Dilde Birlik, Fikirde Birlik, İşte Birlik
Tarih: 30.10.2017 10:48:22 / 375okunma / 0yorum
Yavuz Bülent Bakiler

Kırım´ı bütün çilesiyle ilk önce Cengiz Dağcı´mn roman-larıyla tanıdım. Aslen Kırım Türkleri´nden olan, İkinci Dünya Savaşı´ndan sonra Londra´da yaşayan Cengiz Dağcı, Ata yurdunun nasıl kanlı, nasıl vahşî usullerle bir sömürge toprağı hâline getirildiğini bize önce "Korkunç Yıllar"-ve "Yurdunu Kaybeden Adam "gibi romanlarıyla anlattı. Sonra hep yine Kırım üzerine yazdı. Cengiz Dağcı´nın "Onlar da İnsandı, O Topraklar Bizimdi, Üşüyen Sokak, Ölüm ve Korku Günleri, Badem Dalma Asılı Bebekler" gibi güzel romanları yıllardan beri içimde hıçkırıklar koparıyor.
Türkiye´de yüksek tahsil yapan bazı Kırım Tatarları tanıdım. Ne Cengiz Dağcı´nın adını duymuş, ne de ondan birkaç sayfa okumuşlardı. Tatarlar, Avşarlar gibi, Kaçarlar gibi, Karakeçililer, Çepniler, Yazırlar gibi Kınıklar, Kayılar gibi tam bir Türk boyu! Ve Tatarların dilleri de bal gibi Türkçe. Ama şaşıracaksınız; Türkiye´de kendisini Türk olarak görmeyen Tatarlarla tanıştım. Tatarlara başka bir millettenmiş gibi bakan kimseler gördüm Ah cehalet! En büyük düşmanımız cehalettir.
Güzel Kırım´a 1995 yılında gittim. Eski başşehir Bah-çesaray, bana çok yakın bir dost yüzü, bir kardeş türküsü gibi geldi. Bahçesaray´da ilk defa Gaspralı İsmail Bey´in mezarını ziyaret etmek istedim. Gaspralı İsmail Bey, sâdece Kırım´ın değil, bütün Türk Dünyası´nm çok önemli, çok çileli, her şeye rağmen çok ülkücü fikir adamlarından biri. Yanılmıyorsam Türk Dünyası´nm ilk gazetesini Azerbaycan´da Hasan Zerdabî çıkardı. Hasan Zerdabî´nin "Ekinci" isimli gazetesi 12 sene yaşayabildi.
Ekinci 1877 yılında kapandı. Sonra Gaspralı İsmail Bey 1883 yılında, yâni Ekinci´nin kapanmasından 6 yıl sonra, Kırım´da Tercüman Gazetesinin çıkarılması için Ruslar´dan izin aldı. Tercüman Gazetesi tam 35 yıl yayınına devam etti. Gaspralı İsmail, Tercüman Gazetesi´nde meşhur düşüncesini ileri sürdü. İstiyordu ki bütün Türk Dünyası "Dilde birlik, fikirde birlik, işte birlik" içinde olsun. Dilde, fikirde işte birliğin bütün Türk Dünyası´na sağlayacağı faydaları birkaç saat içinde bile anlatmak zordur.
Gaspralı İsmail Bey istiyordu ki, Tercüman Gaze-tesi´ndeki Türkçe, Kırım´dan Herat´a, İstanbul´dan Kaş-gar´a kadar herkes tarafından anlaşılsın. Tercüman Türkçesi´ni sâdece aydınlar değil, sokaktaki hamallar, Çin´deki deveciler bile sevsin ve konuşsun. Bu düşünceyle Gaspralı İsmail Bey, İstanbul Türkçesi´nin yaygınlaştırılmasını istiyordu. Dolayısıyla Türk Dilini yabancı unsurlardan temizlemek, dilimizdeki Arapça ve Farsça tâbirlerden vazgeçmek, mahallî tâbirler yerine Osmanlı-cadaki, yâni İstanbul Türkçesi´ndeki tâbirleri kullanmak gerekir diyordu. Kırım´da, Azerbaycan´da ve Türkistan´da, Rusça, Türkçemize bulaşmasın istiyordu.
