“BAŞKANLIK” MESELESİ
Tarih: 2.2.2016 16:41:39 / 863okunma / 0yorum
Ö. EMİR DOĞAN

 

 Türkiye;  gündemi çok sık değişen ve çok sık değiştirilen bir ülke. Bu sıklığa rağmen; “başkanlık sistemi” tartışmaları uzunca bir süredir gündemde ve gündemde olmaya devam edeceğe benziyor. Henüz ilan edilmiş bir “başkanlık modeli” olmamasına rağmen; âmâ kişinin fil tarifinde olduğu gibi; herkes tuttuğu-tutturduğu yerden, “başkanlık sistemi” tarifi ve açıklamalarıyla, taraftarlığını ya da aleyhtarlığını ortaya koyuyor.

 

Lise sonrası, 1995 yılından itibaren Şehri İslambul da amelelik dâhil, bir takım geçici işlerle iştigal ettik. Bu işlerden biri de bir inşaat firmasının yazıhanesinde telefonlara bakmak, getir-götür işleri gibi işlerdi. Sinema oyuncusu Fatma GİRİK, Şişli Belediye Başkanı olduğu zaman, Yeşilçam emektarlarına Ayazağa Köyü´nde bir arazi tahsis etmişti. Bu arazi üzerinde kırktan fazla da gecekondu bulunmaktaydı. İşte bu araziye yukarıda bahsettiğimiz oyuncular için konut yapmak üzere faaliyette bulunan firmanın sahibine “başkan” derlerdi. Başkan aşağı, başkan yukarı, başkan geldi, başkan gitti derken; biz de bu “başkan” ismini aldık Sivas´a getirdik.

 

Yine o günlerde üniversite öğrencisiydik ve Öğrenci Bölüm Temsilcisi sekilmiştik. Bu görevi 3 yıl yapınca, eskilerin deyişiyle “mümessil”; arkadaşlarımızın hitabıyla da biz de “başkan” olmuştuk. Zaten ondan sonraki günlerde aramızda “gardaş” kelimesinden çok “başkan” kelimesi kullanılmaya başlamıştı. Bugünlerde nasıl ki herkes “kanka”, o günlerde de herkes “başkan” idi. Sonradan öğrendik ki; bu başkanlık bizim bildiğimiz gibi değil; ne büyük bir makammış meğer. Düşünsenize, devletin en üst yöneticisine “başkan” diyorlar. “Başkanlık” bizim için böyle başlasa da, bugünler de aktüel olan tartışma elbette bu değil.

 

Başkanlık sistemi, hükûmet başkanının aynı zamanda devlet başkanı olduğu ve yürütme erkinin yasama organından bağımsız bir şekilde yönetimde bulunduğu cumhuriyete dayalı bir hükûmet sistemi şeklinde tanımlanıyor. Başkanlık sisteminde yasamanın yürütmeyi fesh etme yetkisi yoktur. Yasama, yürütme ve yargı organları arasında kesin bir ayrıma ve dengeye dayanan, yasama ve yargı organlarının demokratik denetimi içinde, yürütmenin iktidar olanaklarını genişleten bir hükûmet sistemi şeklinde açıklamalar da bulunanlar da var.

 

Başkanlık sisteminde devlet başkanı yasa önermez fakat parlamentonun yaptığı yasaları veto etme hakkına sahiptir. Buna rağmen yasama organından nitelikli bir çoğunluk bu vetoyu iptal edebilir. Başkanlık sisteminde devlet başkanının bakanlar kurulu için önerdiği adaylar ve hâkimler yasama organı tarafından onaylanmalıdır. Başkanın, hâkimleri fesh etme veya emir verme gibi bir yetkisi yoktur. Güvensizlik oyu ile hükûmet düşürülüp erken seçimler düzenlenemez.

 

AK Parti´nin önerdiği iddia edilen Türk tipi başkanlık sisteminde; başkan doğrudan halk tarafından 5 yıllığına seçilecek. Bir kişi iki dönem başkanlık yapabilecek. Başkan, seçimler öncesinde başkan yardımcısını da halka açıklayacak. Sistemde üniter yapı korunacak, tek parlamento olacak. Meclis´in milletvekili sayısı 550 olarak korunacak. Parlamento seçimleri ile başkanlık seçimi eş zamanlı 5 yılda bir yapılacak. Başkan Meclis´e değil sadece halka karşı sorumlu olacak. Bu nedenle güvenoyu ve gensoru uygulamaları kaldırılacak. Bu yolla başkan ve kabinenin düşürülmesi imkânı da olmayacak. Başkan kabinesini parlamento içinden seçmeyecek. Milletvekili olanlar bakan olamayacak. Başkan, vatana ihanet gibi belli başlı bazı suçlardan yargılanabilecek. (bkz:www.a24.com.tr/baskanlik-sistemi)

