Ağlayan askerler
Tarih: 7.11.2019 00:00:04
Yusuf Ziya Cömert

Dersim´i daha iyi, daha doğrudan anlamak için Zazaca öğrenmek isterdim.

Duaların, türkülerin, öykülerin anlamına daha çok yaklaşabilmek için.

Niye Zazaca dedim ki?

Okuduğum Dersim öykülerinde daha çok Zazaca gördüm, ondandır.

Fakat Türkçe´yle de anlayabilirsin Dersim´i.

Aranızda bir idrak engeli yoksa, dili aşarsın.

Ne kadar?

Vicdanın kadar, insaniyetin kadar.

Ama asla bir Dersimli kadar değil.

“Nerelisin?” diye sorduğun zaman “Tunceliliyim” derlerdi.

Biz ne bilelim, çocuğuz, orası Dersim´dir, ama diyemiyor.

Dersim´i de anlamayız ki? Hiçbir yerde ‘Dersim´ yazmıyor.

‘Katliam´ da yazmıyor.

(Evde bir TBMM albümü vardı. Orada birkaç isim, birkaç resim gördüm, altında ‘Dersim Mebusu´ yazan. Ne zamandı? 70´lerin başları. Hepsi o kadar.)

Dersim´i yazmaya ilk cesaret edenlerden biri Necip Fazıl Kısakürek´tir.

Çok açık, çok çarpıcı bir şekilde.

İtham ederek, hatta mahkum ederek.

Bazı mutaassıp solcular Dersim kıyımını Necip Fazıl´ın yazmış olmasına burun kıvırmak için gerekçe aramış olabilirler. Arasınlar. Şu anda bunun münakaşasını yapmak niyetinde değilim.

Dökülen onca kanın, katledilen onca canın ortasına dikilip ‘mahalle´ kavgası yapmak çirkin.

Dersimliler´in yüzünde, koyu, sert, derin ama elle tutulamayan bir hüzün çizgisi görür müsünüz?

Sanki acı, içlerinde çimento gibi donmuş.

Dersim´den haberdar olduğum için mi bana görünüyor yüzlerindeki o çizgi?

Acını gösteremiyorsun.

Yüzünü buruşturamıyorsun.

Annenin, babanın, amcanın, kardeşinin öldürülüşünü, bir mağarada yakılışını, kurşuna dizilişini, nehirde boğuluşunu, tayyareden atılan bombalarla yakılışını, süngülenişini, kafasının taşla ezilişini hatırlamaman gerekiyor.

Olmamış gibi yaşaman.

Olmuş gibi yaşarsan yaşamayı taşıyamazsın.

İnsan, ne kadar kötü olabilir?

İnsanın bu derece kötü olabilmesini izah edebilecek bir ilim, bir felsefe var mıdır?

Varsa da bilmek istemiyorum.

Kötülüğün bu derecesinin ‘izah edilemez´ olmasını tercih ederim.

İzah etmeyi başarabilirseniz, bir gün gerekçelendirmeyi de başarırsınız.

Murathan Mungan´ın hazırladığı “Bir Dersim Hikayesi”nde ‘yaşamamış gibi yaşama´nın ne olduğunu biraz daha yakından gördüm. (Metis.)

Böyle bir kitaba ‘öykü´ kitabı muamelesi yapamam.

‘Öykü´yü hafifsemiyorum, hayır.

Ama ilave bir şey var. ‘Öykü´yü aşan bir şey.

En yıkıcısı da asker süngüsüyle veya kurşunuyla öldürülmüş annesini emmeye devam eden bebek.

Öyle ağır.

Kitabı ortadan açtım, Hatice Meryem´in ‘Beyaz Kartal´ öyküsünü gördüm.

Ayakta okudum.

‘Sabiha´ demeden Sabiha´yı anlatmış.

Mesafeli. ‘Trajedi´nin içine girip kurcalamıyor.

Fakat çok çarpıcı. ‘Görüyorum´ diyen bir öykü.

