Bir zamanlar ekonomi
Tarih: 27.8.2018 14:37:50
İbrahim Kahveci

Aşağıdaki iki alıntı 2008-09 küresel krizden çıkış döneminde yazılmıştır. Büyüme rekorlarının geldiği o günlerde aslında temel sorunun ne olduğuna işaret ediyoruz. O büyüme rekorlarının aslında çok büyük küçülmeden kaynaklanan baz etkisi ile oluştuğunu; ama asıl sorunun üretimsiz büyüme olduğunun ilk işaretlerini veriyordu.
O yılları hatırlamak gerekiyor: IMF ısrarla gelişmekte olan ülkeler az üretsin, çok ithalat yapsın diyordu. Parayı ise dert etmeyin diyordu.
Nitekim sadece 2012-13 yıllarında Türkiye´ye iki yılda 144 milyar dolar sermaye girişi olmuştu.
Eğer ortada bir proje vardı ise, o projeye en fazla uyumu Türkiye gösterdi. Bol bol ithalat, bol bol dış borçlanma yaptı.
Ve bugüne geldik.
Kısaca bugün yaşadıklarımız sadece bugünün sorunu değildir. Bugün yaşadıklarımızı daha uzun süreli birikimlerin sonucu olarak da görebiliriz.
“07 Temmuz 2010”
Yüzde 11,7 büyüme ne ifade ediyor:
1-Dünya rekoruna ramak kaldığını mı?
2-Krizin teğet geçip hızla düzeldiğimize mi?
Yoksa;
1- O kadar derin kuyuya düşmüştük ki, kuyudan çıkamamış olmamıza rağmen adı ‘´baz´´ etkisi ile rekor mu oldu?
2-Krizin teğet değil adeta yıkıp geçtiğinin kanıtı mı?
Sevinçten havaya uçanlar neden geçen yıl yüzde –14,5 çöküş ile dünya rekoru kırdığımızı unutuyorlar. Küçülme rekorunu sahiplenme; gel büyüme rekoru kırdık diye havalara uç.
Zararı telafi etmek ne zaman kâr oldu?
Ne zaman ‘´teğet oldu´´?
Amacımı yeniden net olarak ifade etmem gerekiyor:
“Türkiye 1991-2001 yıllarında bırakın iyi yönetilmeyi, bir ülkenin batırılması için ne gerekiyorsa sanırım ancak bu kararlarla yapılırdı. Şimdi Türkiye´yi 2001 öncesi ile kıyaslarsak çok büyük hataya düşeriz. Türkiye´yi artık potansiyeli ile değerlendirmek gerekiyor.”
2010 yılı ilk çeyrek büyümesi gibi ikinci çeyrekte de büyüme sürüyor ama sorunlu şekilde. Öncelikle kur basıksı ve ithalat patlamasına 2006-2007 ve 2008 tecrübelerine rağmen hâla sadece seyirci kalınıyor.
İyi de imalat sanayi yüzde 10 kriz öncesine göre geride kalıyorsa sanayisiz büyüme modeline mi geçtik de haberimiz yok? İthalat baskısını bir de yurtiçi üretimi sağlamak, desteklemekle kırabileceğimizi düşündüğümüzde o zaman neden maliyetleri dünya emsallerine çekmiyoruz?
Şimdi aklıma bir komplo teorisi geliyor: Mesela bankalarımızın lobisi çok güçlü kabul edelim ve krizde kredileri kestiklerinden para ellerinde patladı. Şimdi harıl harıl kredi vermek için çalışıyorlar. IMF ise, zengin ülkeler krizde olduğu için gelişmekte olan ülkeler tüketimlerini artırsın, demişti. Yani, gelişmekte olan ülkeler daha çok ithalat yapsınlar ki, zengin ülkeler krizi aşabilsin.
Sanayi üretmesin ki ithalatçılar sevinsin; çalışıp paran olmasın ki, bankalardan kredi alarak ithal tüketim patlasın. İç talebin krizi yakalamasına ramak kalmasına rağmen (–1,7) sanayi sektörün geride (–10,0) kalsın.
