Çağdaş Evliya Çelebi´mizi kaybettik
Tarih: 27.8.2019 00:00:01 / 496okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

İstanbul´da güneşin batışı en iyi nereden seyredilir? En iyi nerede, hangi ayda bülbül dinleyebilirsiniz? Saka kuşundan tatlı nağmeler dinlemek için hangi mevsimde nereye gitmeli? Segâh akşam ezanı hangi camide okunur? Kuru fasulyenin, enginarın, kıkırdaklı bamyanın, yoğurdun, böreğin vb. iyisi nerede yenebilir? Erguvan ve mor salkım seyri için en uygun yerler nerelerdir? Nerelerde hangi anıt ağaçlar vardır? Kaç tane çınar, kaç tane erguvan, kaç tane çitlembik, kaç tane karadut vb? Kısacası, İstanbul´un gözden ırak mekânları, kendine has ağaçları, çiçekleri, kuşları, suları, yemekleri, sebzeleri, meyveleri, tatlıları gibi, İstanbullu ve fakat İstanbul´da yaşama sanatına vâkıf birinden öğrenilebilecek ayrıntıları bilen bir dostum vardı, artık yok.

Hafta başında, Malazgirt´ten Erciş´e giderken bir trafik kazasında hayata veda eden Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Haluk Dursun´dan söz ediyorum. Vefatından bir gün önce akşamüzeri aramış, Türkiye´nin önemli liselerinden seçilmiş öğrencilerin katıldığı “Anadolu Tarih ve Kültür Birliği” projesinin Kars programına davet etmişti. Bu ayın sonunda Kars´ta buluşacak, oradan Sarıkamış´a geçecek, gençlerle Anadolu´yu, tarihimizi, kültürümüzü konuşacaktık. Telefonda projesini ve gençlerin bu projeye nasıl büyük hevesle katıldıklarını, daha önce gittikleri Çanakkale, Samsun, Erzurum, Sivas, Amasya, Mardin ve Van´da neler yaptıklarını telefonda bitmek bilmeyen heyecanıyla uzun uzun anlatmış, katkıda bulunmamı istemişti. “Hay hay,” demiştim, “Sen istersin de hayır der miyim?”

***

Haluk Dursun, sadece İstanbul´a değil, Osmanlı kültür coğrafyasının her köşesine aşkla bağlı modern bir Evliya Çelebi´ydi. Bir zamanlar hâkim olduğumuz Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Balkanlar´da gezmediği, görmediği yer yoktu. Oralarda bir turist gibi değil, içinden geldiğimiz tarihi yeniden keşfe çıkmış bir tarihçi ve çok yönlü bir kültür adamı olarak gezer, izlenimlerini fotoğraf ve yazıyla ebedileştirirdi. Seyahat izlenimlerinin bir kısmını Nil´den Tuna´ya Osmanlı Yazıları isimli kitabında bir araya getirmişti. Haluk -ayağımızı bastığımız ve sonsuza kadar güç alacağımız Anadolu bir yana- Osmanlı coğrafyasında özellikle Balkanlara ve Balkanları temsil eden Tuna´ya kara sevdalıydı. Tuna´nın iki yakasında adımlamadığı bölge kalmamış ve bu sevdasını Tuna Güzellemesi isimli bir kitapla taçlandırmıştı. Dicle, Fırat, Aras, Zapsuyu, Kızılırmak, hatta Nil, Sirderya, Amuderya...  Bu nehirlerin hepsi onun nazarında birer Tuna´ydı. 1883 yılında, Dicle´nin coşkun sularını seyrederken Tuna´yı hatırlayan Muallim Nâci´nin o güzel “Dicle” şiirindeki “Taşkınlığın arttıkça Tuna hayalimde coşmaya başlıyor ve gözümde gittikçe Tunalaşıyorsun” anlamına gelen şu nefis mısralar, bana sorarsanız, Tuna´nın Haluk´un sözlüğünde ne anlama geldiğini de açıklıyor:

