Bolayır´da iki türbe
Tarih: 25.3.2019 00:00:01 / 544okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

Geçen hafta 18 Mart zaferi vesilesiyle düzenlenen bir programa katılmak üzere Çanakkale´ye giderken dostlarımla birlikte Bolayır´a da uğradım, Rumeli Fâtihi Süleyman Paşa ve Namık Kemal türbelerini ziyaret ederek ruhlarına birer Fatiha okudum.
Gelibolu yarımadasına geçmeyi başararak ilk fetih hareketlerini gerçekleştirdiği için “Rumeli Fâtihi” olarak tanınan Süleyman Paşa, Orhan Gazi´nin büyük oğluydu ve Osmanlı kaynaklarına göre, Bolayır´la Seyitgazi arasında av peşinde koşarken kapaklanan atının altında kalarak ölmüş (1357), haberi alır almaz Bolayır´a gelen babası tarafından buraya gömdürülerek üzerine bir türbe yaptırılmıştı.
***
Ali Ekrem Bolayır, babası Namık Kemal´in Gelibolu mutasarrıflığı sırasında Ebüzziya Tevfik´le birlikte Bolayır´a gelip çok sevdiği Süleyman Paşa´nın türbesini ziyaret ettiğini ve “Öldüğüm zaman beni buraya gömseler!” dediğini söyler. Namık Kemal bir süre sonra Sakız´da vefat edince Ebüzziya onun vasiyet mahiyetindeki bu sözünü hatırlayarak Sultan II. Abdülhamid´e bildirmiş, padişah da bu müzmin muhalifinin Sakız´da defnedildiği yerden alınarak Bolayır´a getirilmesini ve Süleyman Paşa´nın yanı başına defnedilmesini irade etmiştir.
Şaşırtıcı olan, bu türbenin projesinin amatör bir ressam ve mimar olan Tevfik Fikret tarafından yapılmasıdır. Altı mermer sütun üzerine yerleştirilmiş küçük bir kubbe, sütunlar arasında demir şebekeler, mermerden yapılmış ve üzerine bir puşide oyulmuş sanatkârane bir sanduka...
Kubbesi ve sütunları muhtemelen 1894 depreminde yıkılan Namık Kemal türbesi, müttefiklerin Süleyman Paşa türbesini hedef alarak yaptıkları bombardımanda da epeyi zarar görmüştü.
***
Müttefikler, muazzam donanmalarıyla Çanakkale´ye saldırdıklarında Süleyman Paşa türbesini özel olarak hedef almışlardır. Bu savaş, aynı zamanda bir semboller savaşıydı. Harp Mecmuası´nın Şubat 1331 tarihli 5. sayısında Süleyman Paşa türbesi ve camiinin düşman gülleleriyle tahrip edilmiş halini gösteren fotoğraflar vardır. Bu sebeple Çanakkale´ye sevk edilen askerler mutlaka Bolayır´a uğrar, iki türbeyi de ziyaret ederek vatan topraklarını kanlarının son damlasına kadar savunma ve intikam sözü verir, hatta bu sözlerini Süleyman Paşa´nın ve Namık Kemal´in mermer lâhitlerine yazarlardı.
1915 Temmuz´unda, izlenimlerini yazsınlar diye Arıburnu ve Seddülbahir cephelerini ziyaret etmeleri sağlanan şair ve yazarlar da bu iki türbeyi ziyaret etmişlerdi. Heyette yer alan Hamdullah Suphi Tanıröver´in İkdam gazetesinde bu ziyaret hakkında yazdığı notlarda şöyle bir cümle vardır: “Bizden evvel geçen asker ziyaretçiler lâhitlerin mermerleri üstüne kendi kalemlerile ‘İntikamınızı alacağız, sevgili şehzademiz, sevgili babamız!´ diye yazmışlardı.” Aynı geziyle ilgili izlenimlerini Turan gazetesinde yazan Ali Canib Yöntem de Namık Kemal´in kabrinin mermerlerine oradan geçen neferlerin yazdıklarından iki örneği nakletmiştir. Biri Menemenli Hüseyin isminde bir nefere ait: “Ey Türk şairi, senin ve memleketinin intikamını almaya gidiyoruz!” Diğerini ise Kastamonulu Hâfız Mehmed yazmış: “Hürriyet şehidi Namık Kemal´in mezarında zafer için yemin ediyorum.”
