Ekmek bulamayan pirinç yedi
Tarih: 9.10.2019 00:00:03
İbrahim Kahveci

İki yıl önce (2017) yüzde 7,5 büyüme oranımız vardı. Daha refah içinde yaşıyor, daha lüks tüketim yapabiliyorduk.
Şimdi öyle değil... Artık gelir seviyemiz düştüğü için mesela paramızın daha büyük kısmı gıdaya gidiyor gibi gözüküyor.
TÜİK hesaplarına göre 2020 liralık net asgari ücreti sabit kabul ettiğimizde 2017 yılında paramızın yüzde 21,77´si olan 439,75 lirayı gıdaya harcıyorduk. Bu tutar 2019 yılında yüzde 23,29 oranı ile 470,46 liraya yükseldi. Kısaca gıdaya harcanan paramız (gelir düşüşünden dolayı diğer lüks harcama azalınca) bugünkü asgari ücretin 30,70 lirası, ya da yüzde 6,98´i oranında artış gösterdi.
Gıda harcamasının oranı yükseldi ama gıdanın içinde oranı en yüksek olan ve zaruri tüketimi de en üstte olan ekmek harcamasının oranı ne hikmetse düşüş göstermiş. İki yıl önce (Eylül 2017-Eylül 2019) aynı asgari ücretin (2020 TL) 44,87 lirasını ekmek için harcayan ülke insanımız, bugün ekmek harcamasına ayırdığı para 42,71 liraya düşmüş.
Harcamada gıda oranı 21,77´den 23,29´a çıkıyor ama ekmek oranı 2,2212´den 2,1142´ye geriliyor. Bunun yerine ise mesela pirinç 0,2676´dan 0,3366´ya çıkıyor.
Bu sayede ne mi oluyor?
Fiyatı yüzde 36,1 artan ekmek enflasyonu daha az etkilerken, fiyatı yüzde 33,1 artan pirinç daha belirleyici oluyor.
Yine aynı şekilde tüketim ağırlığı yüksek olan dana eti, kuzu eti ve tavuk etinin ağırlığı 3,8446´dan 3,7084´e geriliyor ve yüzde 17,2´lik et fiyat artışı enflasyonu daha az artırmış oluyor.
Mesela sigara zamları.
Eylül 2017-Eylül 2019 arasında yüzde 44,0 fiyat artışı olmuş. Ama sigaranın enflasyondaki ağırlığı da yüzde 5,4827´den 3,8712´ye gerilemiş. Böylece yüksek sigara zamları enflasyonu daha az artırmış oluyor.
Ama bir nokta daha var ki, burası çok önemli: Mesela elektrik ve doğalgaz zamları yapılırken, bu iki ürünün ağırlığı da 4,14´den 4,80´e çıkmış oluyor.
***
Peki, asıl mesele nedir?
Hatırlarsanız 17/09/2019 tarihinde “Bu hesaplama ile Türkiye uçar” başlıklı bir yazı kaleme almıştım. O yazıda TÜİK´in Haziran 2019 işsizlik verilerini değerlendirirken şu notları düşmüştüm:
“TÜİK kimi işsiz kabul ediyor: Referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden iş aramak için son dört hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kurumsal olmayan çalışma çağındaki tüm kişiler işsiz nüfusa dahildirler.
İş-Kur ise kendisine iş arama başvurusu yapanları işsiz listesine alıyor. İş-Kur Haziran 2019´da iş bulmak için kayıt yaptıran işsiz sayısını 4 milyon 418 bin kişi olarak açıkladı. TÜİK ise yine Haziran 2019´da işsiz sayısını 4 milyon 254 bin kişi olarak bildirdi.”
Oysa benzer bir yazıyı da 22/08/2019 tarihinde yazmış ve orada da “İŞ-KUR verisi neden önemli? Çünkü TÜİK´in açıkladığı resmi işsiz sayısı İŞ-KUR´a kayıt yaptıran işsiz sayısı sınırına ulaştı.”