Sonra, havaalanında temizlik işlerine bakan Sabiha´nın hikayesi. (Karin Karakaşlı.)

“Bugün epeyi mesai var temizlikte. Genel kontrol yapacaklar” diyesim tuttu. Çay bardağından başını kaldırdı Eyşa. Yirmi üç yıllık kızım değil de, bir yabancının gözleri sanki karşımda. Buz tutmuş gözleri. Bana öyle baktığını hatırlamam. “Onun akıttığı kanı bir ömür boyu temizlesen bitmez” dedi.

Bir Dersim Hikayesi´yle eşzamanlı olarak İlhami Algör´ün hazırladığı “Dersim 38 Tanıklıkları”nı da okudum. (İletişim.)

Kitabın adı ‘Ma Sekerdo Kardaş?´ (Türkçesi ‘N´etmişiz Kardaş?”)

Hatıraların, öykülerin arasında insani tek bir şey gördüm. O da ne kadar insani?

‘Zerre miktarı´ denir ya. O kadar.

Katledilmesi kuvvetle muhtemel birilerine “kaçın gidin” diyen, saklanacak, kaçacak yer tarif eden askerler.

Veya insanlar katledilirken ağlayan askerler.

(Ağlayan askerlerin ruh halini anlatabilecek kelime bulabilir miyiz? Ben anlatmaya teşebbüs bile edemem.)

Orası, insanlığın ‘sıfır´ noktası olmalı.

Aşağısı insanlık değil çünkü.

(Gündem dışı, farkındayım. İki hafta önceki Pazar günü için yazmıştım, belki, öykülerle ilgili Pazar yazılarına başlangıç olur diye. Baktım, Pazar gününe hiç uygun değil. Bugün inşallah mazur görülür.)

 