Aşağı yukarı aynı tarihlerde cepheye intikal eden ve bir ay sonra şehit düşen Mülâzım-ı sani İbrahim Naci Bey´in günlüğüne yazdığı 1 Haziran 1915 tarihli notlarındaki şu cümleler daha dikkat çekicidir: “Süleyman Paşa ve Kemal Bey´in mübarek kabirlerinin bulunduğu bu yerin kudsiyeti ne kadar büyüktü. Sonra vaktiyle Türk kahramanlığı, büyüklüğü ile titreyen bu yerler şimdi ne felâketler ne küçük düşürücü hadiseler yaşamıştı. Cesaret ve adaletleriyle şan veren ecdadımızın haşmetiyle dolu bu topraklar daha dün Bulgarların uğursuz ve kirli ayaklarıyla ne kadar çiğnenmiş, kim bilir ne kadar ağlamıştı.”
***
Bolayır´daki türbeleri ziyaret ederken bütün bunları düşündüm. Bana sorarsanız, bu türbeler, taşıdıkları sembolik anlama yaraşır bir özen ve dikkatle korunmuyor. Hele çevresinin görüntüsü hiç hoş değil. Gözlerinizi çirkin yapılaşmadan hemen kaçırıp muhteşem Saroz Körfezi´nde dinlendirmek ihtiyacı hissediyorsunuz. Süleyman Paşa Türbesi çok kötü restore edilmiş. Eski fotoğraflarda türbenin bitişiğinde küçük bir cami görünüyor. Müttefik bombardımanında bu camiin minaresinin gövdesinde de derin bir yara açılmıştı.
Namık Kemal´in türbesinin mermer sütunları da arka tarafta boylu boyunca yatıyor. Bu türbenin eski fotoğraflarından hareketle ayağa kaldırılması çok mu zordur? Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı´nın Bolayır´la özel olarak ilgilenmesi gerektiğine inanıyorum.

 

Anahtar Kelimeler: Bolayır, türbe
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Çağdaş Evliya Çelebi´mizi kaybettik (27 Ağustos 2019 - Salı)
Bir kitap kurdundan Namık Kemal biyografisi (07 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Yine Ali Kemal (29 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Bir estet ve koleksiyoner olarak Şevket Eygi (22 Temmuz 2019 - Pazartesi)
NAZIM HİKMET´İN DEDELERİ (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Nâzım´ın şehit büyük dedesi (01 Temmuz 2019 - Pazartesi)
‘Lüferi tanımayan İstanbullu olamaz´ (24 Haziran 2019 - Pazartesi)
‘İkonyum´u Konya yapan dille konuşurdum´ (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
Cumhuriyet´in ilk yıllarında Ramazan davulu (27 Mayıs 2019 - Pazartesi)
Müzik, politika ve çağdaşlık (20 Mayıs 2019 - Pazartesi)
Ekrem Amca ve ‘Kalem Güzelleri´ (13 Mayıs 2019 - Pazartesi)
Vefatının 20. yılında Erol Akyavaş (22 Nisan 2019 - Pazartesi)
Kemal Karpat ve ‘Türk Demokrasi Tarihi´ (15 Nisan 2019 - Pazartesi)
Amanvermez Avni´nin maceraları (03 Nisan 2019 - Çarşamba)
Şehir, şiir ve İstanbul (11 Mart 2019 - Pazartesi)
İbrahim Müteferrika casus muydu? (04 Mart 2019 - Pazartesi)
‘Çölde Av´ ve Said Halim Paşa (04 Şubat 2019 - Pazartesi)
Sıradışı bir imam-hatipli: Mehmet Çebi (30 Ocak 2019 - Çarşamba)
Mozart ve Beethoven dinlemek (17 Ocak 2019 - Perşembe)
‘Namık Kemal´in Hürriyet Gazetesi´ (02 Ocak 2019 - Çarşamba)
Mehmed Âkif ve Yozgatlı İhsan Efendi (25 Aralık 2018 - Salı)
Müslüm Baba (10 Aralık 2018 - Pazartesi)
Haydi dostlar, Merih´e… (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Doktor Bey´in işleri (19 Kasım 2018 - Pazartesi)