Feyezânın tezâyüd ettikçe

Tuna cûş eyliyor hayâlimde

Tunalaştın gözümde gittikçe

***

Halûk´un İstanbul sevdasını hatırlatarak söz başlamıştım. Onun sevdası “Ah nerede o eski İstanbul?” yakınmalarıyla başlayanlarınkinden çok farklıydı. Eski İstanbul nostaljisini reddederdi Haluk, çünkü ona göre ne kadar tahrip edilmiş olursa olsun, yaşayan İstanbul hâlâ benzersiz güzelliklere ve zenginliklere sahipti. Yeter ki bilinerek gezilsin... Her fırsatta Fransızların L´art de livre (yaşama sanatı) ve L´art de genre (yaşama üslûbu) tabirlerini ve Avrupa şehirleri hakkında yazılan kitaplara mutlaka “L´art de livre” isminin verildiğini hatırlatırdı. Paris´te Yaşama Sanatı, Londra´da Yaşama Sanatı gibi. Bizde ise böyle kitaplar hep “Gezi Rehberi” gibi isimler taşır. Halbuki bir şehri sıradan bir turist gibi gezmek başka, bilerek, hissederek, tadına vararak gezmek başkadır. İkincisi bir çeşit sanat... Haluk bir flanör (şehir gezgini) olarak gezdiği İstanbul´un farkına varılmayan inceliklerini, güzelliklerini, zenginliklerini anlattığı yazılarından oluşan kitabına İstanbul´da Yaşama Sanatı ismini vermişti. Şu cümleler onundur:

“Bir şehri şehir yapan oradaki kendine özgü yaşama imkânları, renkleri, çeşitlilikleri, havasıdır. Eğer bütün bu bileşimleri, armoniyi fark edemez, onu sindiremez, o güzellikleri idrak edemeyip oradaki yaşama sanatını gerektiği gibi icra ve tatbik edemezseniz o şehirde bulunuyor, vakit geçiriyor, hatta doğup ölüyor, ama o şehirde yaşama sanatının farkına varamıyorsunuz demektir.”

Haluk, Paris´ten şehirde yaşama sanatını öğrenmiş bir flanör olarak dönen ve meşhur şiirinde “Yaşamıştır derim en hoş ve güzel rüyada / Sen çok yıl yaşayan, sende ölen, sende yatan” diyen Yahya Kemal´i çok severdi. Bir Anadolu çocuğu olan Haluk, belki de İstanbul sevdasını ve Tuna hasretini Yahya Kemal´i okuyarak edinmişti.

***

Şehirde yaşama sanatı üzerine düşünüp yazdıkları Haluk´u “şehirlilik” meselesi üzerinde yoğunlaştırmıştı. Tarihi şehirlerimizin ancak o şehirlerde yaşama sanatını idrak edebilmiş, yani“şehirli” olabilmiş sakinleri tarafından korunabileceğine inanırdı. Kelimenin asıl manasında şehirli olduklarını düşündüğü aydınları gençlere tanıtarak şehirlilik şuuru yaratmak amacıyla “Beş Şehirli” isimli bir projeyi hayata geçirmişti. Niyeti bu projeyi yeni isimlerle devam ettirmekti. Gerçek bir “şehirli” olduğuna inandığı koleksiyoner Nuri Arlasez hakkında bir kitap yazmaya beni teşvik eden odur.

Bir ara Ayasofya´da ve Topkapı Sarayı Müzesi´nde başkan olarak da görev yapan Haluk´un bu müzelerde başardıkları ayrı bir yazının konusu olabilir.

Haluk, gençlere de çok emek vermişti. Yetiştirdiği gençlerin onun bıraktığı büyük boşluğu dolduracaklarından, misyonunu devam ettireceklerinden eminim.

Çok sevdiği memleketinde, Hereke´de toprağa emanet edilen aziz dostuma Allah´ta rahmet, ailesine ve dostlarına başsağlığı diliyorum. Nur içinde yatsın.

