‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´
Tarih: 20.6.2017 13:40:49 / 502okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

Konuşurken gereksiz yere tekrarlanan sözler için kullanılan Farsça “perseng” kelimesi bizde genellikle “pelesenk” diye telaffuz edilir; “dilime pelesenk oldu” tabirini bilirsiniz. Ancak dilimize pelesenk olanlar, sadece “efendime söyleyim” gibi lâflar değildir; bazan da bir şarkı yahut herhangi bir mısra kendiliğinden takılır dilimize, mırıldanır dururuz. Günlerce dilimden düşmeyen şarkılar ve şiirler vardır. Çok genç ve idealist bir müzik öğretmeni olan Şenay Aybüke Yalçın´ın Batman´da PKK´lı bir terörist tarafından şehit edildiği haberini okuduktan sonra da Rahmi Bey´in çok sevdiğim Hisarbuselik şarkısı dilimden düşmez oldu: “Bir nev-civansın şûh-ı cihansın.” Bu hüzünlü şarkının hüzünlü bir hikâyesi de vardır.
***
Rahmi Bey, Tanburi Cemil Bey´in talebelerinden olan Tanburi Refik Fersan´ı ve eşi kemençe virtüözü Fahire´yi çok sever, sık sık ziyaretlerine gidermiş. Bir ziyaretinde öz evladı gibi üzerine titrediği Fahire Hanım´ı -çocuklarıyla birlikte kızamık çıkardığı için- ateşler içinde yatarken bulmuş. O sırada muayenesini bitiren doktor, reçetesini yazdıktan sonra, hastalara bol bol portakal suyu, o bulunmazsa üzüm suyu ve limonata içirilmesini tavsiye ederek gitmiş. Fahire Fersan, babası gibi sevdiği Rahmi Bey´e, “Acaba ölecek miyim? Bu ateş beni harap ediyor!” deyince, Rahmi Bey, “Evlâdım,” demiş, “sen bu yavrulara lâzımsın. Ölürsen kocan da yaşayamaz. Bu yavruların hâli ne olur? Ben dururken sen nereye gidiyorsun? Allah benim ömrümü sizlere versin yavrularım!”
Rahmetli Fahire Fersan´ı ziyaret ettiğimiz gün, kadim dostu Necmi Rıza Ahıskan´la yan yana fotoğraflarını çekmiştim. Ahıskan, Fahire Hanım´dan birkaç yıl önce vefat etti.
Rahmi Bey, hastaların odasından çıktıktan sonra, Refik Fersan´a “Fahire´ye bir şarkı yaptım, benim hâtıram olarak kalsın!” diyerek “Bir nev-civansın şûh-ı cihansın” mısraıyla başlayan meşhur Hisarbuselik Şarkı´sının notasını yazdırmış. O sırada Fahire´nin ilâçları da gelmiş. Fakat mevsimi olmadığı için portakal yokmuş.
***
Refik Bey, o gün Rahmi Bey´in “Allahaısmarladık” diyerek kalkıp gittiğini, fakat akşama doğru elinde üç paketle çıkageldiğini anlatıyor. Paketlerden birinde -nereden bulmuşsa- on tane portakal, diğerlerinde bir okka üzüm ve iki fincan vardır. “İşte portakal buldum, İnşallah evlâdımıza şifa olacaktır!” diyerek hastaların odasına girer ve Fahire´ye çocuk gibi sevinerek: “Kızım, evlâdım! Size portakal buldum. Hemen şerbetini yaptır, afiyetle iç. İki de fincan aldım. Karı-koca kahve içerken beni hatırlarsınız,” der ve biraz oturup dinlendikten sonra ayrılır.
Fersanlar, ertesi gün Rahmi Bey´in ölüm haberini alırlar. Zavallı bestekâr, onlardan çıkıp Kadıköy´deki Şark Musiki Cemiyeti´ne uğradıktan sonra evine gitmiş, fakat merdivenlerde birden fenalaşmıştır. Hemen yatağına yatırıp doktor çağırırlar. Fakat artık çok geçtir.
Rahmi Bey´in Fahire Fersan için ettiği “Allah benim ömrümü sizlere versin yavrum!” duası kabul edilmiş olmalı; çünkü bu değerli sanatkâr tam doksan yedi yıl yaşadı. Kendisiyle tanışma şansına kavuşanlardanım. 1980´lerin sonunda bir gün rahmetli dostum Neyzen Doğan Ergin ve arkadaşları tarafından onun evinde -galiba doğum günü münasebetiyle- verilen musiki ziyafetine ben de katılmış, kendisiyle uzun uzun konuşma fırsatı bulmuştum. Cemil Bey´i görmüş, görmekten öte, talebesi olmuş bir sanatkârla tanışmak son derece heyecan vericiydi. Rahmetli Necmi Rıza Ahıskan´ın da katıldığı ve Melihat Gülses´in şarkılar söylediği o davette çektiğim birkaç fotoğraf vardır.
***
Refik Fersan, hâtıralarında Rahmi Bey´in kendilerinden ayrıldıktan sonra uğradığı Şark Musiki Cemiyeti´nde Hisarbuselik Şarkı´nın notalarını Levon Hancıyan´a da yazdırdığını söylüyor. Aynı şarkıdan Laika Karabey de Musiki Mecmuası´nın 1 Eylül 1948 tarihli 7. sayısındaki “Rahmi Bey” başlıklı kısa bir yazısında söz eder. Aynen aktarıyorum:
“Çok küçük yaşta tanıdığım, musiki zevkine hayran olduğum bestekâr Rahmi Bey´i 29 Nisan 1924 henüz kendisinden istifade edilebilecek çağında, 64 yaşında iken kaybettik. Kadıköyü´ndeki Şark Musiki Cemiyeti´ne gelir, eserlerini çoluk-çocuk sayılan bizlere geçmek tevazuunda bulunurdu. Vefatından iki gün evvel -bunu şarkının altındaki 27 Nisan tarihinden anlıyorum- yine Cemiyet´e gelmiş, bir şarkı yaptığını, güftesinin de kendisinin olduğunu söylemiş ve notaya almamı istemişti. Musiki hayatım pek azdı, cesaretsizdim. Korka korka yanına oturdum. O söyledi, ben yazdım. Bittikten sonra çalmamı istedi, çaldım. Pek memnun oldu, iltifatlar etti. O şarkıyı makam sırası takip ettiğimiz için ve kendisinin de Hisarbuselik başka şarkısı olmadığı için yazamadım, yalnız sözlerini yazıyorum:
Bir nev-civansın şûh-ı cihansın
Rûh-ı revansın sinemde cansın
Canda nihansın nûr-ı ayınsın
Göster cemalin sen mihr-ı ansın
Üftâdegânın gün doğdu sansın
Setretme hüsnün dil seyre kansın
Uşşâka dâim taze fidansın
Reşk-i cinansın ezhâra şansın.”
Rahmi Bey´i, Fersanları, Necmi Rıza Ahıskan´ı, Laika Karabey´i ve tabii Şenay Aybüke Yalçın´ı rahmetle anıyorum.
NOT. Refik Fersan´ın hatıraları Murat Bardakçı tarafından yayımlanmıştır: Refik Bey… Refik Fersan ve Hatıraları, İstanbul 1995.

Anahtar Kelimeler: civansın, cihansın
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Aşk bir güneşe benzer, aşık olmayan gönül bir katı taşa benzer.

Yunus Emre