Ve haziranda başımıza gelecek olayı aslında mayıs ayı verisi ile zaten söylemişim.
TÜİK bir açıklama yollamış. Diyor ki, “Üretilen istatistiklerde uluslararası karşılaştırılabilirliğin sağlanabilmesi için uluslararası standartlara uyulması zorunludur. Bu çerçevede Hanehalkı İşgücü Araştırmasında (işsizlik verileri) Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) tarafından belirlenen istihdam ve işsizlik tanımları esas alınmaktadır. İŞ-KUR kayıtları, son 12 ay içerisinde İŞKUR´da kaydı olan kişileri kapsarken, TÜİK işsizlik verileri son dört hafta içinde iş arayan cari dönemdeki işsizlerin sayısını göstermektedir. İŞKUR´a kayıt yaptırmış olup çeşitli nedenlerle iş aramaktan vazgeçmiş veya kayıt dışı bir işte çalışan kişiler İŞKUR kayıtlarında yer alırken, TÜİK´in işsizlik hesaplarına dahil edilmemektedir. Bu nedenle iki kurumun yayımladığı rakamlar arasında farklılıklar bulunmaktadır.”
TÜİK gönderdiği bilgi notunda son dönemdeki farkın kapanışını da şu şekilde görüyor: “Son dönemlerde, İŞ-KUR´un kayıtlı işsiz rakamlarının TÜİK´in işsizlik rakamlarından yüksek olmasındaki en önemli faktör, İŞKUR tarafından yürütülen programların yaygınlaştırılması, bu programlara katılımda İŞKUR´a kayıtlılık şartının aranması ve kamu kurumu işe alımlarının İŞKUR üzerinden yapılması şeklinde ifade edilebilir.”
Kısaca anladığım şu: TÜİK açıklamasında yer alan bilgilere göre İŞ-KUR´a kayıtlı işsiz sayısı son dönemde normal dışı artıyor. Ne hikmet ise yani tam da seçim döneminde...
Ve bu İŞKUR üzerinden işe alımlar artınca tabii kaçı noter usulü, kaçı nerelerde hazırlandığını bilemediğimiz liste usulü işe giriyor?
Ve son nokta: Dert bir değil ki, açıklama soruları cevaplasın. Ama yine de bu görüşü de okuyucularıma bildirmek isterim... Karar sizin!

Anahtar Kelimeler: Ekmek, bulamayan, pirinç, yedi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Enflasyon hesabına küçük dokunuşlar (17 Ekim 2019 - Perşembe)
Ekonomik sorunları aşabilmek (15 Ekim 2019 - Salı)
Milli dava milli para (12 Ekim 2019 - Cumartesi)
Yeni elektrik zammı ne zaman? (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
Enflasyon hesabı üzerine (05 Ekim 2019 - Cumartesi)
YEP niye yetmemiş! (02 Ekim 2019 - Çarşamba)
Kim inanır programa! (01 Ekim 2019 - Salı)
Mucizevi iktisat denklemi (28 Eylül 2019 - Cumartesi)
IMF ile gizli görüşme (25 Eylül 2019 - Çarşamba)
Habercilik anlayışı… (24 Eylül 2019 - Salı)
Dövize yöneliş hayra alamet değil (21 Eylül 2019 - Cumartesi)
Derdimiz YOKSULLUK! (20 Eylül 2019 - Cuma)
Bu hesaplama ile Türkiye uçar (18 Eylül 2019 - Çarşamba)
Milletin batan paraları… (17 Eylül 2019 - Salı)
Garip bir piyasa dengesi (14 Eylül 2019 - Cumartesi)
Batık krediler ve banka kârları (12 Eylül 2019 - Perşembe)
Zayıf halka TÜRKİYE (28 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Eller havaya (23 Ağustos 2019 - Cuma)
Toplum ne zaman uyanır? (20 Ağustos 2019 - Salı)
Bu öpme niye? (09 Ağustos 2019 - Cuma)
Doğalgaz zammı niye yapıldı? (07 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Garip bir döviz varlığı (30 Temmuz 2019 - Salı)