“22 Temmuz 2010”
Krizden çıkış stratejisine bakınca ithal malların yoğun olduğu sektörlere vergi teşviki verilmedi mi?
İstihdam odaklı reel sektör yaklaşımı yerine mali dengelerin düzelmesi açısından bütçe dengesi öne alınmıştı. İstihdamı, sosyal güvenlik primlerini devlet kasasından karşılayan teşviklerle besliyoruz da, üretimi besleyecek teşviklerle desteklemekte neden cimri davranıyoruz? Ya da para politikasını neden sadece ve sadece ısrarla enflasyon odaklı kurguluyoruz? Rekabet avantajını sağlayacak, ihracatı besleyecek, istihdamı arttıracak bir programı enflasyon politikasına ekleyemez miyiz? Mesela Çin, parası yuanı değersiz tutunca enflasyona mı boğuluyor?
Üretim olarak kriz öncesini yakalamayan bir ekonomik tablomuzda çalışan sayımız krizi çoktan aştı bile. Ama bu çalışanların işlerini devlet desteksiz sürdürmeleri, iş sahiplerine yük değil de kazanç kapısı olmalarının sağlanması için yeni bir ekonomi yapılanmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: zamanlar, ekonomi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Ama o şirketlere para varmış! (11 Aralık 2019 - Çarşamba)
Aslında 2005´ten daha fakiriz (09 Aralık 2019 - Pazartesi)
Çelişkiler piyasası! (05 Aralık 2019 - Perşembe)
Kaybedilen yılların biriken enerjisi (04 Aralık 2019 - Çarşamba)
İşsizlikte mucizevi düşüş! (02 Aralık 2019 - Pazartesi)
Çalıştıkça emekli maaşı düşen ülke (28 Kasım 2019 - Perşembe)
Yaşlı ve fakir bir ülke mi olacağız? (23 Kasım 2019 - Cumartesi)
Kimse yok mu? (19 Kasım 2019 - Salı)
Çarklar dönüyor(muş)! (16 Kasım 2019 - Cumartesi)
Var olanı bir kalemde yok etmek (13 Kasım 2019 - Çarşamba)
Rengi de yeşil batıralım gitsin! (09 Kasım 2019 - Cumartesi)
Milliyetçi sermaye! (05 Kasım 2019 - Salı)
90´lara dönüş! (04 Kasım 2019 - Pazartesi)
Sermayenin rengi (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Önden yüklemeli faiz ve vergiler (28 Ekim 2019 - Pazartesi)
İşsizlik yok! (25 Ekim 2019 - Cuma)
Enflasyon hesabına küçük dokunuşlar (17 Ekim 2019 - Perşembe)
Ekonomik sorunları aşabilmek (15 Ekim 2019 - Salı)
Milli dava milli para (12 Ekim 2019 - Cumartesi)
Ekmek bulamayan pirinç yedi (09 Ekim 2019 - Çarşamba)
Yeni elektrik zammı ne zaman? (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
Enflasyon hesabı üzerine (05 Ekim 2019 - Cumartesi)
YEP niye yetmemiş! (02 Ekim 2019 - Çarşamba)
Kim inanır programa! (01 Ekim 2019 - Salı)
Mucizevi iktisat denklemi (28 Eylül 2019 - Cumartesi)
IMF ile gizli görüşme (25 Eylül 2019 - Çarşamba)
Habercilik anlayışı… (24 Eylül 2019 - Salı)
Dövize yöneliş hayra alamet değil (21 Eylül 2019 - Cumartesi)
Derdimiz YOKSULLUK! (20 Eylül 2019 - Cuma)
Bu hesaplama ile Türkiye uçar (18 Eylül 2019 - Çarşamba)
Milletin batan paraları… (17 Eylül 2019 - Salı)
Garip bir piyasa dengesi (14 Eylül 2019 - Cumartesi)
Batık krediler ve banka kârları (12 Eylül 2019 - Perşembe)
Zayıf halka TÜRKİYE (28 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Eller havaya (23 Ağustos 2019 - Cuma)
Toplum ne zaman uyanır? (20 Ağustos 2019 - Salı)
Bu öpme niye? (09 Ağustos 2019 - Cuma)
