMEN DEDİKLERİ… (25 Kasım 2015 - Çarşamba)
BİR, KASIM KASIRGASIYDI… (17 Kasım 2015 - Salı)
SIRTLAN SÜRÜLERİ GİBİ SALDIRIYORLAR (15 Ekim 2015 - Perşembe)
OĞLUM REŞİT… OLMASIN (02 Ekim 2015 - Cuma)
DAĞLICA YİNE DAĞLADI!... (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
KILIÇ SIRTINDA GÜNLER (20 Ağustos 2015 - Perşembe)
ROTASYON MU DEMİŞTİNİZ? (06 Ağustos 2015 - Perşembe)
BİR RAMAZAN BÖYLE GEÇTİ (21 Temmuz 2015 - Salı)
TERCİH MARATONU VE İHL´LER (09 Temmuz 2015 - Perşembe)
BİZE RAHAT YOK!... (27 Haziran 2015 - Cumartesi)
SEVİNDİRMEYEN ŞEÇİM 7 HAZİRAN (17 Haziran 2015 - Çarşamba)
EL BİRLİĞİYLE… (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
19 MAYIS SONRASI DA BİR CİHATTIR (19 Mayıs 2015 - Salı)
“STRES” SEÇİMİNE DOĞRU!... (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İŞÇİNİN 1 MAYISI (28 Nisan 2015 - Salı)
ÖRTÜN(ME)MEK (13 Nisan 2015 - Pazartesi)
CUMA NAMAZI VE ÇALIŞANLAR (04 Nisan 2015 - Cumartesi)
EV ALMAK YA DA AL(A)MAMAK (20 Mart 2015 - Cuma)
ALLAH BİR DAHA…YAZDIRMASIN (10 Mart 2015 - Salı)
DARBENİN POST’U VE ERBAKAN (27 Şubat 2015 - Cuma)
MÜBAREK SEVGİLİLER GÜNÜ(!)… (15 Şubat 2015 - Pazar)
MANKURTLAŞTIRILMAMIŞLARDAN MISINIZ? (27 Ocak 2015 - Salı)
TERÖR YÜRÜYÜŞÜ! (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
EĞİTİMİN KARASI, “KARMA” OLMASI (18 Aralık 2014 - Perşembe)
ÖĞRETMENİM… (24 Kasım 2014 - Pazartesi)
“KÖPEKÇE” MERAMLAR (21 Kasım 2014 - Cuma)
CİNSEL SUÇLAR(II) (22 Ekim 2014 - Çarşamba)
CİNSEL SUÇLAR(I) (21 Ekim 2014 - Salı)
SAYIN VELİ… (02 Ekim 2014 - Perşembe)
NORM FAZLALIĞI VE ROTASYON (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
ADALET BU MU? (14 Eylül 2014 - Pazar)
EĞİTİM SAVAŞLARI (07 Eylül 2014 - Pazar)
GÜL GİBİ SAADET Mİ? (01 Eylül 2014 - Pazartesi)
“MEDYA OKUR-YAZARLIĞI’NI SEÇMELİ (20 Ağustos 2014 - Çarşamba)
KELEPİRE KONUT!... (12 Ağustos 2014 - Salı)
YEREL GAZETELERİN HABERCİLİK ANLAYIŞI (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Başkasını düzeltmeniz için, önce kendinizi düzeltiniz!

HZ.ÖMER (R.A)