BEYDEBA´DAN...
Tarih: 31.5.2016 10:14:19 / 771okunma / 1yorum
Ö. EMİR DOĞAN

 

Beydeba ismini duyanımız az olsa da; Jean de La Fontaine´i ise (1621-1695) duymayanımız azdır. Oysa La Fontaine masalarındaki konuların şark klasiklerinden alınma olduğu bilinen bir gerçektir. Bu şark klasikleri arasında da Beydeba´nın Kelile ve Dimne adlı esiri başlarda gelir. Bu durumda, “iyi mukallitin aslını yüceltmesi” gerekirken, garp kurnazlığı ve garp intihalinin bir sonucu olarak La Fontaine çok daha meşhurdur.

 

Bu iki fabl* yazarından Beydeba hakkında; Bakü´de doğduğu, ardından Hindistan´a yerleştiği,  Ketku adında bir Türk olduğu şeklinde rivayetler oldukça yaygındır.  Musiki konusunda onun buluşları olduğu da söylenmektedir.

 

Kaynaklarda, Beydeba´nın eserlerinde hayvan hikâyeleri yoluyla, büyüklere hayat dersi verilmesi amaçlandığı, en ünlü eseri olan Kelile ve Dimne´yi, kendi çağında yaşayan Hint prenslerine, devlet hizmetlerinde gerekli olacak hayat derslerini aktarmak ve onları eğitmek için kaleme aldığı belirtilmektedir. Kelile ve Dimne, bugün bile çocuk edebiyatının vazgeçilmez malzemelerindendir. Beydeba´nın Kelile ve Dimne´den başka bir de Nasihat-el Külliye adlı bir eseri vardır.(Bkz: kulturelbellek.com)

 

Konuya girişimiz farklı anlamlar çağrıştırsa da  Beydeba hakkında kısa bir bilgiden sonra, yazımızın bu bölümünde Beydeba´nın Kelile ve Dimne adlı meşhur eserinden altını çizdiğimiz hikmetli sözleri sizlerle paylaşmak muradındayız:

 

"Bilgin kişiler yöneticilerini merhamete ve adalete çağırmakla yükümlüdürler...

Tek başına hareket eden adam zarara uğrar...

Timsahla aynı yerde yüzmek bile bile kendini tehlikeye atmaktır...

Padişahin halk üzerinde bir hakkı varsa, bilginlerin de padişah üzerinde iki hakkı      vardır.
Akılsız dost, akıllı düşmandan tehlikelidir.
Bildiklerini saklayan kimseler, gerek bu dünyada gerek öte dünyada sıkıntıdan kurtulamazlar.

Ispat edemediğin iddia, iftira olur.
Durumuna şükreden kimse, huzurlu ve mutlu olur. Fakat açgözlü olanlar, ömürleri boyunca sıkıntıdan kurtulamazlar.
Aklını kullanmayıp da ani karar veren, amacına ulaşınca her şeyi unutan, adaletli davranmayan, ikiyüzlü ve zalim kimseler belâlarını bulsunlar!.
Akıllı insan, içinde kin tutan, yüreği yaralı olan birisinin sözlerine kanmaz...
Birçok kimsenin, düşmanlarını şiddetle değil tatlı söz ve yumuşaklıkla avladığını unutmamak gerekir...
Kin denilen duygudan korkmak ve çekinmek gerekir. Kinin en tehlikeli olanı ise hükümdarın kalbinde olandır.
Ağzına büyük lokma koyan kimse boğazını tıkayarak kendini tehlikeye sokmuş olur.
Korkulu rüya görmektense uyanık kalmak hayırlıdır.
Eziyetten çekinen, terbiyeli olan, şüpheli şeylerden sakınan, güzel huylu olan ve her durumda erdemli kalan kendini tehlikelerden korumuş olur.
Malın en kötüsü hayırda harcanmayan, eşlerin en talihsizi de birbirine uygun olmayandır.
Devlet işleri en önemli işlerdir. Fakat şurası bur gerçektir ki, dünya var olduğundan beri bu işleri isteyenler, yetenekli ve akıllı kimselerden çok, beceriksiz ve dalkavuk kimseler olmuştur.
Devlet işleri ile uğraşan bir kimsenin çekeceği bir saatlik üzüntü başkalarının bütün ömürlerince çekecekleri tasa ve endişeye eşittir.
Çaylak gagasina bir yiyecek alsa, diğer kuşlar hemen çevresine toplanırlar. Köpekler de böyledir...