‘Sevda bölüğünde kıdemli bir asker´ (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
Millet bahçeleri ve Gülhane Parkı (16 Ekim 2018 - Salı)
Yunan mitolojisi ve biz (13 Ekim 2018 - Cumartesi)
Yunan mitolojisi ve biz (10 Ekim 2018 - Çarşamba)
Tatlı aşurenin acı hatırası (05 Ekim 2018 - Cuma)
‘Aylar bize hep Muharrem oldu´ (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
‘Muhteşem ve feyizli bir başlangıç´ (26 Ağustos 2018 - Pazar)
Rahip Brunson, Reverend Frew ve Halûk (14 Ağustos 2018 - Salı)
Mütebahhir bir dost: Metin Kayahan Özgül (07 Ağustos 2018 - Salı)
Şerefiye Sarnıcı ve sanat (29 Temmuz 2018 - Pazar)
Futbol, milliyetçilik ve ırkçılık (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
2023´e dair hedefleri olanlara bir tavsiye
İsmail AYHAN
İsmail AYHAN
BİR ELVADA, BİR MERHABA
İbrahim Kahveci
İbrahim Kahveci
Dövize yöneliş hayra alamet değil
Ahmet Özdemir
Ahmet Özdemir
Zeybek oyunları
Berat Demirci
Berat Demirci
YAZI TURA FARKIYLA ZAGON GENİŞLEMESİ
İsmail Dursun
İsmail Dursun
100. yıl´da Sivas´ta dev medya buluşması
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Neden erteleriz ?
Ö. Emir Doğan
Ö. Emir Doğan
WHAT´S APP´TAN YÖNETMEK
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Emrem Sultan´dan Yunus Emre´ye
Sümeyye Bülbül
Sümeyye Bülbül
Işığımızı çaldın gece
Yusuf Kaplan
Yusuf Kaplan
Küresel tek devlet ve popüler kültürün hükümranlığı...
Mustafa Öztürk
Mustafa Öztürk
Türk / Türkiye tipi ateizmin genel karakteristiği
İbrahim Tenekeci
İbrahim Tenekeci
Takip mesafesini korumak gerekiyor
Mustafa Kutlu
Mustafa Kutlu
Zoka
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Din ilimlerinde yeni usûl
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Çağdaş Evliya Çelebi´mizi kaybettik
Doğan Kaya
Doğan Kaya
ÂŞIK ŞENLİK´İN LÂTİF ŞAH İLE MİHRİBAN SULTAN HİKÂYESİ (6)
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
HAN GAPISI
Ahmet Taşgetiren
Ahmet Taşgetiren
Bozbeyli, İnönü, ihanet vs...
Coşkun Gökkuş
Coşkun Gökkuş
ATOM KARINCA SİVASSPORDA
Mehmet Karaoğul
Mehmet Karaoğul
DÜNYA DEĞİŞİYOR, TARIM VE HAYVANCILIK DA
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Buruk anılar ayı
Bahar Hızar
Bahar Hızar
“Sağır mısınız?”
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
GÖZ AÇTIM SENİ GÖRDÜM
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Naklen
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
ÇOCUĞU NE OKUTUR?
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
MÜDÜR KİM OLACAK?
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Başörtüsü ve Vietnam Sendromu
Salih Tuna
Salih Tuna
Kadir Mısırlıoğlu´nun fesi, PKK´nın kalpağı
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Fikret Ünsal
Fikret Ünsal
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.6917
EURO
6.2941
booked.net
İnsanlara akılları ölçüsünde söz söyleyiniz.

Hz. Muhammed
Bir adim atmak icin 200 kasinizi kullanirsiniz.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59