Sorunumuz faiz değil ‘GÜVEN´ (26 Temmuz 2019 - Cuma)
Büyük buluşumuz ekonomiyi toparlıyor (23 Temmuz 2019 - Salı)
Bir ortaklığı koruyabilmek (19 Temmuz 2019 - Cuma)
Şirketleri kurtarmak (17 Temmuz 2019 - Çarşamba)
Bekle bekle nereye kadar? (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Galiba dolar düşsün istenmiyor (09 Temmuz 2019 - Salı)
Doğalgaz santralleri çalışacak mı? (08 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Bir türlü gelmeyen bayram (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Ekonomide bir kıpırtı var (03 Temmuz 2019 - Çarşamba)
UZEL arsasında VERA bilmecesi (02 Temmuz 2019 - Salı)
Hızlı ve plansız (28 Haziran 2019 - Cuma)
Ekonomide yeni bir sayfa (25 Haziran 2019 - Salı)
Bu açığı kim kapatacak? (21 Haziran 2019 - Cuma)
Kurumsal hafıza ve dolar rekoru! (20 Haziran 2019 - Perşembe)
Ne kadar az eğitim o kadar çok iş (19 Haziran 2019 - Çarşamba)
Dolara hücum (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
Fakirleştiren büyüme (11 Haziran 2019 - Salı)
Yeni partinin adı ne olmalı? (08 Haziran 2019 - Cumartesi)
Emekli maaşı ödeme zorluğu (31 Mayıs 2019 - Cuma)
Köprüden atlayanlar (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Çok ama çok kötü (21 Mayıs 2019 - Salı)
Bir nebze umut var mı? (15 Mayıs 2019 - Çarşamba)
Bugünü düşünürsen yarının olmayacak (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Seçimi uzattıkça işsizlik artıyor (07 Mayıs 2019 - Salı)
Kabul etmezsek nasıl çözeriz? (02 Mayıs 2019 - Perşembe)
Türkiye´de tarım bitti efsanesi (30 Nisan 2019 - Salı)
Acil satılık böbrek! (26 Nisan 2019 - Cuma)
94 ve 2001 krizlerinden daha ağır (22 Nisan 2019 - Pazartesi)
Bir nefes almak! (19 Nisan 2019 - Cuma)
Ya demokrasi ya fakirlik (16 Nisan 2019 - Salı)
Yüzde 15 oynak kesim (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
Arayış! (09 Nisan 2019 - Salı)
Taşraya doğru yolculuk (06 Nisan 2019 - Cumartesi)
Umarım ne yaptığımızı biliyoruz (01 Nisan 2019 - Pazartesi)
Baskılanan piyasa işlemiyor (27 Mart 2019 - Çarşamba)
Meydan okunan meydanda işsiz dolaşmak (21 Mart 2019 - Perşembe)
Toplumsal bitiş! (20 Mart 2019 - Çarşamba)
Şubat ocaktan daha kötü (16 Mart 2019 - Cumartesi)
İsmet Özel için (14 Mart 2019 - Perşembe)
‘Bunalım ekonomisine´ geçiş (13 Mart 2019 - Çarşamba)
Devlet para musluklarını açtı (12 Mart 2019 - Salı)
Beka mı-beton mu? (09 Mart 2019 - Cumartesi)
Yaşanmakta olan (07 Mart 2019 - Perşembe)
Hayatımız nasıl pahalılaştı? (06 Mart 2019 - Çarşamba)
Düşman kim? (05 Mart 2019 - Salı)
Esrarengiz nüfus artışı (26 Şubat 2019 - Salı)
Ah Saffet ah! (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
Bu Millet bu devleti nasıl doyursun? (22 Şubat 2019 - Cuma)
TV´deki ekmek görüntüsü ile doymak (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Bu tanzim çiftçiyi bitirir (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Çarklar durdu işsizlik rekorda (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
Çiftçinin günahı ne? (14 Şubat 2019 - Perşembe)
Yama! (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
