Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
Tarih: 12.1.2019 00:00:01 / 270okunma / 0yorum
D. Mehmet Doğan

Bu kışta kıyamette, İstanbul´dan yola düşmüşler…15 günlük zahmetli bir yolculuktan sonra Kızılcahamam´a ulaşmışlar. Buradan ileriye geçmelerine izin verilmemiş. Onlar da açıklamalarını burada yapmak zorunda kalmışlar… Doğu Türkistanlılar yahut Uygurlardan söz ediyoruz.
Bu konuya girmemek için epey ayak sürçtüm. Beş yıl önce gördüğüm bir ülkeden bahsetmek, aradaki farkın olumsuz seyrini kayda geçirmek bana giran geldi. Keşke bu bedenimizin olmasa bile ruhumuzun anayurdu ile ilgili güzel şeylerden söz edebilse idik.
Batıda Bulgar Hanlığı ile neredeyse eş zamanlı doğuda Karahanlı Devleti Müslümanlık tarihimizin başlangıcını teşkil ediyor. İslâmî Türk edebiyatı dört bin kilometre doğumuzdaki bu coğrafyada başladı. Hepimiz Yusuf Has Hacib´in çapanından, kaftanından çıktık!
***
Urumçi´yi, Kaşgar´ı görmese idim, orada olup bitenlerle ilgili gözlemlerim olmasa idi, bu yazı kolay yazılırdı. Doğu Türkistan´da insanlık göz göre göre katlediliyor, yüzbinler toplama kamplarında zulüm görüyor, Çin işkencesi kavramının modern versiyonları uygulanıyor ve bütün dünya hiçbir şey yokmuş gibi davranıyor. Hele de Türkiye´de bazı çevrelerin bigâneliği “pes” dedirtiyor.
Çin dünyanın en fazla nüfusa sahip ülkesi, coğrafi olarak da kıta cesametinde. Çin´in dünyanın geleceğinde bugünkünden daha fazla rol oynayacağı görülebiliyor. Bu rol insanî de olabilir, gayri insanî de. Batılı sömürgeciler gayri insani rollerini uzun süre insanî gibi göstermeyi başarmışlardı. Artık foyaları döküldü. Çin daha işin başında farklı bir konumda olmadığını ortaya koyuyor.
Uygur bölgesi, Türkiye´nin iki katı araziye sahip, Çin´de Müslümanların çoğunlukta olduğu bir coğrafya. Uygur ülkesine Çin resmen “Şincan” diyor, yani “yeni fethedilmiş ülke”.
Çin´de İslâmiyet, 7. yüzyılda Müslüman tüccarlar tarafından yayılmaya başlandı. 10. Yüzyılın başında Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han Müslümanlığı benimsediği gibi halkını da islâmiyete yöneltti. Bu hadise tarihimizin dönüm noktalarından.
Çin´de resmî rakamlara göre 20 milyon Müslüman var. (Gerçek rakam bunun çok üstünde olmalı.) Çin´de Batılı Müslüman tüccarlarla evlenen Han Çinlisi hanımların oluşturduğu Hui´ler, Dongxiang (Dungan, döngen-dönmeler, müslüman olan Çinliler), Sala´lar, Baoan´lar ve nihayet Uygur, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar ve Tacik gibi Türkler veya akraba topluluklar bulunuyor. 47 etnik grubun yaşadığı söylenen Doğu Türkistan´ın/Uygur bölgesinin 20 milyona yakın nüfusunun yüzde 45´ini Uygurlar, yüzde 40´ını Han Çinlileri, geriye kalanı da diğer azınlıklar teşkil ediyor(muş).
***
5 yıl önceye dönelim. Bir vesile ile Urumçi´ye gittik. Burada birkaç gün kaldıktan Kaşgar´a, bu kadim medeniyet merkezine geçtik. Hava alanından şehir merkezine kavaklıklar arasından geçip giderken, 20-30 yıl önce Esenboğa´dan Ankara´ya gider gibiydik.
Güzel intibalar biriktirmeye çalıştık. Hep kontrol altındayız. İlk akşam kaldığımız otelden çıkıp, namaz kılacak bir cami aradık. 500 metre kadar yürüdükten sonra bir seyyar satıcıya selâm verdik, selâmımızı alınca, Müslüman olduğuna kanaat getirip, akşam namazını kılabileceğimiz bir cami sorduk. Yakında bir Dungan camisi vardır. Onun bize tavsiyesi, farklı istikamete ve biraz daha uzakta bir Uygur camisine gitmemiz… Epeyce yürüdükten sonra, yüksek binaların arasında sıkışmış, iki katlı bir camiye ulaşıyoruz. Akşam ezanı okunmak üzere…
Camide üç kişi var. Üçü de genç, üniversiteli. Onlarla konuşurken ezan okunuyor ve yaşlı bir hoca mihraba geçiyor. Namaz bittiğinde cemaatin on kişiye yaklaştığını görüyoruz. Namazdan sonra cemaatle sohbet imkânı arıyoruz. Şöyle düşünün: Türkiye´nin her hangi bir şehrine bir camiye Doğu Türkistan´dan bir müslüman geliyor… Nasıl sıcak bir alâka görür, burada hava aksi. Cemaatin ağzını bıçak açmıyor.
Ertesi akşam, başka bir yoldan gidip başka bir cami daha keşfediyoruz. Sokakta gördüğümüz “Kaşgar Pilavhanesi” tabelası, bize camiyi haber veriyor. Bu cami de avlulu ve iki katlı. Avluda dut ağacı dikkatimizi çekiyor. Daha bakımlı ve temiz bir camide olduğumuzu fark ediyoruz. Cemaat de dünkünün iki katı! Burada da cemaatle namazdan önce ve sonra sohbet etmeye çalışıyoruz. Almatı´dan gelmiş bir misafir Kazak konuşuyor sürekli…
Korkunun ne menem bir şey olduğunu cemaatin gözlerinden okuyoruz. Biz kimiz? Acaba ne maksatla bu camiye geldik, burada söylenenler nerelere ulaşır ve kimin başı bu yüzden yanar?
Bugün Urumçi hele de Kaşgar ziyaret edilebilir mi?
Bunun zorluğunu beş yıl önceye bakarak kavrayabiliriz. Biz davetliler, nezaret altında her yere suhuletle ulaşabilirken, Kaşgar´a giriş ve çıkışın sıkı kontrol altında olduğunu, izin belgesi olmadan bu şehirden giriş ve çıkışın mümkün olmadığını fark ediyoruz. Bu yüzden Uygur bölgesinde olup bitenlerle ilgili, insanın havsalasını zorlayan zulümlerle ilgili bilgiler bize şaşırtıcı gelmiyor. Şaşırtıcı olan, bu kadar zulme bütün dünya gibi bizim de bigâne kalmamız!

