Bir demokrat ve kültür adamı olarak Hasan Celâl Güzel
Tarih: 24.3.2018 19:03:33 / 302okunma / 0yorum
Beşir Ayvazoğlu

Bundan tam on sekiz yıl önce, 30 Aralık 1999 günü, Yıldız Sarayı Silahhane binasındayız. Hanedan mensupları, bazı partilerin genel başkanları, çeşitli partilerden milletvekilleri, ilim adamları, yazarlar ve gazetecilerin bir araya geldiği bu geniş katılımlı toplantı Osmanlı Devleti´nin kuruluşunun 700. yılı münasebetiyle yayımlanan Osmanlı isimli eseri tanıtmak amacıyla düzenlenmişti. Fakat toplantıya neşeden ziyade hüzün hâkimdi, çünkü hemen girişe yerleştirilmiş bir masada görücüye çıkarılan bu on iki ciltlik dev eserin fikir babalığını yapan ve yazıların toplanmasından matbaaya gönderilmesine kadar her safhasında bilfiil çalışan Hasan Celâl Güzel yoktu; Ayaş Cezaevi´nde çilesini dolduruyordu.
***
Osmanlı´yı yayımlayan Yeni Türkiye Yayınevi´nin editörü, tanıtım toplantısında yaptığı açılış konuşmasında, 8 Temmuz 1999 tarihinde çalışmaya başladıklarını, beş ay boyunca, her gün yirmi dört saat, sekiz telefon, üç faks ve üç e-mail´i kullanarak dünyanın belli başlı ülkeleriyle sürekli temas halinde olduklarını, basın indirimi uygulanmasına rağmen beş aylık telefon faturalarının bile on sekiz bin lira tuttuğunu, sonuçta Türkiye´den 968, Türkiye dışından 810 bilim adamının Osmanlı Devleti´nin siyasî tarihi, ekonomisi, teşkilatı, toplum yapısı, ilim, kültür, sanat ve düşünce hayatı hakkında yaptıkları orijinal çalışmaları bir araya getirmeyi başardıklarını anlatmıştı. Üstelik bu on iki cildin The Great Ottoman-Turkish Civilisation adlı dört ciltlik İngilizce muhtasarı ve Yeni Türkiye dergisinin iki ciltlik Osmanlı özel sayısı hazırlanmıştı. Doksan dört sayı yayımlanan ve her sayısı Türkiye´nin hayatî bir meselesinin ele alındığı özel sayı olarak hazırlanan Yeni Türkiye, iki aylık bir akademik dergidir ve hatırı sayılır bir bilgi birikimi ihtiva etmektedir.
Cumhuriyet´in 75. kuruluş yıldönümü münasebetiyle 1998´de beş ciltlik Cumhuriyet´i, 2002 yılında da yirmi bir ciltlik Türkler´i hazırlayıp yayımlayan Hasan Celâl Güzel, inanılmaz bir enerjiye sahipti ve tanıdığı herkesi kendisi gibi çalışmaya zorlardı. Onun tarafından gece geç vakitlerde kim bilir kaç defa aranmışımdır.
***
Hasan Celâl Güzel benim neslim için bir efsaneydi. Siyasal Bilgiler Fakültesi´nde Hür Düşünce Kulübü´nü kurarak verdiği mücadeleyi yakın dostlarından çok dinlemişimdir. İlk defa 1980´lerin sonunda, Taha Akyol´un Tercüman´daki odasında yüz yüze görüşmüştük. Bu ilk görüşmedeki duygularımı yıllar önce bir yazımda anlatmıştım. Ayağa kalkarken bir dağın yerinden kımıldadığı izlenimini ve ren iri gövdesiyle al al yanaklarının sevimlileştirdiği yüzü arasındaki tezat şaşırtıcıydı. Bu ilk şaşkınlık, birkaç dakika sonra yerini “kırk yıllık ahbaplık” duygusuna bırakırsa da, onun insanı rahatlatan samimi ve sempatik tavırlarını arkasında gizlenmiş, karşısındakini yakasını iliklemeye zorlayan umur görmüş bir devlet adamının ağırlığı da hemen hissedilirdi. Uzun ve saygıya değer bir demokrasi mücadelesinin içinden gelmiş bir siyaset adamı, devlet dediğimiz karmaşık mekanizmanın en hassas birimlerinde görev ala rak herkesin kolay kolay ulaşamayacağı bilgilerin, yani devlet sırlarının sahibi olmuş bir “devletlû”...
Şöyle yazmıştım: “Hem ismiyle, hem soy ismiyle müsemma bir adam; sevimliği ve cana yakınlığı Hasan ve Güzel´de, ‘devletlû´luğu ise Celâl´de ifadesini bulan “nev´i şahsına mün hasır” bir şahsiyet...”
