Avcılık ve Şarkışlalı Serdari
Tarih: 23.1.2018 11:15:23 / 165okunma / 0yorum
Ahmet ÖZDEMİR

Dünkü yazımda av alalarından söze başlamış, kalanını bu güne bırakmıştım. Zıpkı alası, daha çok Çukurova bölgesinde kullanılmakta. Ağaçtan oyularak yapılan aletle erkek ve dişi turaç sesini taklit eden avcılar, bu kuşların sesin geldiği yere konmasını sağlamaktalar. 

Keklik alasında ise, 125 santimetre uzunluğunda bez önce turuncu renge boyanmakta. Tahtadan veya patatesten yapılan damgalarla iç içe şekiller basılmakta. Yukarıda iki gözenek alt tarafta ise bir nişanlık deliği açılmakta. Bezin ters tarafına zarlık denilen köşecikler konulduktan sonra iki değnek veya kamışla çapraz olarak gerilerek ala meydana getirilmekte. Ovalarda avlanan keklikler için beze vurulan damgalarda iki, dağ ve ormanlarda avlanacaklar için üç daire çizilmekte.
Ala avlarında avcı sol eliyle değneklerin birleştiği yerden tutar, gözeneklere gözlerini yerleştirir, tüfeğini de nişan deliğine kor. Keklik sürüsüne doğru ilerler.
Keklikler alayı görünce, manyetizma olmuş gibi birbirlerine sokularak başlarına gelecek felaketi beklerler. Avcı birinci atışta bir kaç keklik vurur. Fakat geride kalan zavallı keklikler kaçamayarak avcının hedefi halinde kalır.
Turaç alalarının yapılışı keklik alaları gibidir. Yalnız damga motifi kız saçına benzer. Ala ile bıldırcın avlayacak avcı, önce omuzlarından yukarı çıkacak şekilde beline kadar iki değnek bağlar. Değneklerin ucuna şalvar, don ve ceket gibi şeyler giydirir. Böylece yukarıya doğru dikilmiş iki kol sahibi daha olur. Bundan sonra iki kenarları değneklere takılı bıldırcın ağı adı verilen toru alarak tarlaya çıkar. Tarlalarda sürü halinde yayılan bıldırcınlar insandan başka bir şeye benzeyen bu avcıları görür görmez şaşkınlık ve telaşla birbirlerine sokulup toplu halegelirler. İşte bu anda avcı elindeki toru kümenin üzerine örter.
Son derece ürkek olan toyların avında ala olarak kağnı ve eşeklerden yararlanılır. Dadandırak alalarında önce avlanacak hayvanlara bazı alışkanlıklar kazandırılır. Işık alasına, çoğu bölgemizde "maşala alası" denilmekte. İnlik alası ise, kurt, tilki ve sansar avlarında kullanılmakta.
Avcılıkla ilgili hile aletlerine kısaca değindikten sonra, "Cönklerden Günümüze Halk Şairleri" isimli kitabımızda kısaca tanıttığımız ve tek kollu olmasına rağmen usta bir avcı olan Halk Ozanı Şarkışlalı Serdarî´ye kulak verelim:
Niyet ettik Kayapınar gölüne,
Avlıyarak Çayırşihı´nın çölüne,
Yakupcan da destelemiş eline.
Atın atın vurun av günüdür bu,
Ben ölürüm size kalır ündür bu..

Telli turayı da ayırmayın eşinden
Atın vurun kanadından döşünden
Aşık Ahmet kuş geçirmez başından
Atın atın vurun av günüdür bu,
Ben ölürüm size kalır ündür bu.

Göle varıp pıtalara yatmalı,
Ala kaza her taraftan atmalı.
Beş bir yana on bir yana çatmalı,
Atın atın vurun av günüdür bu,
Ben ölürüm size kalır ündür bu.

Serdarim de alt başında duruyor
Ördeklerim zurba zurba geliyor.
Keleşlerim atıp atıp vuruyor,
Atın atın vurun av günüdür bu,
Ben ölürum size kalır ündür bu.
Yine bir avcı fıkrasıyla yazımızın bugünkü bölümünü bitirip avcılıkla ilgili atasözleri ve deyimleri yarına bırakalım:
Malum, avcılar atıcılıklarıyla meşhurdurlar. Yine bir mecliste üç avcı karşılıklı olarak köpeklerini övüyorlarmış. Birincisi demiş ki:"Benim köpeğim çok akıllıdır, bakkala gönderirim, ne istersem alır ve getirir." Hemen ikinci avcı atlamış:" Ya benimki! Sadece istediklerimi almakla kalmaz, paranın üstünü de doğru olarak getirir, satış fişini de alır vs. vs.
Bu sırada üçüncü avcı kendinden emin bir tavırla aynen şöyle der:
"Sizin köpeklerinizin alışveriş ettiği dükkânı benim köpeğim çalıştırıyor."

