Adına mani yakılan “Gabaralı Tıh Tıh” ve Dikimevi
Adına mani yakılan “Gabaralı Tıh Tıh” ve Dikimevi
Tarih: 26.11.2014 17:52:11 / 1696okunma / 3yorum
Muzaffer Gücer

Kimi de tık tık derdi, bu basit fakat sağlıklı ayakkabılara. Çünkü altı ağaç üstü meşinden ibaretti. Meydan Camiinden aşağıya, kepçeliye doğru giderken Mumcuların kahveye giden sokak ile odun pazarına giden sokakların arasında, ana cadde üstünde, 15-20 civarında, çoğu tek katlı tipik Osmanlı dükkanlarında, önleri önlüklü ustalar ahşap kütük üstünde, Tokat’dan veya ormanlık Sivas köylerinden gelen kaba malzemeyi, güzelce işler, yazlık olanların üstüne ortası güllü, kenarları süslü bir tasma çakar, toprak boya ile kenarlarını boyar, içini de renk renk el işi kağıdı ile kaplar, raflara dizer, duvarlara asar ve satışa sunarlardı.Bunlar avluda, bahçede yahut yakın komşuya giderken giyilirdi.

Yazımızın asıl konusu olan “Gabaralı Tıh Tıh” ise şimdiki sağlık personelinin sıkça hastanelerde kullandığı sabo terliklere benzerdi. Bunların üstü siyah meşinle kaplanır, altına ise hem geç aşınsın, hem de kışın kaymasın diye gabara çakılırdı. Çünkü bunlar ayakkabı alamayanlar için ayakkabı olarak ta kullanılrdı. Zaman zaman kavga döğüş esnasında kullanılıp, kafa yardığı için, karakolda suç aleti de sayılırdı. 

2. Cihan Harbi sırasında asker sayısı arttığı için olsa gerek Sivas’a dikimevi açıldı. İhtiyacı olan genç kızlar ve kadınlar burada işe girdi. Bazıları bunları ayıpladı, kınadı. Çünkü o zaman Sivas’ta kadınlar pek çalıştırılmazdı. Dikimevine işe giren bayanlar tıh tıh’larını bırakarak, o zaman pek moda olan altı mantarlı ayakkabılar aldılar. Giyim kuşam hatta saçlar bile değişti. Bunu görüp kıskananlardan birisi son satırını hatırlayamadığım bu maniyi yaktı ve dilden dile söylenmeye başladı.

            Gabaralı tıh tıh mantara bindi

            Sirkeli duluklar(yanaklar) ondüle oldu

            Düğülcek çorbası çaydana gondu

            ................................. Dikimevi

Dikimevi deyip geçmeyin, buraya girenlerin evine refah geldi, çarşı Pazar canlandı, bir çoğunun kıyafeti değil yürüyüşü bile değişti. Amcam öğretmen Süleyman GÜCER burada 2. askerliğini yedek subay olarak yapıyordu. Gece gündüz tanıdık tanımadık insanlar gelip ne olur bizi dikimevinde işe sok diye yalvarıyorlardı.

Çok yakından tanıdığım dar gelirli ve kalabalık  iki ailenin kızları burada işe girdi. Kardeşlerini orta okulda okuttu, sonra onlar askeri liseye gitti ve onlardan 3 kişi general oldu. Bunlardan iki kardeş daha sonra kız kardeşlerini okuttu o abla mahallemizden çıkan ilk doktor oldu. Yoksul evlerde ocaklar yandı, aşlar kaynadı. Bir arkadaşımın dul olan annesi oğlunu Erkek S Enstitüsünde okuttu, mezun olduğumuz sene Erzurum da açılan Tekniker Okuluna gönderdi.Param olmadığı için ben gidemedim. Bir yıl işsiz boş gezdim. İkinci yıl Cer Atelyesinde (TÜDEMSAŞ) işe girdim. İki yıl çalışıp para biriktirdim. O mezun olduktan bir yıl sonra ben ancak okula başlayabildim. O okulu bitirince 500 TL maaş alırken, ben  Cer Atelyesinde 120 TL ye günde 8,5 saat çalıştım. Ama olsun neyse ki Cer Atelyesi vardı, o sayede bende okuyabildim.