Gaspralı İsmail Bey´in görüşleri bugün de doğruluğunu koruyor. Türk Dünyası çeşitli zorluklardan kurtulmak ve çağdaş medeniyet seviyesine ulaşmak için mutlaka "dilde, fikirde, işte birlik" sağlamak mecburiyetinde.
1995 yılında Kırım´a gittiğim zaman bu büyük dâva adamının mezarını ziyaret etmek istedim.
Gaspralı İsmail Bey, Bahçesaray şehrinde bir süre belediye başkanlığı da yapmıştı. Vefat ettiği zaman Zincirli Medresesi´nin bahçesine gömüldüğünü biliyordum.
Ruslar, kendi fikir ve sanat adamlarına çok büyük önem veriyor, onların evlerini müze haline getiriyor, büstlerini, heykellerini yapıyor, mezarlarını koruyorlar. Aynı uygulamayı Gaspralı İsmail Bey için de yaptıklarını sanıyordum. Yanıldığıma dehşetle şahit oldum. Önce gördüm ki Gaspralı´nm Bahçesaray´da yaşadığı iki katlı ev müze değildir. İçinde iki Rus aile oturmaktadır. Sonra Zincirli Medresesi´nin bahçesine girdiğim zaman bana anlattılar ki:
Moskova, Gaspralı İsmail Bey"n mezarını tamamen ortadan kaldırmış ve oraya kocaman bir domuz ahırı kondurmuştur. Peki niçin? Gaspralı İsmail Bey, bütün Türk Dünyası´nda "Dilde, fikirde, işte birlik" sağlamaya çalıştığı için! İstanbul Türkçesi´ni Türk Dünyası´nda ortak bir dil hâline getirmek istediği için. Ruslar Gaspralı İsmail Beyin mezarını kazıyıp üzerine büyük bir domuz ahırı yaptırmışlar. Peki ortak Türkçe konusunda Türkiye´de biz ne yapmışız acaba?
Biz de, Gaspralı İsmail Beyin ´Dilde, fikirde, işte birlik" idealini ayaklar altına almışız. Türk Cumhuriyetleriyle aramızdaki ortak kelimeleri dilimizden çıkarıp attığımızı, onlarla fikir, ve işbirliği yapmadığımızı, yapmak isteyenleri de suçladığımızı... bilenlerimiz, bilmeyenlerimize anlatmalıdırlar.

Anahtar Kelimeler: Dilde, Birlik, Fikirde, Birlik, İşte, Birlik
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
DİVAN EDEBİYATIMIZ ÜZERİNE (22 Temmuz 2018 - Pazar)
DEVRİK CÜMLE (12 Haziran 2018 - Salı)
DEVAM ETMEK-SÜRMEK (05 Haziran 2018 - Salı)
DEPREMİN ALETSEL ŞİDDETİ (29 Mayıs 2018 - Salı)
“DEPREMİN ALETSEL BÜYÜKLÜĞÜ” (01 Mayıs 2018 - Salı)
DECCALI DEKKAL DİYE OKUMAK KİBARLIĞI (24 Nisan 2018 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (10 Nisan 2018 - Salı)
BÜYÜK HARFLER NERELERDE KULLANILIR? (03 Nisan 2018 - Salı)
BEYAZ TÜRKÇENİN BÜYÜK ŞAİRİ (20 Mart 2018 - Salı)
BAYRAM CEMRESİ (13 Mart 2018 - Salı)
BAHTİYAR VAHAPZÂDE´NİN SORUSU (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
AVUSTURALYADA İNGİLİZLEŞEN TÜRKLER (06 Şubat 2018 - Salı)
AŞGABATTA KİTAP (30 Ocak 2018 - Salı)
DİLDE BİRLİĞİMİZİ BOZANLAR (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
Mesela mı örneğin mi diyelim? (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Çaya Çorbaya Yoğun (10 Ekim 2017 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
Ana Dil mi, Ana Dili mi? (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
SİVAS´TA İNANILMAZ BİR GELİŞME (05 Eylül 2017 - Salı)
ARGO (28 Ağustos 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
"Yıkılıp düşene gülme sakın sen. Yiğit düşüp kalkmayınca belli olmaz "