***
Malatya´da halktan zorla para toplanarak Milli Şef heykeli dikilmek istenince zorba Tek Parti valisinin karşısına dikilen Kâmil Efendi´nin oğlu Hasan Celâl Güzel, hiç şüphesiz samimi bir demokrattı. 28 Şubat döneminde Batı Çalışma Grubu´na karşı verdiği kelle koltukta mücadele unutulmaz. Rahmetli Turgut Özal´ın imzasını taşıyan “Tank” lâkabı doğrusu ona pek yakışırdı. Evet, o Tank Hasan´dı ama tankların ordu tarafından kendi halkına karşı yürütülmesine şiddetle karşıydı. Sincan´da yürütülen tanklara karşı sesini ilk yükselten o oldu. Demokrasiyi kimselere bırakmayan, fakat zor zamanlarda son derece kıvrak manevralarla antidemokratik güçlerin yanında mevzilenenlerden değildi. Kurucusu olduğu Yeni Türkiye Araştırma ve Yayın Merkezi´nin demokrasi üzerine ciddi kitaplar çıkardığını da unutmamak gerekir.
***
Bazı gazetelerde köşe yazarlığı da yapan Hasan Celâl Güzel, sadece önemli bir devlet adamı ve siyasetçi değil, aynı zamanda bir kültür savaşçısıydı. Dergisinden ve yayımladığı eserlerden söz ettim. Bu yayınlar aynı zamanda yabana atılmaması gereken bir zevk inceliğini yansıtıyordu. Yazımın başında söz ettiğim tanıtım toplantısını bile en ince ayrıntılarına kadar o planlamış, seslendirilecek türküleri, ikram edilecek şerbetleri ve tatlıları bizzat tespit ettikten sonra cezaevinin yolunu tutmuştu. Milli Eğitim Bakanlığı sırasında, 1940´larda yayımlanmış klasiklerin ye niden basılmasını sağladığını da hatırlatmak isterim. Ayrıca yeni diziler ihdas ederek Hasan Ali Yücel´in gerçekleştirdiği kültür hamlesine benzer bir faaliyete imza atmak istemiş, bunu bir ölçüde başarmıştı da. Günümüz siyasetçilerinden bir farkı da, hümor hissine ve ince bir mizah anlayışına sahip olmasıydı. Onun kaleminden çıkan “Hırsızistan Anayasası”, küçük bir mizah şaheseridir.
Sözün kısası, çok önemli bir devlet, siyaset ve kültür adamını kaybettik. Aziz ağabeyime Allah´tan rahmet diliyorum. Nur içinde yatsın.

Anahtar Kelimeler: demokrat, kültür, adamı, olarak, Hasan, Güzel
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Eşsiz bir dost: Mustafa Çalık (15 Temmuz 2018 - Pazar)
Dergâh dergisi okurken... (08 Temmuz 2018 - Pazar)
Münevver, aydın, entelektüel (01 Temmuz 2018 - Pazar)
Semavi Eyice ve Sultan Abdülmecid´in tuğrası (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
‘Yâr bana bir eğlence meded´ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Kudüs, Mescid-i Aksa ve edebiyatımız (22 Mayıs 2018 - Salı)
Ramazan düşünceleri (13 Mayıs 2018 - Pazar)
Edebiyat tarihimiz yeniden yazılmalı (08 Mayıs 2018 - Salı)
‘Geceleyin bir ses böler uykumu´ (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Zulmiyye´den Adliyye´ye Yenicami (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Nurullah Ataç ve Tevfik Fikret (27 Nisan 2018 - Cuma)
Hayat Ağacı´ndan Bursa´da Zaman´a (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Hekimbaşı´nın karanfilleri (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
‘Miraciye Saklı Miras´ (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
‘Utandım bu âciz şairliğimden´ (10 Nisan 2018 - Salı)
Leyleklerin Müslümanlığı (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Bir sahafın dağarcığından (28 Mart 2018 - Çarşamba)
Tophane-i Âmire´de muhteşem bir sergi (08 Mart 2018 - Perşembe)
Soyadı hikâyeleri (04 Mart 2018 - Pazar)
Shaykh Tosun Bayrak Al-Jerrahi Al-Halveti (22 Şubat 2018 - Perşembe)
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak (19 Şubat 2018 - Pazartesi)
Cinuçen Bey´in hatıraları (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Bir milyon kitap meselesi (11 Şubat 2018 - Pazar)
Müslümanlar, kitaplar ve kütüphaneler (05 Şubat 2018 - Pazartesi)
Haydarpaşa Garı ve tarih (25 Ocak 2018 - Perşembe)
‘Annemin Kütüphanesi´ (21 Ocak 2018 - Pazar)
Gözyaşı çeşmesi kurumasın (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
Haydarpaşa Garı ve tarih (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
Vampirizm ve Batı medeniyeti (09 Ocak 2018 - Salı)
İstanbul´un delifişek takvimi (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Âkif´e, dostlarına ve dostluğa dair (01 Ocak 2018 - Pazartesi)
Annemarie Schimmel ve Mevlânâ (22 Aralık 2017 - Cuma)
