DEVAM ETMEK-SÜRMEK
Tarih: 5.6.2018 15:50:44 / 272okunma / 0yorum
Yavuz Bülent Bakiler

Sivas´ta Ziya Gökalp İlkokulunda okuduğum yıllarda haftada bir saatte yazı dersi görürdük. Yazı dersine sınıf hocamızın dışında yaşlı bir kişi gelirdi. İsmi Galiba: Abdülkalfa idi. Yazısı gerçekten mükemmeldi. Karatahtaya bir atasözü yazar, bizim de benzer harflerle bir-iki sayfa doldurmamız isterdi. Yazı derslerine devam mecburiyeti yoktu. Ama ben o derslerin devamlı öğrencilerden biriydim. Çünkü yazım, önceleri güzel değildi. Harflerin gövdelerini, bacaklarını, kollarını, sağa sola yatırarak, yazıyordum. Abdülkalfa hoca, buna çok kızıyordu ve benim el yazımı “it oynamış yonca tarlasına” benzetiyordu. Bu güzel benzetmeyi hiç unutmuyorum: İt oynamış yonca tarlası…
Yazımı düzeltmeye karar vermiştim. Artık harflerin kollarını ve bacaklarını sağa sola yatırmadan dik olarak indirip çıkarıyordum. Yaşlı, şazı hocamız değişikliğin farkına varmıştı.
-Aferin! Demişti devam et devam et.
Abdülkalfa hoca sayesinde, devamlı bir dikkat ve çalışmayla yazımı düzeltmiştim.
54-55 yıllık bir hatıramın anlatışımın elbette bir sebebi var. Benim neslim, “devam, devamlı, devamsız, devamla, devamı” kelimeleriyle de yetişti.
Şimdi dil de tasfiye kararı olanlar “devam” kelimesini, “Türkçe asıllı değildir” gerekçesiyle dilimizden çıkarıp bir tarafa attılar. Ve “devam” yerine “sürmek” kelimesine koydular. Artık radyo ve televizyon programlarını sunun kimseler “Programımız devam edecek” veya “programımız devam ediyor” demiyorlar. “Programımız sürecek” “Programımız sürüyor” diye kestirip atıyorlar.
“sürmek” kelimesi kullanılmasın mı? Kullanılsın elbette. Doğru ve güzel bir kelime. “sürmek” kelimesi elbette kullanılsın. Yanlış olan, “Sürmek” kelimesini olur olmaz yerlerde devam kelimesinin yerine koymaktır.
“Devamlı” yerine “sürekli” diyebiliriz. “Devamlı kar yağışları yüzünden yollar kapandı” cümlesi de doğrudur. “Sürekli kar yağışları yüzünden yollar kapandı” cümlesi de doğrudur.
Peki ama “devam mecburiyeti”, “devamlı öğrenci”, “devamsız öğrenci” yerine ne diyeceğiz? “Süreklilik zorunluluğu”, “sürekli öğrenci”, “süreksiz öğrenci”, gibi ifadeler. Türkçenin şıklığı bakımından sizi de rahatsız etmiyor mu?
“Sürek” bildiğiniz gibi “satılık hayvan sürüsü” demektir. “Sürekli”. “süreklilik”, “süreksizlik” kelimeleri bana zaman zaman hayvan sürülerini hatırlatıyor.
Tarlamızı traktörle süren bir adama “sürmeyi sürdür” deyince gülünç bir duruma düşeriz. “sürmeye devam” et dememiş gerekir. Bize bir şey anlatınken susan bir kimseye “konuş” veya “devam et” deriz. “sürdür” demekle bir sessizliğin içine düşeriz.
Bunun gibi “programımız sürüyor” veya “programımız sürecek” yerine “programımız devam ediyor” veya “programımız devam edecek” demek daha doğru ve güzel olmaz mı? Tamamen Türkçeleşen kelimeleri dilimizden çıkarıp atanlar, biz hep cılız, çarpık, çirkin ve gülünç durumlara sokuyorlar. Geçenlerde koskoca bir kuruluşumuz, koskoca bir gazetenin, koskoca bir sayfasından milletimize seslendi. Bu seslenişin veya “kamuoyuna duyuru” nun bir cümlesi aynen şöyle:
“Biz, futbol maçlarının naklen yayınını sürdürmek için, iyi niyetimizi sürdürüyor ve makul şartlar çerçevesinde futbol yayınlarına devam etmek istiyoruz”. Bu nasıl bir cümle? Bu cümle içinde iki defa “sürdürmek” iki defa “futbol yayınları” ifadeleri nasıl yer alır? Sonra “mesela örneğin” der gibi “imkan ve olanakları” der gibi “sürdürüyor, devam etmek istiyoruz” denilir mi? Bu cin çarpmış cümlenin doğrusu şöyle olacaktır. “Biz iyi niyetle ve makul şartlar çerçevesinde futbol maçlarının yayınına devam etmek istiyoruz.” İşte bu kadar. Ama hayır. Beyefendiler kendilerini sözüm ona aydın, ilerici göstermek için, burunlarını yere sürterek bir cümle içinde iki defa “sürdürmek”, arkasından da “devam etmek” kelimelerini kullanacaklardır. Yazık. Çok yazık, çok yazık.