Anahtar Kelimeler: Ağlayan, askerler
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
‘Bu gidişle Kabe´ye varamazsın´ (09 Kasım 2019 - Cumartesi)
Ekonomiyi iyi gösteren şeyler (05 Kasım 2019 - Salı)
Atatürk Havalimanı´nı yıkmayın (31 Ekim 2019 - Perşembe)
‘Et-tekraru ahsen´ (19 Ekim 2019 - Cumartesi)
Oyun bozan operasyon (16 Ekim 2019 - Çarşamba)
50+1 siyaseti bozdu (05 Ekim 2019 - Cumartesi)
Müteahhit isyanı (26 Eylül 2019 - Perşembe)
2023´e dair hedefleri olanlara bir tavsiye (21 Eylül 2019 - Cumartesi)
‘Savaş düşmana benzeyince kaybedilir´ (14 Eylül 2019 - Cumartesi)
Şeytan aşıldı (09 Eylül 2019 - Pazartesi)
Hidayet romanlarının annesi (31 Ağustos 2019 - Cumartesi)
Sevgili yolsuzluk (29 Ağustos 2019 - Perşembe)
Depremle Rus ruleti (22 Ağustos 2019 - Perşembe)
‘Bizimkiler´ iyi midir? (17 Ağustos 2019 - Cumartesi)
‘Ensar ve Muhacir´i bir kenara yazalım (07 Ağustos 2019 - Çarşamba)
Netameli yerlerde dolaşmak... (31 Temmuz 2019 - Çarşamba)
SURİYELİLER (23 Temmuz 2019 - Salı)
Yoğunlaştırılmış kötülük (17 Temmuz 2019 - Çarşamba)
Sistem bir senede eskidi mi? (06 Temmuz 2019 - Cumartesi)
Demek ki çok öfkelenmiş Pir Sultan (17 Haziran 2019 - Pazartesi)
İnce seçim, ince hesaplar (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
‘Hünkara minnet eylemem´ (15 Mayıs 2019 - Çarşamba)
Ver yakınlarına! (03 Mayıs 2019 - Cuma)
‘Cennet´ yerine ‘post-normal´ zamanlar (27 Nisan 2019 - Cumartesi)
Seçmen nerde hata yaptı! (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
Özeleştiriler (11 Nisan 2019 - Perşembe)
Seçim bitti, önemli bir mesaj yok (02 Nisan 2019 - Salı)
Nefretin doktora tezi gibi! (18 Mart 2019 - Pazartesi)
Gönül meselesi (09 Mart 2019 - Cumartesi)
Milyonlarca apartmanlık ihmal (20 Şubat 2019 - Çarşamba)
Seçim ‘peşrev´leri (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
‘Çağrıya yeniden kulak vermek´ (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
‘Umarsızca Cennet´i aramak´ (23 Ocak 2019 - Çarşamba)
Biraz daha teori çalışalım (12 Aralık 2018 - Çarşamba)
Para görününce vicdan sıvışır (16 Kasım 2018 - Cuma)
Allah´ı, Peygamber´i rüyada görmek (06 Kasım 2018 - Salı)
Kaşıkçı suikasti: Böyle bir şey olamaz! (17 Ekim 2018 - Çarşamba)
Sistemin öteki ‘uzman´ı Bahçeli (25 Eylül 2018 - Salı)
Bulabilirsen, ver mehteri (07 Eylül 2018 - Cuma)
‘Hedef küçültme´ zamanı (04 Eylül 2018 - Salı)
‘İdlib kapanı´ (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
Siyasetsiz Bayram (24 Ağustos 2018 - Cuma)
41 dereceden 39,5´a (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Üzülmek (03 Ağustos 2018 - Cuma)
Gitmez sanıyorduk, gitti (12 Temmuz 2018 - Perşembe)
Yeni sistemin ilk günü (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
Yeni sistemin ilk günü (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
‘Yetiş hocam minareyi kesiyorlar!´ (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
Seçimden önceki son ‘dip dalga´ (28 Haziran 2018 - Perşembe)
Tartışmasız, Erdoğan zaferi (25 Haziran 2018 - Pazartesi)
İnci Baba´nın tarihçileri (21 Haziran 2018 - Perşembe)
Follu´nun Kahvesi´nde ‘pürüzlük´ler (18 Haziran 2018 - Pazartesi)
Tarihi abur cubur yiyoruz midemiz bozulacak (09 Haziran 2018 - Cumartesi)
Erol´un eksikliği hissediliyor (07 Haziran 2018 - Perşembe)
Zaman zemine uygun din siparişi (01 Haziran 2018 - Cuma)
Demek ki, ‘olmaz´ olmazmış (11 Mayıs 2018 - Cuma)
Yeni sistemin muhalefet halleri (04 Mayıs 2018 - Cuma)
Seçim sath-ı maili normal (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
Siyasetin voltajı yükseliyor (26 Nisan 2018 - Perşembe)
Siyasette ‘olmaz´ olmaz (23 Nisan 2018 - Pazartesi)