Karacaahmet, Ali Fuad Başgil ve Atsız (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Osmanlı barışı ve Filistin (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
Mehmet Âkif ve Nâzım Hikmet (05 Aralık 2017 - Salı)
Türkler ve Ruslar (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
Türkler ve Ruslar (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Büyük Kedi Katliamı´ (19 Kasım 2017 - Pazar)
Milli Saraylar Resim Müzesi (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
Nobel Edebiyat Ödülü´ne dair güftügû (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
TOKİ´nin yeni vizyonu (05 Kasım 2017 - Pazar)
TOKİ´nin yeni vizyonu (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
Türk tarihçiliğinin iki İsmail´i (17 Ekim 2017 - Salı)
Osmanlı bilim mirası (06 Ekim 2017 - Cuma)
Bartók, Sarısözen ve türkülerimiz (30 Eylül 2017 - Cumartesi)
Kerkük üzerine düşünceler (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
Bienaller ve güncel sanat (21 Eylül 2017 - Perşembe)
Mardinîzadeler Şerif Mardin (17 Eylül 2017 - Pazar)
‘Hayal Şehir´in ince ressamı (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
Malazgirt´ten İstanbul´un fethine (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
İstifanın üç devirdeki anlamları (25 Ağustos 2017 - Cuma)
Körleşme (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
“Vay benim köse sakalım” (11 Ağustos 2017 - Cuma)
‘İhtiyar´ın imparatorluğu (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Şehir, kent ve ‘kent kültürü´ (01 Ağustos 2017 - Salı)
‘Bir nev-civansın şûh-ı cihansın´ (20 Haziran 2017 - Salı)
‘Hezarfen´ (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
Sahibinin aynası: Hususi kütüphane (14 Haziran 2017 - Çarşamba)
Davul muhabbeti (06 Haziran 2017 - Salı)
Fâtih´in biyografisini yazmak (01 Haziran 2017 - Perşembe)
Kızılelma muhabbeti (25 Mayıs 2017 - Perşembe)
Bir Darülelhan vardı (19 Mayıs 2017 - Cuma)
‘Ben sulh adamıyım´ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
Biyografi muhabbeti (03 Mayıs 2017 - Çarşamba)
‘Tebessüm İnkılâbı´ (28 Nisan 2017 - Cuma)
Renkler muhabbeti (26 Nisan 2017 - Çarşamba)
‘Bir ağaç gibi tek ve hür...´ (16 Nisan 2017 - Pazar)
Karga muhabbeti (03 Nisan 2017 - Pazartesi)
İnci Enginün´e saygı (29 Mart 2017 - Çarşamba)
İnci Enginün´e saygı (25 Mart 2017 - Cumartesi)
‘Hezarfen Çizgen´den ‘Anbean´ (14 Mart 2017 - Salı)
Ezana ve ezan şiirlerine dair (28 Şubat 2017 - Salı)
Sanat, edebiyat ve ahlâk (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
‘Feyhaman Duran: İki Dünya Arasında´ (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
Gazi, Serbest Fırka ve Ağaoğlu Ahmet Bey (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
‘Zamanı Aşan Taşlar´ (29 Ocak 2017 - Pazar)
Satranç muhabbeti (23 Ocak 2017 - Pazartesi)
Refik Erduran ve Türk aydınları (16 Ocak 2017 - Pazartesi)
‘Bembeyaz bir dünyada yaşamak´ (10 Ocak 2017 - Salı)
Elveda Galata Köprüsü (05 Ocak 2017 - Perşembe)
Köprüler ve tüneller (30 Aralık 2016 - Cuma)
Yüz yıl önce neler oldu? (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
‘Âlemde ziyâ kalmasa halk etmelisin, halk!´ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
Tanburî Cemil Bey ve oğlu (04 Aralık 2016 - Pazar)
‘Yangın vaaar!´ (01 Aralık 2016 - Perşembe)
‘Tarihim, şerefim, her şeyim...´ (31 Ekim 2016 - Pazartesi)
Maymuncuk kelimeler (18 Ekim 2016 - Salı)
Sivas´ta Selçuklu´yu düşünmek (07 Eylül 2016 - Çarşamba)
Tarikatlar ve siyaset (19 Ağustos 2016 - Cuma)
Yazmak ve yazarlık hakkında düşünceler (27 Haziran 2016 - Pazartesi)
Masalları bile dönüştürmek istediler (21 Haziran 2016 - Salı)
‘Kul olayım kalem tutan ellere´ (14 Haziran 2016 - Salı)
NECİP FAZIL VE AĞAÇLAR (07 Haziran 2016 - Salı)
Aydos´un ikinci fethi (04 Haziran 2016 - Cumartesi)
HARİKA BİR FOTO-BİYOGRAFİ (28 Mayıs 2016 - Cumartesi)
OSMAN HAMDİ BEY VE YEŞİL CAMİ (24 Mayıs 2016 - Salı)
Üç sofra (20 Mayıs 2016 - Cuma)
Bıyık hikayeleri (17 Mayıs 2016 - Salı)
MECAZ, KİNAYE,ALEGORİ, İRONİ. V.B. (03 Mayıs 2016 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Katı taş olsan, mermer kesilsen bile bir gönül sahibine ulaştın mı inci olursun."

MEVLANA (R.A)