 

Anahtar Kelimeler: DEVAM, ETMEK, SÜRMEK
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
DİVAN EDEBİYATIMIZ ÜZERİNE (22 Temmuz 2018 - Pazar)
DEVRİK CÜMLE (12 Haziran 2018 - Salı)
DEPREMİN ALETSEL ŞİDDETİ (29 Mayıs 2018 - Salı)
“DEPREMİN ALETSEL BÜYÜKLÜĞÜ” (01 Mayıs 2018 - Salı)
DECCALI DEKKAL DİYE OKUMAK KİBARLIĞI (24 Nisan 2018 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (10 Nisan 2018 - Salı)
BÜYÜK HARFLER NERELERDE KULLANILIR? (03 Nisan 2018 - Salı)
BEYAZ TÜRKÇENİN BÜYÜK ŞAİRİ (20 Mart 2018 - Salı)
BAYRAM CEMRESİ (13 Mart 2018 - Salı)
BAHTİYAR VAHAPZÂDE´NİN SORUSU (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
AVUSTURALYADA İNGİLİZLEŞEN TÜRKLER (06 Şubat 2018 - Salı)
AŞGABATTA KİTAP (30 Ocak 2018 - Salı)
DİLDE BİRLİĞİMİZİ BOZANLAR (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
Dilde Birlik, Fikirde Birlik, İşte Birlik (30 Ekim 2017 - Pazartesi)
Mesela mı örneğin mi diyelim? (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Çaya Çorbaya Yoğun (10 Ekim 2017 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
Ana Dil mi, Ana Dili mi? (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
SİVAS´TA İNANILMAZ BİR GELİŞME (05 Eylül 2017 - Salı)
ARGO (28 Ağustos 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Savaş eri, Allah için nefsi ile savaşandır.

Hz. Muhammed
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
İlmihâlsiz Müslümanlık, çıkmaz sokaktır!
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
TÜRK ELLERİNDEN BİR KAÇ SES
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Enflasyon ile top yekun mücadele
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Cinayette fotoğrafın tamamını kaçırmayın
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Medine´de son Cuma (2)
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
Müslümanların 24 ölümcül hatâsı
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
DEVLET A.Ş. YAHUT ÜST KURULLAR
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Kitap kurtları
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Siyaset ile insaniyet arasında
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Yakışıklı ceset
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
İnsan olmak / İnsan kalmak
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Kaşıkçı suikasti: Böyle bir şey olamaz!
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Millet bahçeleri ve Gülhane Parkı
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Suçlu ürünler listesi
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
HOMO DÜT DÜTÜS*
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Kaleci ve Savunma Hataları
Salih Tuna
Salih Tuna
Türk ekonomisi McKinsey´e mi emanet edildi?
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Zincir
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
ÇOCUĞU NE OKUTUR?
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
BİR ÖĞRETMENİN ESERİ
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