Adalet, ALLAH´ı da insanları da hoşnut eder.
Kaza gelince göz kör olur.
Ey insan! Kaza ve kader her şeyin üstündedir."

 

 

* “Fabl” sözcüğünün kökeni, Latince “hikâye” anlamına gelen “fabula”dır. Fakat bu sözcük zamanla, bir ahlak ilkesini veya bir davranış kuralını anlatan kısa sembolik bir hikâye türünün adı olmuştur. Bu tür hikâyelerin kahramanları genellikle hayvanlardır. Hikâye kahramanı olan bu hayvanlar, kendi özelliklerini korumakla birlikte, insan gibi konuşurlar. Esasen “fabl” bu özelliği nedeniyle masalımsı eserler arasında yer alır.( bkz:diledebiyat.net)

Anahtar Kelimeler: BEYDEBA
Okuyucu Yorumları (1 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Bizim MEMET
31.5.2016 16:19:11
Ne alınması sayın hocam; çalınma, intihal...
Yazarın Diğer Yazıları
24 HAZİRAN SEÇİMLERİ OKUMASI (2) (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
24 HAZİRAN SEÇİMLERİ OKUMASI (1) (03 Temmuz 2018 - Salı)
BUGÜNLERİN RAMAZANI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ABBAS GÜÇLÜ VE EĞİTİME DAİR NOTLAR (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
YENİ, LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİ (09 Nisan 2018 - Pazartesi)
OKULLAR ARASI BİLGİ YARIŞMALARI (19 Mart 2018 - Pazartesi)
GENÇLERLE BAŞBAŞA ve BAŞGİL HOCA (06 Mart 2018 - Salı)
E- EĞİTİM DÖNEMİ (25 Ocak 2018 - Perşembe)
BASIN VE VATANDAŞ MOBBİNGİ (05 Ocak 2018 - Cuma)
İSTİKLÂL VE İSTİKBÂL ŞAİRİ (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
OKUL AİLE BİRLİĞİ TOPLANTILARI (03 Aralık 2017 - Pazar)
ÖĞRETMENİM… (26 Kasım 2017 - Pazar)
EĞİTİMİN WC SORUNU (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG YERİNE İBİP (29 Eylül 2017 - Cuma)
SAYIN 1.SINIF VELİLERİ… (12 Eylül 2017 - Salı)
4 DUVAR 4 TEKER UĞRUNA… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
“İSLAMÎ TATİL” DERKEN BAYIM… (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(2) (22 Haziran 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(1) (20 Haziran 2017 - Salı)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(2) (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(1) (24 Mayıs 2017 - Çarşamba)
16 NİSAN (REFERANDUM) OKUMALARI (21 Nisan 2017 - Cuma)
YENİ BİR MİLAT: 16 NİSAN (10 Nisan 2017 - Pazartesi)
SMS ÂDÂBI (“HAYIRLI CUMALAR”) (27 Mart 2017 - Pazartesi)
PROMOSYON TARTIŞMALARI (15 Mart 2017 - Çarşamba)
ÇOCUKERKİLLİK (06 Mart 2017 - Pazartesi)
28 ŞUBATTAN 15 TEMMUZA (28 Şubat 2017 - Salı)
VALENTINE´S DAY (SEVGİLİLER GÜNÜ) (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
MÜFREDAT YENİLEMESİ YETER Mİ? (31 Ocak 2017 - Salı)
“ERBAUN”(KIRK YAŞ) ÜZERİNE (09 Ocak 2017 - Pazartesi)
KANIMIZ AKA AKA… (20 Aralık 2016 - Salı)
GÖKLER ADAMI: NURİ DEMİRAĞ (29 Kasım 2016 - Salı)
RÖTARLI ROTASYON (08 Kasım 2016 - Salı)
DARBENİN YÜZ GÜN SONRASI (25 Ekim 2016 - Salı)
İŞİMİZ CİNNETİMİZ OLMASIN (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
AKILLI TELEFON SOYGUNU (22 Eylül 2016 - Perşembe)