Anahtar Kelimeler: Doğu, Türkistan, güllük, gülistanlık
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
İstiklâl Marşı´nı değiştirmek! (13 Mart 2019 - Çarşamba)
‘Kombin´in ‘konsolidasyon´u! (06 Mart 2019 - Çarşamba)
Başkanları kibir mahvedecek! (01 Mart 2019 - Cuma)
Muhalefetsiz iktidar olmak (25 Şubat 2019 - Pazartesi)
Edepsizin dini yoktur! (19 Şubat 2019 - Salı)
Hareket´in 80. yılı… (13 Şubat 2019 - Çarşamba)
Bekâ meselesi (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
Türkçe “manifesto”su! (05 Şubat 2019 - Salı)
Zihnî teşevvüş bulaşıcı! (01 Şubat 2019 - Cuma)
Ankara´nın zor seçimi (30 Ocak 2019 - Çarşamba)
Zihnî teşevvüş bulaşıcı! (29 Ocak 2019 - Salı)
Hıyar hakkı! (25 Ocak 2019 - Cuma)
Uygarlar ve Uygurlar! (22 Ocak 2019 - Salı)
Atatürkçü düşünmek! (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
Medine´yi müdafaa etmek! (15 Ocak 2019 - Salı)
RTÜK´ten kurtulmak zor! (09 Ocak 2019 - Çarşamba)
RTÜK beni icraya verecek! (08 Ocak 2019 - Salı)
ABD nereye çekiliyor? (04 Ocak 2019 - Cuma)
Suud´un dünya kültürel mirası! (01 Ocak 2019 - Salı)
Kahraman ırkıma yok izmihlal! (28 Aralık 2018 - Cuma)
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar (27 Aralık 2018 - Perşembe)
100 Temel´e sevinsek mi, üzülsek mi? (21 Aralık 2018 - Cuma)
Değerler aşınması ve ahlâkın ikamesi! (19 Aralık 2018 - Çarşamba)
Destur, Dedem Korkud! (15 Aralık 2018 - Cumartesi)
Mütesettir Anıtkabir! (11 Aralık 2018 - Salı)
Medeniyet diline şapka çıkarmak! (07 Aralık 2018 - Cuma)
Öz evlat: Kariyer! (04 Aralık 2018 - Salı)
Ankara´ya yeni başkan! (30 Kasım 2018 - Cuma)
Heykel kırmak yahut öpmek! (27 Kasım 2018 - Salı)
İstersen bin var hacca... (24 Kasım 2018 - Cumartesi)
Yâremi bildim yârimden imiş! (21 Kasım 2018 - Çarşamba)
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar! (14 Kasım 2018 - Çarşamba)
Nevzuhur atatürkçülere Anıtkabir rehberi (12 Kasım 2018 - Pazartesi)
Cumhuriyetçi tepki! (02 Kasım 2018 - Cuma)
Dünyanın en çirkin Arabistanı! (24 Ekim 2018 - Çarşamba)
‘Ata´nın miras ne olacak? (20 Ekim 2018 - Cumartesi)
Maddî onarım yetmez! (29 Eylül 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
booked.net
Ayağa kalkarsan hizmet kastiyle kalk, eğer konuşacak olursan hikmetle konuş, oturacağın zaman hürmetle otur?

Hacı Bektaşı Veli
Orman yangınları yokuş yukarı daha hızlı yayılır.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59