Maalesef 5-10 sene önce buraları da Sivas’a çok gördüler, bir zamanlar 5000 işçinin çalıştığı dev fabrikayı 500-600 işçiye kadar düşürdüler, sayki kapattılar.  Dikimevi ise tamamen gitti. Yazık ettiler doğrusu. Ne diyeyim büyüklerimiz iyisini bilir. Selamlar Sağlıcakla kalın. 

Okuyucu Yorumları (3 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Mükerrem Kılıç
27.11.2014 01:16:05
Sivas`ın kültürünü bu denli güzel betimleyen siz değerli Muzaffer Bey`e teşekkürü bir borç bilirim.
hayri kılıç
1.12.2014 10:36:20
Sivas kültürünü dile getirmenize sonsuz tesekkürler.Elinize kaleminize sağlık.
Göktuğ Güvendi
24.12.2014 19:53:00
Dayıcığım yazıların çok güzel Sivas kültürünü öğretiyorsun Çok teşekkür ederim annem ve ben yazılarını okuyoruz...
Yazarın Diğer Yazıları
SİVASIN ÇERMİKLERİ (31 Ekim 2018 - Çarşamba)
BİR ÖĞRETMENİN ESERİ (17 Ağustos 2018 - Cuma)
BUNA DA ŞÜKÜR (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
KELEKLİK ETME ULAN! (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
RÜŞTÜ EMMİNİN VERDİĞİ DERS (12 Mart 2018 - Pazartesi)
ŞEHİRDE İMECE (28 Ocak 2018 - Pazar)
GARA GARA GUŞLARI (19 Aralık 2017 - Salı)
AL AT (24 Ekim 2017 - Salı)
Vah anam, vah! Günlerde nasıl gısalmış… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
EVVEL ZAMAN İÇİNDE ÇOCUKLUĞUM (21 Nisan 2017 - Cuma)
ODUN PAZARI (01 Mart 2017 - Çarşamba)
SİVASIN ÜÇ GÜZELİ (29 Ocak 2017 - Pazar)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (08 Ocak 2017 - Pazar)
SİVAS´TA GIZ İSTEME (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
BİLMEM HALA SÖYLENİR Mİ? (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
GARİPLER MEZARI (12 Ekim 2016 - Çarşamba)
SÜREKÇİLER (21 Eylül 2016 - Çarşamba)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (24 Haziran 2016 - Cuma)
Zavallı Mundar (pis) Irmak‏ (26 Mayıs 2016 - Perşembe)
KÜRÜN ( HAMAM KURNASI ) GAPMA‏ (08 Mart 2016 - Salı)
Sivas´ın Parkları ve Paşa Fabrikası (02 Şubat 2016 - Salı)
DATLI SU (12 Ocak 2016 - Salı)
YANDAN ÇARKLI‏ (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
CİCİ ANNENİN TALİBİ‏ (30 Kasım 2015 - Pazartesi)
SİVASIN DEĞİRMENLERİ (12 Kasım 2015 - Perşembe)
BACA PİLAVI (19 Ekim 2015 - Pazartesi)
Yün Çıbığı ( çubuğu) (10 Eylül 2015 - Perşembe)
FESHANE GÜNLERİ (22 Temmuz 2015 - Çarşamba)
MİSAFİRİN KISMETİ (04 Temmuz 2015 - Cumartesi)
SİVAS´IN CAMBAZLARI (29 Haziran 2015 - Pazartesi)
Paşam Uyanık Diye (27 Mayıs 2015 - Çarşamba)
EĞRİLCE (SİVAS DEYİŞİYLE ARİLCE) (05 Mayıs 2015 - Salı)
ERMENİ KOMŞULARIMIZ (21 Nisan 2015 - Salı)
GARLI DAĞLAR (17 Şubat 2015 - Salı)
Attarlar (Sivaslı deyişiyle Ettarlar) (26 Ocak 2015 - Pazartesi)
Bizim Gapgaçcılar (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
Tel Helvası (18 Kasım 2014 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Başkasını düzeltmeniz için, önce kendinizi düzeltiniz!