Anahtar Kelimeler: Avcılık, Şarkışlalı, Serdari
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BU VATAN KİMİN? (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
Sevgi ile yarış olmalı sevgi (13 Şubat 2018 - Salı)
Kızıldan beyaza Aksultan Abdülhamit (06 Şubat 2018 - Salı)
Şark bülbülü (04 Şubat 2018 - Pazar)
Nazım Hikmet ve Bekir Sıtkı (31 Ocak 2018 - Çarşamba)
Emrah Sivas´ta (28 Ocak 2018 - Pazar)
Kış şarkıları (25 Ocak 2018 - Perşembe)
Tel helva, arabaşı ve konuk (21 Ocak 2018 - Pazar)
Mehmet Emin Yurdakul (18 Ocak 2018 - Perşembe)
Şiir şiirdir. başka söze ne hacet... (15 Ocak 2018 - Pazartesi)
Çalışan gazeteciler bayramı (10 Ocak 2018 - Çarşamba)
Yardım eyle bozatlı hızır (05 Ocak 2018 - Cuma)
Noel Baba mı Ülgen Baba mı? (03 Ocak 2018 - Çarşamba)
Bulutlar ağlamasa yeşillik nasıl güler (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
Kış Türküleri (26 Aralık 2017 - Salı)
İnternet medyasının resmi ilan alması hayal (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
Yerel medya ve sorunları (21 Aralık 2017 - Perşembe)
Garbın ilim ve sanatı (19 Aralık 2017 - Salı)
Zaralı Halil (13 Aralık 2017 - Çarşamba)
Gazetecilik eğitimi ve istihdam (06 Aralık 2017 - Çarşamba)
Bu da Karadenizli Fitnat Hanım (03 Aralık 2017 - Pazar)
Fitnat Hanım fıkraları (01 Aralık 2017 - Cuma)
Fitnat Hanım (28 Kasım 2017 - Salı)
Yörük ve çadır (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
Bir acı kahve (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
Faruk Nafiz´in sanatı (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
Atatürk´ü Anlayabilmek (10 Kasım 2017 - Cuma)
Mualla Orhon (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
Divan-ı Lügat-it Türk (19 Ekim 2017 - Perşembe)
Ahmet Kutsi Tecer (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Gazetecilik ve kültür (15 Ekim 2017 - Pazar)
Fasık kime denir? (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
Kudüs ortak hedefimiz olmalı (09 Eylül 2017 - Cumartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Başkasını düzeltmeniz için, önce kendinizi düzeltiniz!

HZ.ÖMER (R.A)
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Siyasetçiler ‘Adana´daki Kahve´ye uğrasın
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
BEYAZ
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Varlığımıza musallat olanlar
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
CEMRE KİTABEVİMİZ VE KİTAP KULÜBÜMÜZ
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
AÇIK KONUŞUN, SEÇİK DÜŞSÜN
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Bir Robinho Vardı Keyif Veren
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
SİVAS İLİ VE İLÇELERİNDEKİ TÜRK DEVRİ HAMAMLARI
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
AZERBAYCAN TÜRKÜ, AZERBAYCAN TÜRKÇESİ 2
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru – Bir Çöküş!
Ergün Diler
Ergün Diler
Anlayacaklar!
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
Sultan Abdülhamid biyografisi yazmak
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
´Yıldız´ parladı
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
YATAY SOYAĞACI
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Soyumuzu Bulduk mu?
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Nasıl bir çağda yaşıyoruz?
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
KAR YAĞMIYOR YAĞMIYOR
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
MEB YÖNETİCİ ATAMA YÖNETMELİĞİ TASLAĞI 2018(2)
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Şîrâz…
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
ŞEHİRDE İMECE
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Kürtler, PKK ve Afrin
Salih Tuna
Salih Tuna
Mustafa Kemal´in şu yoldaşına bak sen
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
YETENEK HARİTASI
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
Türkülerimizi Unutulmaktan Kurtaran Kahraman Muzaffer Sarısözen (1899- 1963)
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
İbrahim KAYA
İbrahim KAYA
Kutlu Yolun Yolcusu: Mehmed Âkif
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
İlerleme putu ve zihnî felçleşme
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
Bir zata mektup
Tarık Sezai Karatepe
Tarık Sezai Karatepe
Roboski: Acının Tarifi Yok!
AKİF EMRE
AKİF EMRE
İran toplumunun gelecek tahayyülatı
İlhan Yüksel
İlhan Yüksel
SİZ HANGİSİNİ İSTİYORSUNUZ.?
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Her gün KARA!..