DEVAM ETMEK-SÜRMEK
Tarih: 5.6.2018 15:50:44 / 182okunma / 0yorum
Yavuz Bülent Bakiler

Sivas´ta Ziya Gökalp İlkokulunda okuduğum yıllarda haftada bir saatte yazı dersi görürdük. Yazı dersine sınıf hocamızın dışında yaşlı bir kişi gelirdi. İsmi Galiba: Abdülkalfa idi. Yazısı gerçekten mükemmeldi. Karatahtaya bir atasözü yazar, bizim de benzer harflerle bir-iki sayfa doldurmamız isterdi. Yazı derslerine devam mecburiyeti yoktu. Ama ben o derslerin devamlı öğrencilerden biriydim. Çünkü yazım, önceleri güzel değildi. Harflerin gövdelerini, bacaklarını, kollarını, sağa sola yatırarak, yazıyordum. Abdülkalfa hoca, buna çok kızıyordu ve benim el yazımı “it oynamış yonca tarlasına” benzetiyordu. Bu güzel benzetmeyi hiç unutmuyorum: İt oynamış yonca tarlası…
Yazımı düzeltmeye karar vermiştim. Artık harflerin kollarını ve bacaklarını sağa sola yatırmadan dik olarak indirip çıkarıyordum. Yaşlı, şazı hocamız değişikliğin farkına varmıştı.
-Aferin! Demişti devam et devam et.
Abdülkalfa hoca sayesinde, devamlı bir dikkat ve çalışmayla yazımı düzeltmiştim.
54-55 yıllık bir hatıramın anlatışımın elbette bir sebebi var. Benim neslim, “devam, devamlı, devamsız, devamla, devamı” kelimeleriyle de yetişti.
Şimdi dil de tasfiye kararı olanlar “devam” kelimesini, “Türkçe asıllı değildir” gerekçesiyle dilimizden çıkarıp bir tarafa attılar. Ve “devam” yerine “sürmek” kelimesine koydular. Artık radyo ve televizyon programlarını sunun kimseler “Programımız devam edecek” veya “programımız devam ediyor” demiyorlar. “Programımız sürecek” “Programımız sürüyor” diye kestirip atıyorlar.
“sürmek” kelimesi kullanılmasın mı? Kullanılsın elbette. Doğru ve güzel bir kelime. “sürmek” kelimesi elbette kullanılsın. Yanlış olan, “Sürmek” kelimesini olur olmaz yerlerde devam kelimesinin yerine koymaktır.
“Devamlı” yerine “sürekli” diyebiliriz. “Devamlı kar yağışları yüzünden yollar kapandı” cümlesi de doğrudur. “Sürekli kar yağışları yüzünden yollar kapandı” cümlesi de doğrudur.
Peki ama “devam mecburiyeti”, “devamlı öğrenci”, “devamsız öğrenci” yerine ne diyeceğiz? “Süreklilik zorunluluğu”, “sürekli öğrenci”, “süreksiz öğrenci”, gibi ifadeler. Türkçenin şıklığı bakımından sizi de rahatsız etmiyor mu?
“Sürek” bildiğiniz gibi “satılık hayvan sürüsü” demektir. “Sürekli”. “süreklilik”, “süreksizlik” kelimeleri bana zaman zaman hayvan sürülerini hatırlatıyor.
Tarlamızı traktörle süren bir adama “sürmeyi sürdür” deyince gülünç bir duruma düşeriz. “sürmeye devam” et dememiş gerekir. Bize bir şey anlatınken susan bir kimseye “konuş” veya “devam et” deriz. “sürdür” demekle bir sessizliğin içine düşeriz.
Bunun gibi “programımız sürüyor” veya “programımız sürecek” yerine “programımız devam ediyor” veya “programımız devam edecek” demek daha doğru ve güzel olmaz mı? Tamamen Türkçeleşen kelimeleri dilimizden çıkarıp atanlar, biz hep cılız, çarpık, çirkin ve gülünç durumlara sokuyorlar. Geçenlerde koskoca bir kuruluşumuz, koskoca bir gazetenin, koskoca bir sayfasından milletimize seslendi. Bu seslenişin veya “kamuoyuna duyuru” nun bir cümlesi aynen şöyle:
“Biz, futbol maçlarının naklen yayınını sürdürmek için, iyi niyetimizi sürdürüyor ve makul şartlar çerçevesinde futbol yayınlarına devam etmek istiyoruz”. Bu nasıl bir cümle? Bu cümle içinde iki defa “sürdürmek” iki defa “futbol yayınları” ifadeleri nasıl yer alır? Sonra “mesela örneğin” der gibi “imkan ve olanakları” der gibi “sürdürüyor, devam etmek istiyoruz” denilir mi? Bu cin çarpmış cümlenin doğrusu şöyle olacaktır. “Biz iyi niyetle ve makul şartlar çerçevesinde futbol maçlarının yayınına devam etmek istiyoruz.” İşte bu kadar. Ama hayır. Beyefendiler kendilerini sözüm ona aydın, ilerici göstermek için, burunlarını yere sürterek bir cümle içinde iki defa “sürdürmek”, arkasından da “devam etmek” kelimelerini kullanacaklardır. Yazık. Çok yazık, çok yazık.

 

Anahtar Kelimeler: DEVAM, ETMEK, SÜRMEK
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
DEVRİK CÜMLE (12 Haziran 2018 - Salı)
DEPREMİN ALETSEL ŞİDDETİ (29 Mayıs 2018 - Salı)
“DEPREMİN ALETSEL BÜYÜKLÜĞÜ” (01 Mayıs 2018 - Salı)
DECCALI DEKKAL DİYE OKUMAK KİBARLIĞI (24 Nisan 2018 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (10 Nisan 2018 - Salı)
BÜYÜK HARFLER NERELERDE KULLANILIR? (03 Nisan 2018 - Salı)
BEYAZ TÜRKÇENİN BÜYÜK ŞAİRİ (20 Mart 2018 - Salı)
BAYRAM CEMRESİ (13 Mart 2018 - Salı)
BAHTİYAR VAHAPZÂDE´NİN SORUSU (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
AVUSTURALYADA İNGİLİZLEŞEN TÜRKLER (06 Şubat 2018 - Salı)
AŞGABATTA KİTAP (30 Ocak 2018 - Salı)
DİLDE BİRLİĞİMİZİ BOZANLAR (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
Dilde Birlik, Fikirde Birlik, İşte Birlik (30 Ekim 2017 - Pazartesi)
Mesela mı örneğin mi diyelim? (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Çaya Çorbaya Yoğun (10 Ekim 2017 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
Ana Dil mi, Ana Dili mi? (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
SİVAS´TA İNANILMAZ BİR GELİŞME (05 Eylül 2017 - Salı)
ARGO (28 Ağustos 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Hakkın dile getirilmesi gereken yerde susan, dilsiz şeytandır.

Hz. Muhammed