HZ.ÖMER (R.A)
YUSUF KAPLAN
YUSUF KAPLAN
Dikkat! Türkiye´nin sosyolojisi metamorfoz geçiriyor!
BERAT DEMİRCİ
BERAT DEMİRCİ
BUNLAR HEP BASİT MANTIK KURALLARIDIR
İbrahim KAHVECİ
İbrahim KAHVECİ
Sorun sadece döviz ve faiz olsa keşke
Prof. Mustafa Çağrıcı
Prof. Mustafa Çağrıcı
Ehl-i Sünnet tek tip midir?
Yusuf Ziya Cömert
Yusuf Ziya Cömert
Para görününce vicdan sıvışır
Mehmet Şevket EYGİ
Mehmet Şevket EYGİ
İslam´ın ölçütleri
İBRAHİM TENEKECİ
İBRAHİM TENEKECİ
Son günlerin dünyası
MUSTAFA KUTLU
MUSTAFA KUTLU
Âlet işler el övünür
Gülşah Akkaş Yaman
Gülşah Akkaş Yaman
Nasılsın dediklerinde
Selahattin Çerik
Selahattin Çerik
Şükürname!
İsmail Dursun
İsmail Dursun
Sivasspor´dan Beşiktaş´a Futbol Dersi
D. Mehmet Doğan
D. Mehmet Doğan
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
Kemal Öztürk
Kemal Öztürk
Sessiz karşı devrim
Müjgan Üçer
Müjgan Üçer
SİVAS HALAYINA DURAN GENÇLER
Beşir Ayvazoğlu
Beşir Ayvazoğlu
TÜYAP Kitap Fuarı´na ve Selim İleri´ye dair
Yusuf Ziya Ünsal
Yusuf Ziya Ünsal
Avucunuzdaki Kelebek
Aydın Ünal
Aydın Ünal
Dikkat, PKK dönüşüyor
Ahmet ÖZDEMİR
Ahmet ÖZDEMİR
Ey ana toprağı, ey Anadolu
Muzaffer Gücer
Muzaffer Gücer
SİVASIN ÇERMİKLERİ
Ö. EMİR DOĞAN
Ö. EMİR DOĞAN
“YAZIN ÜÇ AY YATAN ÖĞRETMEN” HA!
Salih Tuna
Salih Tuna
Türk ekonomisi McKinsey´e mi emanet edildi?
Osman Nuri Kesici
Osman Nuri Kesici
25 Eylül Dünya Eczacılar günü...
Mahmut Erol Kılıç
Mahmut Erol Kılıç
Bilgilendirme notu
Muhsin Kaya
Muhsin Kaya
SİVAS´A SELAM YOLA DEVAM
Talha Gurbetçi
Talha Gurbetçi
OSMANLICAYA SAHİP ÇIKALIM
Yavuz Bülent Bakiler
Yavuz Bülent Bakiler
DÜŞMANIYIM ASALETİN KELİMELERDE BİLE”
Sami Akkuş
Sami Akkuş
DUA EDİN...
Ergün Diler
Ergün Diler
Kıbrıs planı
Gülşah YARLI
Gülşah YARLI
Sezona veda
Fikret ÜNSAL
Fikret ÜNSAL
DEDİKODUSU ÇIKARSA OLUR
Aziz Erdoğan
Aziz Erdoğan
ÇANAKKALE RUHU DÜNDEN DİRİDİR
Zübeyir Kamil Akkaya
Zübeyir Kamil Akkaya
Batı´ya Doğru - Taklit Bitti, Tahkik Başladı!
Salih Şahin
Salih Şahin
OSMANLI ARAPLARI NASIL SÖMÜRDÜ!
S. Emrah GÖKTAŞI
S. Emrah GÖKTAŞI
Sivil toplum
Osman Nuri KESİCİ
Osman Nuri KESİCİ