Cumhurbaşkanlığı başdanışmanı Mehmet UÇUM bir gazeteye verdiği röportajda; mevcut sistemde cumhurbaşkanlığı pozisyonunun, Meclis yamuk yaparsa parmak sallayıp, canlarına okusun diye,  vesayet makamı olarak düzenlendiğini, fakat vesayetçi aklın bir gün cumhurbaşkanını halkın seçeceğini hesap etmediğini söylüyor. Erdoğan´ın çok geniş yetkileri var. Mevcut sistemi devam ettirirsek Erdoğan´dan sonra gelen tüm yetkileri kullanır. Sistem otoriter bir yapıya çok elverişlidir. Erdoğan bu sistem sorununu çözmek ve demokratik bir sistem kurulması için başkanlık istiyor. Erdoğan´ın siyasetini anlamayanlar bazı önyargılarda bulunuyor. Erdoğan 2001´den bu yana sadece toplumun taleplerini tespit edip onu siyasete dönüştürdü. Erdoğan´la birlikte temsili liderlik yerine organik liderlik geldi. Erdoğan alan araştırması ve anket yapmadan, halka sormadan siyasi yaklaşım geliştirmedi. Erdoğan´ın siyaset anlayışı otoriterlik ve diktatör üretmez, diyor. Gerçekten de yaşadığımız şu son 15 yılda böyle bir eğilime şahit olmadık. (Bkz:www.haberturk.com/gundem/haber/1189110-mehmet-ucum)

Ve´l hasıl başkanlık demek; Türkiye için”sağ” ve “sol” olmak üzere ikili bir yapıya indirgenmek demek. Öteki ara siyasi formların, küçük partilerin, başkancıkların tasviyesi demek.  Aynı zamanda “sol´ un da iktidar olma olasılığı demek. Başkanlık sistemi sonrası ikili bir yapı oluşacağı için eğer “sağ” kökenli bir başkan ülkeyi sıkıntıya sokarsa,  ikinci en büyük alternatif, “sol”cu bir başkanın yönetime gelmesi olabilir. Bekir Tanyıldız´ın ifadesiyle sistemin adı da çok önemli değil.  Önemli olan felsefesi, samimiyeti, ciddiyeti. Sakallı Celal´in ´´meşrutiyeti ilan ettik olmadı, cumhuriyeti ilan ettik olmadı, yahu bir kere de ciddiyeti ilan edelim nasıl olur? ´´  dediği gibi konuyu ciddiyetle mütalaa etmekte fayda var.