Doğalgaz zammı niye yapıldı? (07 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Garip bir döviz varlığı (30 Temmuz 2019 - Salı)
Sorunumuz faiz değil ‘GÜVEN´ (26 Temmuz 2019 - Cuma)
Büyük buluşumuz ekonomiyi toparlıyor (23 Temmuz 2019 - Salı)
Bir ortaklığı koruyabilmek (19 Temmuz 2019 - Cuma)
Şirketleri kurtarmak (17 Temmuz 2019 - Çarşamba)
Bekle bekle nereye kadar? (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Galiba dolar düşsün istenmiyor (09 Temmuz 2019 - Salı)
Doğalgaz santralleri çalışacak mı? (08 Temmuz 2019 - Pazartesi)
Bir türlü gelmeyen bayram (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Ekonomide bir kıpırtı var (03 Temmuz 2019 - Çarşamba)
UZEL arsasında VERA bilmecesi (02 Temmuz 2019 - Salı)
Hızlı ve plansız (28 Haziran 2019 - Cuma)
Ekonomide yeni bir sayfa (25 Haziran 2019 - Salı)
Bu açığı kim kapatacak? (21 Haziran 2019 - Cuma)
Kurumsal hafıza ve dolar rekoru! (20 Haziran 2019 - Perşembe)
Ne kadar az eğitim o kadar çok iş (19 Haziran 2019 - Çarşamba)
Dolara hücum (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
Fakirleştiren büyüme (11 Haziran 2019 - Salı)
Yeni partinin adı ne olmalı? (08 Haziran 2019 - Cumartesi)
Emekli maaşı ödeme zorluğu (31 Mayıs 2019 - Cuma)
Köprüden atlayanlar (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Çok ama çok kötü (21 Mayıs 2019 - Salı)
Bir nebze umut var mı? (15 Mayıs 2019 - Çarşamba)
Bugünü düşünürsen yarının olmayacak (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Seçimi uzattıkça işsizlik artıyor (07 Mayıs 2019 - Salı)
Kabul etmezsek nasıl çözeriz? (02 Mayıs 2019 - Perşembe)
Türkiye´de tarım bitti efsanesi (30 Nisan 2019 - Salı)
Acil satılık böbrek! (26 Nisan 2019 - Cuma)
94 ve 2001 krizlerinden daha ağır (22 Nisan 2019 - Pazartesi)
Bir nefes almak! (19 Nisan 2019 - Cuma)
Ya demokrasi ya fakirlik (16 Nisan 2019 - Salı)
Yüzde 15 oynak kesim (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
Arayış! (09 Nisan 2019 - Salı)
Taşraya doğru yolculuk (06 Nisan 2019 - Cumartesi)
Umarım ne yaptığımızı biliyoruz (01 Nisan 2019 - Pazartesi)
Baskılanan piyasa işlemiyor (27 Mart 2019 - Çarşamba)
Meydan okunan meydanda işsiz dolaşmak (21 Mart 2019 - Perşembe)
Toplumsal bitiş! (20 Mart 2019 - Çarşamba)
Şubat ocaktan daha kötü (16 Mart 2019 - Cumartesi)
İsmet Özel için (14 Mart 2019 - Perşembe)
‘Bunalım ekonomisine´ geçiş (13 Mart 2019 - Çarşamba)
Devlet para musluklarını açtı (12 Mart 2019 - Salı)
Beka mı-beton mu? (09 Mart 2019 - Cumartesi)
Yaşanmakta olan (07 Mart 2019 - Perşembe)
Hayatımız nasıl pahalılaştı? (06 Mart 2019 - Çarşamba)
Düşman kim? (05 Mart 2019 - Salı)
Esrarengiz nüfus artışı (26 Şubat 2019 - Salı)
Ah Saffet ah! (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
Bu Millet bu devleti nasıl doyursun? (22 Şubat 2019 - Cuma)
TV´deki ekmek görüntüsü ile doymak (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Bu tanzim çiftçiyi bitirir (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Çarklar durdu işsizlik rekorda (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
Çiftçinin günahı ne? (14 Şubat 2019 - Perşembe)
