BACA PİLAVI
Tarih: 19.10.2015 10:12:43 / 1275okunma / 0yorum
Muzaffer Gücer

 

Şimdi kaldı mı bilmem ama bir zamanlar Sivas´ta üstü toprak damlı kerpiç evler vardı .

Zannederim ki kalmamıştır. Çünkü, ne kerpiç dökecek usta ne de kerpiç dökülecek yer vardır. Bu yapılar kışın sıcak ve yazı serin olurdu. Dışı da içi de yine çamurdan karılmış, içinde kes denilen iri saman bulunan malzeme ile sıvanır, içeriler kireç suyu ile badana edilirdi. Durumu biraz hallice (iyi) olanlar içini ve dışını yukarı tekke civarında bulunan, kireç ocaklarında yakılan kireç taşından elde edilen, datlı (tatlı) kireç ile sıvatırlardı.

Kışın kar yağınca ilk iş damın üstüne yağan karı aşağıya atmaktı. Bu işe de baca kürüme denilirdi. Bu kürüme işi normal demir kürek veya şimdi belki de kaybolan yabalarla (tahta kürek ) yapılır, arta kalanlar ise tahtadan yapılan, sıyırgı denilen basit bir aletle sıyırılıp aşağıya atılırdı. Evde bu işi yapacak genç delikanlı , genç gelin var ise onlar yapar, değilse pazar günleri sokakta gezen baca kürüyücüler yapardı. Çünkü bu kürüyücülerin çoğu hafta içi bir işte çalışıp da geliri az olanlar idi. Ayrıca evin kadını bunlarla konuşup pazarlık edemez, zaten onlara verilecek parası da olmazdı.

Mevsimine göre mart sonu veya nisan ortalarında yağmurlar başlamadan bacanın aşağıya damlamaması için loğlamak gerekirdi.

Loğ 40-50cm  uzunluğunda, 30cm çapında, iki başında oyuk bulunan, taş silindirlerdi. Bu silindir loğ ağacına takılır, itilip çekilerek baca loğlanırdı. (toprak sıkıştırılırdı) Bu işte yine bizim gençlere düşerdi. Bizim evin bitişiğinde bulunan ahırımızın bacası da topraktı. Buranın kürünmesi ve loğlanması evin en büyük erkek çocuğu olduğum için, 12-13 yaşlarından itibaren benim görevimdi. Ben bu işle uğraşırken, evde mutlaka mercimekli bulgur pilavı pişirilir, öğlen de hava güzel ise loğlanan bacada piknik yapardık.

Esas baca pilavını ise birkaç sefer akrabalarımızın bulunduğu Ali Baba  veya şimdiki adı Mehmet Paşa (eski Çavuşbaşı) bacalarında yedim.

Onların bacaları büyük olduğu için komşu çocuklarından 5-6 kişi toplanır sırayla loğlama işini yaparlardı. Yani bir nevi imece, eğer ev sahibinin durumu iyi ise bütün malzemeler onlardan olurdu , değil ise iştirak edenler kendi aralarında anlaşırlar, kimi tereyağı , kimi bulgur , kimi ayran, kimi pide hatta evlerinde tandır olanlar taze lavaş getirirlerdi. Bacada yakılan mangal yahut mantis de (maltız)  akşamdan suya konulmuş yeşil mercimekle bulgur pilavı pişirilir, loğlama işlemi bitince bacaya serilen çulların veya kilimlerin üstüne halka çevirilip, pişmiş olan pilav yenilirdi. Ara sıra hep bir ağızdan mer mer mercimek , pir pir pilav gaşımızdan yağ damlıyor diye bağırılırdı.

Bilmem şimdi pişen pilavlar o komşuluk ve arkadaşlıklar kaldı mı ?

Sağlıcakla kalın selamlar…

Anahtar Kelimeler: BACA, PİLAVI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BUNA DA ŞÜKÜR (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
KELEKLİK ETME ULAN! (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
RÜŞTÜ EMMİNİN VERDİĞİ DERS (12 Mart 2018 - Pazartesi)
ŞEHİRDE İMECE (28 Ocak 2018 - Pazar)
GARA GARA GUŞLARI (19 Aralık 2017 - Salı)
AL AT (24 Ekim 2017 - Salı)
Vah anam, vah! Günlerde nasıl gısalmış… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
EVVEL ZAMAN İÇİNDE ÇOCUKLUĞUM (21 Nisan 2017 - Cuma)
ODUN PAZARI (01 Mart 2017 - Çarşamba)
SİVASIN ÜÇ GÜZELİ (29 Ocak 2017 - Pazar)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (08 Ocak 2017 - Pazar)
SİVAS´TA GIZ İSTEME (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
BİLMEM HALA SÖYLENİR Mİ? (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
GARİPLER MEZARI (12 Ekim 2016 - Çarşamba)
SÜREKÇİLER (21 Eylül 2016 - Çarşamba)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (24 Haziran 2016 - Cuma)
Zavallı Mundar (pis) Irmak‏ (26 Mayıs 2016 - Perşembe)
KÜRÜN ( HAMAM KURNASI ) GAPMA‏ (08 Mart 2016 - Salı)
Sivas´ın Parkları ve Paşa Fabrikası (02 Şubat 2016 - Salı)
DATLI SU (12 Ocak 2016 - Salı)
YANDAN ÇARKLI‏ (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
CİCİ ANNENİN TALİBİ‏ (30 Kasım 2015 - Pazartesi)
SİVASIN DEĞİRMENLERİ (12 Kasım 2015 - Perşembe)
Yün Çıbığı ( çubuğu) (10 Eylül 2015 - Perşembe)
FESHANE GÜNLERİ (22 Temmuz 2015 - Çarşamba)
MİSAFİRİN KISMETİ (04 Temmuz 2015 - Cumartesi)
SİVAS´IN CAMBAZLARI (29 Haziran 2015 - Pazartesi)
Paşam Uyanık Diye (27 Mayıs 2015 - Çarşamba)
EĞRİLCE (SİVAS DEYİŞİYLE ARİLCE) (05 Mayıs 2015 - Salı)
ERMENİ KOMŞULARIMIZ (21 Nisan 2015 - Salı)
GARLI DAĞLAR (17 Şubat 2015 - Salı)
Attarlar (Sivaslı deyişiyle Ettarlar) (26 Ocak 2015 - Pazartesi)
Bizim Gapgaçcılar (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
Tel Helvası (18 Kasım 2014 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Aşk davaya benzer, cefa çekmek de şahide: Şahidin yoksa davayı kazanamazsın ki !

Mevlana