Edebiyat Notları-III
Tarih: 12.2.2016 10:07:30 / 595okunma / 0yorum
İbrahim KAYA

 

 

       Orta Asya´da tarih sahnesine çıktıktan sonra dünyanın değişik bölgelerine yayılan ve filizlenen, İslam´ın kutsal bayrağını şerefle taşıyan, gittikleri her yerde kültür ve medeniyetin zirvesine ulaşan kahraman milletimizin oluşturduğu ortak edebî zevki öğrenmek gayesiyle çıktığımız yeni yolculuğun adı Türk Dünyası Çağdaş Edebiyatı…

       Türk Dünyası Çağdaş Edebiyatı´nı ana hatlarıyla; Orta Asya ve Kafkaslarda Gelişen Türk Edebiyatı, Ortadoğu´da Gelişen Türk Edebiyatı ve Balkanlarda Gelişen Türk Edebiyatı olmak üzere üçe ayırdık.

       Yolumuzun düştüğü her yerde millî birlik ve beraberlik, kültür, tarih, tabiat, aşk, kahramanlık, özgürlük, esarete karşı mücadele, vatan, millet konularının Türkçenin bütün güzellikleriyle edebî eserlerde en iyi şekilde işlendiğini gördük. Kullanılan Türkçenin bazen Türkiye Türkçesinin kendisi olduğunu, bazen de şive farklılıkları gösterdiğini tespit ettik. Ama nihayetinde hepsinin öz Türkçe olduğu düşüncesinde birleşerek güzel Türkçemizi sahiplendik yabancı dillerin esaretine karşı…

       Karşımızda başlangıcı aynı, ama sonunda yine birleşecek olan üç yol vardı. Orta Asya ve Kafkaslarda Gelişen Türk Edebiyatı olarak adlandırılan birinci yolda; Fuzûlî ile temelleri atılan, Bahtiyar Vahapzâde, Şehriyâr ve Celil Mehmet Kulizâde ile günümüze taşınan Azerbaycan Türkleri Edebiyatı´yla karşılaştık. Dertleriyle dertleşip, umutlarına ışık olduktan sonra bir tebessüm ile yolumuza devam ettik. Kazakistan Türkleri Edebiyatı´nda Magjan Jumabayulı ile özgürlük muhabbeti ettik. Ayas İshakî ile bildiğimiz Kazan Türkleri Edebiyatı´nda baskılara karşı birlik ve beraberliğimizi savunma kararı verdik. Dünyada en çok tanınan Türk edebiyatçılardan biri olan Cengiz Aytmatov´un memleketine düştü yolumuz. Kırgızistan Türkleri Edebiyatı´nda insanların değerlerinden uzaklaştırılarak, nasıl “Mankurt” haline getirildiği gördük. Halkın çektiği ıstırapları hatırlayıp; Gün Olur Asra Bedel dedik... Uygur Türkleri Edebiyatı´nda Ziya Samedî ile Yılların Sırrı üzerine konuştuk. Çok zengin bir halk kültürünün bulunduğu Türkmenistan Türkleri Edebiyatı´nda Ata Atacanoğlu ile kardeşlik şiirleri okuduk. Temellerini Çağatay Edebiyatı´nın oluşturduğu Özbekistan Türkleri Edebiyatı´nda Abdülhamit Süleyman Çolpan ve Aybek ile karşılaştık. Kırım Türkleri Edebiyatı´nda Tercüman gazetesiyle  “Dilde, fikirde, işte birlik” parolasını yerine getirmeye çalışan İsmail Gaspıralı´nın Türk dünyasına hizmetlerini hatırladık… Cengiz Dağcı ile Korkunç Yıllar´ı yaşadık, aydınlık ve huzurlu günler hayaliyle…

 

       Orta Asya ve Kafkaslarda Gelişen Türk Edebiyatı´nda gördüğümüz güzelliklerle mutlu olup buradan ayrıldıktan sonra ikinci yola girdik. Bu yol ise Ortadoğu´da Gelişen Türk Edebiyatı... Yine tarihinde, kültüründe, özünde bizim insanımız var... İlk olarak, sıkıntılı günler geçiren Irak Türkleri Edebiyatı´nı ziyaret ettik. Sorunlarını dinledikten sonra bir nebze olsun rahatlamak için Ata Terzibaşı ile hoyrat atışmalarına katıldık. Ardından Kıbrıs Türkleri Edebiyatı´na vardık. Osman Türkay ile Şair Çocuğun Sabah Duasına katılıp, Özker Yaşın ile Bayraktar Türküsünü söyledik. Bu yolculuğumuzu da kardeşlerimizin birlik ve dirliklerinin ebedî olması duasıyla tamamladık.

       Üçüncü yolun başına geldiğimizde heyecanımızdan hiçbir şeyin eksilmediğini gördük ve buna çok sevindik. Balkanlarda Gelişen Türk Edebiyatı adındaki bu yolda buralarda yaşayan soydaşlarımızın durumunu öğrenmek için ilk önce Yugoslavya Türkleri Edebiyatı´na vardık. Nimetullah Hafız ile birlikte güzel günler düşüncesiyle Yarın Gene Sabah Olacak diye seslendik. Batı Trakya Türkleri Edebiyatı´nda Abdürrahim Dede´den masallar dinleyip, Mehmet Hilmi´den Gündüz Nene´nin hikâyesini okuduk. Türk Dünyası Çağdaş Edebiyatındaki yolculuğumuzu nihayete erdirmeye hazırlanırken son olarak Bulgaristan Türkleri Edebiyatı´ndan Recep Küpçü, Kalbime İnançla şiiriyle karşıladı bizi…

 

“Yandım bazen susuzluktan
Cayır cayır yandım durdum
Söz açmadım öz derdimden
Ellerin hâlini sordum.
Ve istemedim kimseden
İçmek için bir damla su,
İçimden aslan kesildi
Boyun eğmemek duygusu...”