Anahtar Kelimeler: BAŞKANLIK, MESELESİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
24 HAZİRAN SEÇİMLERİ OKUMASI (2) (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
24 HAZİRAN SEÇİMLERİ OKUMASI (1) (03 Temmuz 2018 - Salı)
BUGÜNLERİN RAMAZANI (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ABBAS GÜÇLÜ VE EĞİTİME DAİR NOTLAR (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
YENİ, LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİ (09 Nisan 2018 - Pazartesi)
OKULLAR ARASI BİLGİ YARIŞMALARI (19 Mart 2018 - Pazartesi)
GENÇLERLE BAŞBAŞA ve BAŞGİL HOCA (06 Mart 2018 - Salı)
E- EĞİTİM DÖNEMİ (25 Ocak 2018 - Perşembe)
BASIN VE VATANDAŞ MOBBİNGİ (05 Ocak 2018 - Cuma)
İSTİKLÂL VE İSTİKBÂL ŞAİRİ (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
OKUL AİLE BİRLİĞİ TOPLANTILARI (03 Aralık 2017 - Pazar)
ÖĞRETMENİM… (26 Kasım 2017 - Pazar)
EĞİTİMİN WC SORUNU (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG YERİNE İBİP (29 Eylül 2017 - Cuma)
SAYIN 1.SINIF VELİLERİ… (12 Eylül 2017 - Salı)
4 DUVAR 4 TEKER UĞRUNA… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
“İSLAMÎ TATİL” DERKEN BAYIM… (27 Temmuz 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(2) (22 Haziran 2017 - Perşembe)
ÖĞRETMEN(SİZ) STRATEJİ BELGESİ…(1) (20 Haziran 2017 - Salı)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(2) (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
KUTLU DOĞUMDAN SÎRET HAFTASINA(1) (24 Mayıs 2017 - Çarşamba)
16 NİSAN (REFERANDUM) OKUMALARI (21 Nisan 2017 - Cuma)
YENİ BİR MİLAT: 16 NİSAN (10 Nisan 2017 - Pazartesi)
SMS ÂDÂBI (“HAYIRLI CUMALAR”) (27 Mart 2017 - Pazartesi)
PROMOSYON TARTIŞMALARI (15 Mart 2017 - Çarşamba)
ÇOCUKERKİLLİK (06 Mart 2017 - Pazartesi)
28 ŞUBATTAN 15 TEMMUZA (28 Şubat 2017 - Salı)
VALENTINE´S DAY (SEVGİLİLER GÜNÜ) (15 Şubat 2017 - Çarşamba)
MÜFREDAT YENİLEMESİ YETER Mİ? (31 Ocak 2017 - Salı)
“ERBAUN”(KIRK YAŞ) ÜZERİNE (09 Ocak 2017 - Pazartesi)
KANIMIZ AKA AKA… (20 Aralık 2016 - Salı)
GÖKLER ADAMI: NURİ DEMİRAĞ (29 Kasım 2016 - Salı)
RÖTARLI ROTASYON (08 Kasım 2016 - Salı)
DARBENİN YÜZ GÜN SONRASI (25 Ekim 2016 - Salı)
İŞİMİZ CİNNETİMİZ OLMASIN (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
AKILLI TELEFON SOYGUNU (22 Eylül 2016 - Perşembe)
CİĞERİNİZİ KURTLAR YESİN!... (24 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DARBE NÖBETLERİ VE SAYGI DURUŞU MESELESİ (10 Ağustos 2016 - Çarşamba)
FETÖKOPAT” ENDİŞELERİM VAR(DI) (23 Temmuz 2016 - Cumartesi)
SİVAS´A ÖĞRETMEN AKADEMİSİ (18 Haziran 2016 - Cumartesi)
BEYDEBA´DAN... (31 Mayıs 2016 - Salı)
TÜBİTAK BİLİM PROJELERİ (17 Mayıs 2016 - Salı)
“YIKIK DİNİN MENSUPLARI” (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
MÜDÜÜÜRRR!... (16 Nisan 2016 - Cumartesi)
ŞAKA GİBİ 1 NİSAN (01 Nisan 2016 - Cuma)
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ(Dİ) (22 Mart 2016 - Salı)
ŞEHİR VE İNSAN ÜZERİNE (08 Mart 2016 - Salı)
YENİLECEKSİNİZ… (23 Şubat 2016 - Salı)
SUBLİMİNAL MESAJLAR VE DİZİLER (18 Ocak 2016 - Pazartesi)
MEHMET AKİF ERSOY… (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
MÜSLÜMAN(!) AMA PUTiNCİ... (15 Aralık 2015 - Salı)
ŞU ÖĞRETMEN DEDİKLERİ… (25 Kasım 2015 - Çarşamba)
BİR, KASIM KASIRGASIYDI… (17 Kasım 2015 - Salı)
SIRTLAN SÜRÜLERİ GİBİ SALDIRIYORLAR (15 Ekim 2015 - Perşembe)
OĞLUM REŞİT… OLMASIN (02 Ekim 2015 - Cuma)
DAĞLICA YİNE DAĞLADI!... (09 Eylül 2015 - Çarşamba)
KILIÇ SIRTINDA GÜNLER (20 Ağustos 2015 - Perşembe)
ROTASYON MU DEMİŞTİNİZ? (06 Ağustos 2015 - Perşembe)
BİR RAMAZAN BÖYLE GEÇTİ (21 Temmuz 2015 - Salı)
TERCİH MARATONU VE İHL´LER (09 Temmuz 2015 - Perşembe)
BİZE RAHAT YOK!... (27 Haziran 2015 - Cumartesi)
SEVİNDİRMEYEN ŞEÇİM 7 HAZİRAN (17 Haziran 2015 - Çarşamba)
EL BİRLİĞİYLE… (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
19 MAYIS SONRASI DA BİR CİHATTIR (19 Mayıs 2015 - Salı)
“STRES” SEÇİMİNE DOĞRU!... (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İŞÇİNİN 1 MAYISI (28 Nisan 2015 - Salı)
ÖRTÜN(ME)MEK (13 Nisan 2015 - Pazartesi)
CUMA NAMAZI VE ÇALIŞANLAR (04 Nisan 2015 - Cumartesi)
EV ALMAK YA DA AL(A)MAMAK (20 Mart 2015 - Cuma)
ALLAH BİR DAHA…YAZDIRMASIN (10 Mart 2015 - Salı)
DARBENİN POST’U VE ERBAKAN (27 Şubat 2015 - Cuma)
MÜBAREK SEVGİLİLER GÜNÜ(!)… (15 Şubat 2015 - Pazar)
MANKURTLAŞTIRILMAMIŞLARDAN MISINIZ? (27 Ocak 2015 - Salı)
TERÖR YÜRÜYÜŞÜ! (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
EĞİTİMİN KARASI, “KARMA” OLMASI (18 Aralık 2014 - Perşembe)
ÖĞRETMENİM… (24 Kasım 2014 - Pazartesi)
“KÖPEKÇE” MERAMLAR (21 Kasım 2014 - Cuma)
CİNSEL SUÇLAR(II) (22 Ekim 2014 - Çarşamba)
CİNSEL SUÇLAR(I) (21 Ekim 2014 - Salı)
SAYIN VELİ… (02 Ekim 2014 - Perşembe)
NORM FAZLALIĞI VE ROTASYON (22 Eylül 2014 - Pazartesi)
ADALET BU MU? (14 Eylül 2014 - Pazar)
EĞİTİM SAVAŞLARI (07 Eylül 2014 - Pazar)
GÜL GİBİ SAADET Mİ? (01 Eylül 2014 - Pazartesi)
“MEDYA OKUR-YAZARLIĞI’NI SEÇMELİ (20 Ağustos 2014 - Çarşamba)
KELEPİRE KONUT!... (12 Ağustos 2014 - Salı)
YEREL GAZETELERİN HABERCİLİK ANLAYIŞI (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Cennet için ibadet geçersizdir?

Hacı Bektaşı Veli