CİĞERİNİZİ KURTLAR YESİN!... (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DARBE NÖBETLERİ VE SAYGI DURUŞU MESELESİ (10 Ağustos 2016 - Çarşamba)
FETÖKOPAT” ENDİŞELERİM VAR(DI) (23 Temmuz 2016 - Cumartesi)
SİVAS´A ÖĞRETMEN AKADEMİSİ (18 Haziran 2016 - Cumartesi)
TÜBİTAK BİLİM PROJELERİ (17 Mayıs 2016 - Salı)
“YIKIK DİNİN MENSUPLARI” (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
MÜDÜÜÜRRR!... (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
ŞAKA GİBİ 1 NİSAN (01 Nisan 2016 - Cuma)
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ(Dİ) (22 Mart 2016 - Salı)
ŞEHİR VE İNSAN ÜZERİNE (08 Mart 2016 - Salı)
YENİLECEKSİNİZ… (23 Şubat 2016 - Salı)
“BAŞKANLIK” MESELESİ (02 Şubat 2016 - Salı)
SUBLİMİNAL MESAJLAR VE DİZİLER (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
MEHMET AKİF ERSOY… (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
MÜSLÜMAN(!) AMA PUTiNCİ... (15 Aralık 2015 - Salı)
ŞU ÖĞRETMEN DEDİKLERİ… (25 Kasım 2015 - Çarşamba)
BİR, KASIM KASIRGASIYDI… (17 Kasım 2015 - Salı)
SIRTLAN SÜRÜLERİ GİBİ SALDIRIYORLAR (15 Ekim 2015 - Perşembe)
OĞLUM REŞİT… OLMASIN (02 Ekim 2015 - Cuma)
DAĞLICA YİNE DAĞLADI!... (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
KILIÇ SIRTINDA GÜNLER (20 Ağustos 2015 - Perşembe)
ROTASYON MU DEMİŞTİNİZ? (06 Ağustos 2015 - Perşembe)
BİR RAMAZAN BÖYLE GEÇTİ (21 Temmuz 2015 - Salı)
TERCİH MARATONU VE İHL´LER (09 Temmuz 2015 - Perşembe)
BİZE RAHAT YOK!... (27 Haziran 2015 - Cumartesi)
SEVİNDİRMEYEN ŞEÇİM 7 HAZİRAN (17 Haziran 2015 - Çarşamba)
EL BİRLİĞİYLE… (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
19 MAYIS SONRASI DA BİR CİHATTIR (19 Mayıs 2015 - Salı)
“STRES” SEÇİMİNE DOĞRU!... (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İŞÇİNİN 1 MAYISI (28 Nisan 2015 - Salı)
ÖRTÜN(ME)MEK (13 Nisan 2015 - Pazartesi)
CUMA NAMAZI VE ÇALIŞANLAR (04 Nisan 2015 - Cumartesi)
EV ALMAK YA DA AL(A)MAMAK (20 Mart 2015 - Cuma)
ALLAH BİR DAHA…YAZDIRMASIN (10 Mart 2015 - Salı)
DARBENİN POST’U VE ERBAKAN (27 Şubat 2015 - Cuma)
MÜBAREK SEVGİLİLER GÜNÜ(!)… (15 Şubat 2015 - Pazar)
MANKURTLAŞTIRILMAMIŞLARDAN MISINIZ? (27 Ocak 2015 - Salı)
TERÖR YÜRÜYÜŞÜ! (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
EĞİTİMİN KARASI, “KARMA” OLMASI (18 Aralık 2014 - Perşembe)
ÖĞRETMENİM… (24 Kasım 2014 - Pazartesi)
“KÖPEKÇE” MERAMLAR (21 Kasım 2014 - Cuma)
CİNSEL SUÇLAR(II) (22 Ekim 2014 - Çarşamba)
CİNSEL SUÇLAR(I) (21 Ekim 2014 - Salı)
SAYIN VELİ… (02 Ekim 2014 - Perşembe)
NORM FAZLALIĞI VE ROTASYON (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
ADALET BU MU? (14 Eylül 2014 - Pazar)
EĞİTİM SAVAŞLARI (07 Eylül 2014 - Pazar)
GÜL GİBİ SAADET Mİ? (01 Eylül 2014 - Pazartesi)
“MEDYA OKUR-YAZARLIĞI’NI SEÇMELİ (20 Ağustos 2014 - Çarşamba)
KELEPİRE KONUT!... (12 Ağustos 2014 - Salı)
YEREL GAZETELERİN HABERCİLİK ANLAYIŞI (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Bela insanın diline bağlıdır. Bir kimse bir şeyi ?yapmam? dedi mi, şeytan her işini bırakıp onu yaptırana kadar uğraşır.

Hz. Muhammed