Anahtar Kelimeler: Çağdaş, Evliya, Çelebi, mizi, kaybettik
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Bir kitap kurdundan Namık Kemal biyografisi (07 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Yine Ali Kemal (29 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Bir estet ve koleksiyoner olarak Şevket Eygi (22 Temmuz 2019 - Pazartesi)
NAZIM HİKMET´İN DEDELERİ (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Nâzım´ın şehit büyük dedesi (01 Temmuz 2019 - Pazartesi)
‘Lüferi tanımayan İstanbullu olamaz´ (24 Haziran 2019 - Pazartesi)
‘İkonyum´u Konya yapan dille konuşurdum´ (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
Cumhuriyet´in ilk yıllarında Ramazan davulu (27 Mayıs 2019 - Pazartesi)
Müzik, politika ve çağdaşlık (20 Mayıs 2019 - Pazartesi)
Ekrem Amca ve ‘Kalem Güzelleri´ (13 Mayıs 2019 - Pazartesi)
Vefatının 20. yılında Erol Akyavaş (22 Nisan 2019 - Pazartesi)
Kemal Karpat ve ‘Türk Demokrasi Tarihi´ (15 Nisan 2019 - Pazartesi)
Amanvermez Avni´nin maceraları (03 Nisan 2019 - Çarşamba)
Bolayır´da iki türbe (25 Mart 2019 - Pazartesi)
Şehir, şiir ve İstanbul (11 Mart 2019 - Pazartesi)
İbrahim Müteferrika casus muydu? (04 Mart 2019 - Pazartesi)
‘Çölde Av´ ve Said Halim Paşa (04 Şubat 2019 - Pazartesi)
Sıradışı bir imam-hatipli: Mehmet Çebi (30 Ocak 2019 - Çarşamba)
Mozart ve Beethoven dinlemek (17 Ocak 2019 - Perşembe)
‘Namık Kemal´in Hürriyet Gazetesi´ (02 Ocak 2019 - Çarşamba)
Mehmed Âkif ve Yozgatlı İhsan Efendi (25 Aralık 2018 - Salı)
Müslüm Baba (10 Aralık 2018 - Pazartesi)
Haydi dostlar, Merih´e… (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Doktor Bey´in işleri (19 Kasım 2018 - Pazartesi)
‘Sevda bölüğünde kıdemli bir asker´ (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
Millet bahçeleri ve Gülhane Parkı (16 Ekim 2018 - Salı)
Yunan mitolojisi ve biz (13 Ekim 2018 - Cumartesi)
Yunan mitolojisi ve biz (10 Ekim 2018 - Çarşamba)
Tatlı aşurenin acı hatırası (05 Ekim 2018 - Cuma)
‘Aylar bize hep Muharrem oldu´ (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
‘Muhteşem ve feyizli bir başlangıç´ (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk (14 Ağustos 2018 - Salı)
Mütebahhir bir dost: Metin Kayahan Özgül (07 Ağustos 2018 - Salı)
Şerefiye Sarnıcı ve sanat (29 Temmuz 2018 - Pazar)
Futbol, milliyetçilik ve ırkçılık (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
2023´e dair hedefleri olanlara bir tavsiye
İsmail AYHAN
İsmail AYHAN
BİR ELVADA, BİR MERHABA
İbrahim Kahveci
İbrahim Kahveci
Dövize yöneliş hayra alamet değil
Ahmet Özdemir
Ahmet Özdemir
Zeybek oyunları
Berat Demirci
Berat Demirci
YAZI TURA FARKIYLA ZAGON GENİŞLEMESİ
İsmail Dursun
İsmail Dursun
100. yıl´da Sivas´ta dev medya buluşması
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Neden erteleriz ?
Ö. Emir Doğan
Ö. Emir Doğan
WHAT´S APP´TAN YÖNETMEK
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Emrem Sultan´dan Yunus Emre´ye
Sümeyye Bülbül
Sümeyye Bülbül
Işığımızı çaldın gece
Yusuf Kaplan
Yusuf Kaplan
Küresel tek devlet ve popüler kültürün hükümranlığı...
Mustafa Öztürk
Mustafa Öztürk
Türk / Türkiye tipi ateizmin genel karakteristiği
İbrahim Tenekeci
İbrahim Tenekeci
Takip mesafesini korumak gerekiyor
Mustafa Kutlu
Mustafa Kutlu
Zoka
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Din ilimlerinde yeni usûl
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Çağdaş Evliya Çelebi´mizi kaybettik
Doğan Kaya
Doğan Kaya
ÂŞIK ŞENLİK´İN LÂTİF ŞAH İLE MİHRİBAN SULTAN HİKÂYESİ (6)
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
HAN GAPISI
Ahmet Taşgetiren
Ahmet Taşgetiren
Bozbeyli, İnönü, ihanet vs...
Coşkun Gökkuş
Coşkun Gökkuş
ATOM KARINCA SİVASSPORDA
Mehmet Karaoğul
Mehmet Karaoğul
DÜNYA DEĞİŞİYOR, TARIM VE HAYVANCILIK DA
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Buruk anılar ayı
Bahar Hızar
Bahar Hızar
“Sağır mısınız?”
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
GÖZ AÇTIM SENİ GÖRDÜM
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Naklen
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
ÇOCUĞU NE OKUTUR?
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
MÜDÜR KİM OLACAK?
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Başörtüsü ve Vietnam Sendromu
Salih Tuna
Salih Tuna
Kadir Mısırlıoğlu´nun fesi, PKK´nın kalpağı
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Fikret Ünsal
Fikret Ünsal
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.6917
EURO
6.2941
booked.net
"Gördüklerim, Görmediğim yaratıcının varlığına inanmaya beni mecbur ediyor."

1930 yılında keşfedilmesinden 2006 yılında gezegenlikten çıkarıldığı süre zarfında Plüton Güneş´in yörüngesinde turunu henüz tamamlamamıştı. Plüton´un yörüngesini tamamlaması 248 yılı buluyor.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59