Yama! (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
Hükümeti yıkmaya çalışıyorlar (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
İstanbul´dan köye dönüş başladı (05 Şubat 2019 - Salı)
Hal´imiz iyi değil (01 Şubat 2019 - Cuma)
Ah şu kapitalizm! (30 Ocak 2019 - Çarşamba)
Lobiciler çok sık değişir oldu (29 Ocak 2019 - Salı)
Bir zamanlar duyarlıydık... (22 Ocak 2019 - Salı)
Finansal coşkunun anlamı (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
Bilgi ve oy! (15 Ocak 2019 - Salı)
Kısa bir faizcik bilgisi (12 Ocak 2019 - Cumartesi)
Kaşıkla verilen kepçeyle geri alınır (10 Ocak 2019 - Perşembe)
Beyin göçü sorunu (08 Ocak 2019 - Salı)
Gıda Sorunumuz... (05 Ocak 2019 - Cumartesi)
Ekonomik kriz seçim kazandırır (02 Ocak 2019 - Çarşamba)
Bankalar ne yapmak istemektedir? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
Devletçilik!.. (26 Aralık 2018 - Çarşamba)
Daha Çok Portakal Satarak Bir Yere Varamayız (24 Aralık 2018 - Pazartesi)
Yeni düzen! (20 Aralık 2018 - Perşembe)
Bankalar ne yapsın (17 Aralık 2018 - Pazartesi)
Verim düşüren büyüme (14 Aralık 2018 - Cuma)
Acı reçete! (12 Aralık 2018 - Çarşamba)
Yatırımsız kredi büyümesi (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
Bir soğan koca kurumu bitirdi (07 Aralık 2018 - Cuma)
Sektör sektör enflasyon (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
Göz yaşartıcı bir soğan hikayesi (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
Hadi köyümüze geri dönelim (01 Aralık 2018 - Cumartesi)
Göz yaşartıcı bir soğan hikayesi (29 Kasım 2018 - Perşembe)
Tek maliyet dolar mı sanıyoruz (27 Kasım 2018 - Salı)
Onlar şimdi yüksekten uçuyor (23 Kasım 2018 - Cuma)
Ya Ankara zayıflamazsa? (20 Kasım 2018 - Salı)
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke (16 Kasım 2018 - Cuma)
O para zaten bizim değildi (13 Kasım 2018 - Salı)
Dizel araçlar yandı (10 Kasım 2018 - Cumartesi)
Hayat pahalılığı (08 Kasım 2018 - Perşembe)
O kadar da çok korkmayın (05 Kasım 2018 - Pazartesi)
O kadar da çok korkmayın (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
Bu gidişle fabrika kalmayacak (30 Ekim 2018 - Salı)
Ver ver ver nereye kadar? (26 Ekim 2018 - Cuma)
Neden efkarlandık! (23 Ekim 2018 - Salı)
Suçlu ürünler listesi (12 Ekim 2018 - Cuma)
Tek maliyet dolar mı sanıyoruz (26 Eylül 2018 - Çarşamba)
Hain piyasa! (25 Eylül 2018 - Salı)
AK Parti rekoru geliyor (11 Eylül 2018 - Salı)
Doları dizginleyen veri (09 Eylül 2018 - Pazar)
Bu genç yaşta emeklilikten utanırım (03 Eylül 2018 - Pazartesi)
İyileşme var ama yetmiyor (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
Karşılıksız para basma meselesi (28 Ağustos 2018 - Salı)
Küçük hesapla büyük projeleri kaçırmak (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
Öz değerlere bakış (14 Ağustos 2018 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.7875
EURO
6.4434
booked.net
Kadınları okutunuz, kadını okutmayan millet yükselemez?

Hacı Bektaşı Veli
Kıta isimlerinin hepsi aynı harfle başlar ve aynı harfle biter.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59