 

Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Notları
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Kutlu Yolun Yolcusu: Mehmed Âkif (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
Kudüs İslam´ındır! (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Dilde Birlik (31 Ekim 2017 - Salı)
Okumuyoruz! (07 Eylül 2017 - Perşembe)
15 Temmuz Ruhu (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
Ramazan Yazıları-VI (27 Haziran 2017 - Salı)
Ramazan Yazıları-V (10 Haziran 2017 - Cumartesi)
Ramazan Yazıları-IV (08 Haziran 2017 - Perşembe)
Ramazan Yazıları-III (03 Haziran 2017 - Cumartesi)
Ramazan Yazıları-II (31 Mayıs 2017 - Çarşamba)
Ramazan Yazıları-I (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Dün, Bugün ve Yarın… (12 Nisan 2017 - Çarşamba)
Öyle mi? (20 Şubat 2017 - Pazartesi)
Ne Mutlu (14 Şubat 2017 - Salı)
Ey Halep! (03 Ocak 2017 - Salı)
Ah Halep! (29 Aralık 2016 - Perşembe)
Başaramayacaksınız! (20 Aralık 2016 - Salı)
Köy Okulları (11 Kasım 2016 - Cuma)
Eğitimde Okul-Aile İşbirliği (28 Eylül 2016 - Çarşamba)
Vatan Evladı yahut Vatan Haini Olmak! (04 Ağustos 2016 - Perşembe)
Kahraman Millet (23 Temmuz 2016 - Cumartesi)
Sivas´a Doğru (15 Temmuz 2016 - Cuma)
Hesap Günü (22 Haziran 2016 - Çarşamba)
Gazze´nin Kınalı Kuzuları (11 Mayıs 2016 - Çarşamba)
Hz. Peygamber (sav) ve Gençlik (22 Nisan 2016 - Cuma)
Edebiyat Notları-IV (17 Şubat 2016 - Çarşamba)
Edebiyat Notları-II (05 Şubat 2016 - Cuma)
Edebiyat Notları-I (29 Ocak 2016 - Cuma)
Başka Türkiye Yok (30 Ekim 2015 - Cuma)
Kurban Nedir? (22 Eylül 2015 - Salı)
Lanet Olsun Hainlere… (15 Eylül 2015 - Salı)
Muhsin Kaya ve Sivaslılar Vakfı (02 Eylül 2015 - Çarşamba)
Boş Dünya… (13 Ağustos 2015 - Perşembe)
Birlik Olmak (06 Ağustos 2015 - Perşembe)
Memleketimiz Özümüzdür (29 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Bayram O Bayram Ola (20 Temmuz 2015 - Pazartesi)
Zulüm Asla Payidar Olamaz (14 Temmuz 2015 - Salı)
Herkes İçin Ramazan (07 Temmuz 2015 - Salı)
Ramazan Oyun ve Eğlence Ayı Değildir (03 Temmuz 2015 - Cuma)
Köy ve Şehir Ramazanları (01 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Ramazan-ı Şerif ve Oruç Üzerine (23 Haziran 2015 - Salı)
Köyümüze Ramazan Gelince (17 Haziran 2015 - Çarşamba)
İnanarak Yaşamak (09 Haziran 2015 - Salı)
Köylerimiz (03 Haziran 2015 - Çarşamba)
Sivas Kitapları (26 Mayıs 2015 - Salı)
Sivas Benim Memleketim (19 Mayıs 2015 - Salı)
Okumuyoruz (12 Mayıs 2015 - Salı)
Şehirlerin Sultanı Sivas (05 Mayıs 2015 - Salı)
Şu Talebelik Zor İş! (28 Nisan 2015 - Salı)
Birlikte Yaşama Ahlakı (21 Nisan 2015 - Salı)
Kutlu Peygamber (14 Nisan 2015 - Salı)
Hayatı Ertelemeden Yaşamak (31 Mart 2015 - Salı)
Baharla Birlikte Gelen (25 Mart 2015 - Çarşamba)
Çanakkale... Çanakkale... (17 Mart 2015 - Salı)
Eğitim Üzerine (03 Mart 2015 - Salı)
Baharı Beklerken (23 Şubat 2015 - Pazartesi)
Bismillah! (17 Şubat 2015 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Resüller, Nebiler miras bırakmaz, onların bıraktıkları, sadakadır

Hz. Muhammed
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Olmadı Sivasspor Olmadı
Aydın Ünal
Aydın Ünal
AK Parti kongresi, seçim, ekonomi
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Küçük hesapla büyük projeleri kaçırmak
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
İnsan nereye koşuyor?
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Hacı Bektaş
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Hayırlı Bayramlar!..
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
BİR ÖĞRETMENİN ESERİ
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Dinamik dindarlık
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
İki asırdır kendi ayağımıza kurşun sıkıyoruz, farkında mısınız?
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
41 dereceden 39,5´a
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
İKTASADÎ MESELLER
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
MTTB CAMİASI DERNEĞİ BASIN BİLDİRİSİ YAYINLANDI
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Bana gülmeyi-doğayı anlat...
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
ABD´ye çok güçlü cevap nasıl verilir?
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Onur meselesi
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Düşünce sentezi yapabilmek
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
BİZE BİZİ UNUTTURMA ALLAH´IM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
MAARİFE, MAARİFTEN BİR “BAKAN” VAR(3)
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
SAĞLIKTA TATLI BALLI İŞLER GÜÇLER
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
BAYRAM KOKUSU
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Salih Tuna
Salih Tuna
Sen ne sandın zibidi?
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
BU ŞEHİRDE YIKMAK MODA OLDU
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