Hükümeti yıkmaya çalışıyorlar (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
İstanbul´dan köye dönüş başladı (05 Şubat 2019 - Salı)
Hal´imiz iyi değil (01 Şubat 2019 - Cuma)
Ah şu kapitalizm! (30 Ocak 2019 - Çarşamba)
Lobiciler çok sık değişir oldu (29 Ocak 2019 - Salı)
Bir zamanlar duyarlıydık... (22 Ocak 2019 - Salı)
Finansal coşkunun anlamı (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
Bilgi ve oy! (15 Ocak 2019 - Salı)
Kısa bir faizcik bilgisi (12 Ocak 2019 - Cumartesi)
Kaşıkla verilen kepçeyle geri alınır (10 Ocak 2019 - Perşembe)
Beyin göçü sorunu (08 Ocak 2019 - Salı)
Gıda Sorunumuz... (05 Ocak 2019 - Cumartesi)
Ekonomik kriz seçim kazandırır (02 Ocak 2019 - Çarşamba)
Bankalar ne yapmak istemektedir? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
Devletçilik!.. (26 Aralık 2018 - Çarşamba)
Daha Çok Portakal Satarak Bir Yere Varamayız (24 Aralık 2018 - Pazartesi)
Yeni düzen! (20 Aralık 2018 - Perşembe)
Bankalar ne yapsın (17 Aralık 2018 - Pazartesi)
Verim düşüren büyüme (14 Aralık 2018 - Cuma)
Acı reçete! (12 Aralık 2018 - Çarşamba)
Yatırımsız kredi büyümesi (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
Bir soğan koca kurumu bitirdi (07 Aralık 2018 - Cuma)
Sektör sektör enflasyon (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Göz yaşartıcı bir soğan hikayesi (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
Hadi köyümüze geri dönelim (01 Aralık 2018 - Cumartesi)
Göz yaşartıcı bir soğan hikayesi (29 Kasım 2018 - Perşembe)
Tek maliyet dolar mı sanıyoruz (27 Kasım 2018 - Salı)
Onlar şimdi yüksekten uçuyor (23 Kasım 2018 - Cuma)
Ya Ankara zayıflamazsa? (20 Kasım 2018 - Salı)
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke (16 Kasım 2018 - Cuma)
O para zaten bizim değildi (13 Kasım 2018 - Salı)
Dizel araçlar yandı (10 Kasım 2018 - Cumartesi)
Hayat pahalılığı (08 Kasım 2018 - Perşembe)
O kadar da çok korkmayın (05 Kasım 2018 - Pazartesi)
O kadar da çok korkmayın (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
Bu gidişle fabrika kalmayacak (30 Ekim 2018 - Salı)
Ver ver ver nereye kadar? (26 Ekim 2018 - Cuma)
Neden efkarlandık! (23 Ekim 2018 - Salı)
Suçlu ürünler listesi (12 Ekim 2018 - Cuma)
Tek maliyet dolar mı sanıyoruz (26 Eylül 2018 - Çarşamba)
Hain piyasa! (25 Eylül 2018 - Salı)
AK Parti rekoru geliyor (11 Eylül 2018 - Salı)
Doları dizginleyen veri (09 Eylül 2018 - Pazar)
Bu genç yaşta emeklilikten utanırım (03 Eylül 2018 - Pazartesi)
İyileşme var ama yetmiyor (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
Karşılıksız para basma meselesi (28 Ağustos 2018 - Salı)
Bir zamanlar ekonomi (27 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Küçük hesapla büyük projeleri kaçırmak (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Öz değerlere bakış (14 Ağustos 2018 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.7690
EURO
6.4202
booked.net
"Yıkılıp düşene gülme sakın sen. Yiğit düşüp kalkmayınca belli olmaz "

Bir deve kuşunun hızı saatte 70 km´ye ulaşabilir.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59