Herkes geç kaldı (20 Nisan 2018 - Cuma)
Bir büyüğün öğütleri (05 Nisan 2018 - Perşembe)
Hasan Abi´nin en güzel mirası (23 Mart 2018 - Cuma)
‘Karar´ günü (08 Mart 2018 - Perşembe)
‘Trol´ün lügatteki sergüzeşti (02 Mart 2018 - Cuma)
Bu sene seçim olacak mı? (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
Siyasetçiler ‘Adana´daki Kahve´ye uğrasın (21 Şubat 2018 - Çarşamba)
Şimdi Rusya ne yapacak? (20 Şubat 2018 - Salı)
Kimle savaşıyoruz? (13 Şubat 2018 - Salı)
Dünyada neler oluyor Nezire yenge! (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Silivri´deki gevşekliğimiz (01 Şubat 2018 - Perşembe)
Sert bir ‘Zeytin Dalı´ (24 Ocak 2018 - Çarşamba)
İblis galip gelmeyecek (10 Ocak 2018 - Çarşamba)
İran´daki gaileye sevinen var mıdır? (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Hayal edeceksin hayalini anlatmayacaksın (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
Avrasya´da ütülen ombudsmana gitsin (26 Kasım 2017 - Pazar)
Doların başımıza açtığı işler (21 Kasım 2017 - Salı)
Mimariyi dikeyleştiren ‘istisnai´ elemanlar (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
‘Arap Baharı´ yoksa bu muydu? (09 Kasım 2017 - Perşembe)
Keramet şehrin betonunda değil (11 Ekim 2017 - Çarşamba)
Bir şiir velisiydi Cahit Zarifoğlu (04 Ekim 2017 - Çarşamba)
Müzelik hassasiyetler! (28 Eylül 2017 - Perşembe)
Bir şiir velisiydi Cahit Zarifoğlu (26 Eylül 2017 - Salı)
Celal Hoca´dan 80 sene gerideyiz (24 Eylül 2017 - Pazar)
Kim bu ‘Şehirli Müslüman´lar? (19 Eylül 2017 - Salı)
Köylülük o kadar da kötü değil (15 Eylül 2017 - Cuma)
Yeni müfredata göre trollerin durumu (09 Eylül 2017 - Cumartesi)
‘Dava-yı bi-mana´mız (30 Ağustos 2017 - Çarşamba)
‘Bana İmam-Hatiplilerin listesini getirin!´ (26 Ağustos 2017 - Cumartesi)
Bu da Tomris Uyar´ın Metal Yorgunluğu (22 Ağustos 2017 - Salı)
‘Varyag´ gibi bir eğitim sistemi (15 Ağustos 2017 - Salı)
Maddiyat ve maneviyat: İki kanatla uçan kuşlar! (02 Ağustos 2017 - Çarşamba)
Meğer her şey tap-tazeymiş (17 Temmuz 2017 - Pazartesi)
İmtihanın adı Yusuf Akdeniz (05 Temmuz 2017 - Çarşamba)
Topraksız bir devlet gibi... (29 Haziran 2017 - Perşembe)
Yer yatağıyla Kur´an´ın alakası? (10 Haziran 2017 - Cumartesi)
Ofsayta düşersem ibret alırım (19 Mayıs 2017 - Cuma)
Yeni sistemde debriyaj yok (14 Mayıs 2017 - Pazar)
Fetö´nün ihaleleri! (02 Mayıs 2017 - Salı)
Artık diyebilirim, hayırlı olsun (18 Nisan 2017 - Salı)
New York savcısının YouTube delilleri (06 Nisan 2017 - Perşembe)
Dünyayı kurtarmak bizi aşar (31 Mart 2017 - Cuma)
Oylar ne tarafa gidiyor? (28 Mart 2017 - Salı)
Biz 28 Şubat´ta rahatsızdık (06 Mart 2017 - Pazartesi)
Ankete inanma anketsiz de kalma (16 Şubat 2017 - Perşembe)
En merak ettiğim görüşme (12 Şubat 2017 - Pazar)
‘Tarihin sonu´ ne zaman? (07 Şubat 2017 - Salı)
‘Bize gelmeyin, kendinize gelin´ (03 Şubat 2017 - Cuma)
May´in yüzü ne kadar da İngiliz (31 Ocak 2017 - Salı)
Dolar artsın mı düşsün mü? (18 Ocak 2017 - Çarşamba)
‘Mükemmel´ yerine ‘mümkün´ (12 Ocak 2017 - Perşembe)
Katil yaralı yere vurdu ama… (22 Aralık 2016 - Perşembe)
Ne yedik de bozulduk? (17 Aralık 2016 - Cumartesi)
Hüzün günlerinin tesellisi (15 Aralık 2016 - Perşembe)
Kelimeleri bozdular… İnsanları da! (13 Aralık 2016 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.7665
EURO
6.3586
booked.net
Nice alimler vardır ki, hakiki bilgiden, hakiki irfandan nasipleri yoktur. Bunla bilgi hafızıdır, bilgi sevgilisi değil.

Mevlana
Ortalama bir kadin ortalama bir adamdan 5 inc (12,5 cm) daha kisadir.

www.bizimsivas.com.tr
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59