Adına mani yakılan “Gabaralı Tıh Tıh” ve Dikimevi
Adına mani yakılan “Gabaralı Tıh Tıh” ve Dikimevi
Tarih: 26.11.2014 17:52:11 / 1540okunma / 3yorum
Muzaffer Gücer

Kimi de tık tık derdi, bu basit fakat sağlıklı ayakkabılara. Çünkü altı ağaç üstü meşinden ibaretti. Meydan Camiinden aşağıya, kepçeliye doğru giderken Mumcuların kahveye giden sokak ile odun pazarına giden sokakların arasında, ana cadde üstünde, 15-20 civarında, çoğu tek katlı tipik Osmanlı dükkanlarında, önleri önlüklü ustalar ahşap kütük üstünde, Tokat’dan veya ormanlık Sivas köylerinden gelen kaba malzemeyi, güzelce işler, yazlık olanların üstüne ortası güllü, kenarları süslü bir tasma çakar, toprak boya ile kenarlarını boyar, içini de renk renk el işi kağıdı ile kaplar, raflara dizer, duvarlara asar ve satışa sunarlardı.Bunlar avluda, bahçede yahut yakın komşuya giderken giyilirdi.

Yazımızın asıl konusu olan “Gabaralı Tıh Tıh” ise şimdiki sağlık personelinin sıkça hastanelerde kullandığı sabo terliklere benzerdi. Bunların üstü siyah meşinle kaplanır, altına ise hem geç aşınsın, hem de kışın kaymasın diye gabara çakılırdı. Çünkü bunlar ayakkabı alamayanlar için ayakkabı olarak ta kullanılrdı. Zaman zaman kavga döğüş esnasında kullanılıp, kafa yardığı için, karakolda suç aleti de sayılırdı. 

2. Cihan Harbi sırasında asker sayısı arttığı için olsa gerek Sivas’a dikimevi açıldı. İhtiyacı olan genç kızlar ve kadınlar burada işe girdi. Bazıları bunları ayıpladı, kınadı. Çünkü o zaman Sivas’ta kadınlar pek çalıştırılmazdı. Dikimevine işe giren bayanlar tıh tıh’larını bırakarak, o zaman pek moda olan altı mantarlı ayakkabılar aldılar. Giyim kuşam hatta saçlar bile değişti. Bunu görüp kıskananlardan birisi son satırını hatırlayamadığım bu maniyi yaktı ve dilden dile söylenmeye başladı.

            Gabaralı tıh tıh mantara bindi

            Sirkeli duluklar(yanaklar) ondüle oldu

            Düğülcek çorbası çaydana gondu

            ................................. Dikimevi

Dikimevi deyip geçmeyin, buraya girenlerin evine refah geldi, çarşı Pazar canlandı, bir çoğunun kıyafeti değil yürüyüşü bile değişti. Amcam öğretmen Süleyman GÜCER burada 2. askerliğini yedek subay olarak yapıyordu. Gece gündüz tanıdık tanımadık insanlar gelip ne olur bizi dikimevinde işe sok diye yalvarıyorlardı.

Çok yakından tanıdığım dar gelirli ve kalabalık  iki ailenin kızları burada işe girdi. Kardeşlerini orta okulda okuttu, sonra onlar askeri liseye gitti ve onlardan 3 kişi general oldu. Bunlardan iki kardeş daha sonra kız kardeşlerini okuttu o abla mahallemizden çıkan ilk doktor oldu. Yoksul evlerde ocaklar yandı, aşlar kaynadı. Bir arkadaşımın dul olan annesi oğlunu Erkek S Enstitüsünde okuttu, mezun olduğumuz sene Erzurum da açılan Tekniker Okuluna gönderdi.Param olmadığı için ben gidemedim. Bir yıl işsiz boş gezdim. İkinci yıl Cer Atelyesinde (TÜDEMSAŞ) işe girdim. İki yıl çalışıp para biriktirdim. O mezun olduktan bir yıl sonra ben ancak okula başlayabildim. O okulu bitirince 500 TL maaş alırken, ben  Cer Atelyesinde 120 TL ye günde 8,5 saat çalıştım. Ama olsun neyse ki Cer Atelyesi vardı, o sayede bende okuyabildim.

Maalesef 5-10 sene önce buraları da Sivas’a çok gördüler, bir zamanlar 5000 işçinin çalıştığı dev fabrikayı 500-600 işçiye kadar düşürdüler, sayki kapattılar.  Dikimevi ise tamamen gitti. Yazık ettiler doğrusu. Ne diyeyim büyüklerimiz iyisini bilir. Selamlar Sağlıcakla kalın. 

Okuyucu Yorumları (3 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Mükerrem Kılıç
27.11.2014 01:16:05
Sivas`ın kültürünü bu denli güzel betimleyen siz değerli Muzaffer Bey`e teşekkürü bir borç bilirim.
hayri kılıç
1.12.2014 10:36:20
Sivas kültürünü dile getirmenize sonsuz tesekkürler.Elinize kaleminize sağlık.
Göktuğ Güvendi
24.12.2014 19:53:00
Dayıcığım yazıların çok güzel Sivas kültürünü öğretiyorsun Çok teşekkür ederim annem ve ben yazılarını okuyoruz...
Yazarın Diğer Yazıları
KELEKLİK ETME ULAN! (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
RÜŞTÜ EMMİNİN VERDİĞİ DERS (12 Mart 2018 - Pazartesi)
ŞEHİRDE İMECE (28 Ocak 2018 - Pazar)
GARA GARA GUŞLARI (19 Aralık 2017 - Salı)
AL AT (24 Ekim 2017 - Salı)
Vah anam, vah! Günlerde nasıl gısalmış… (17 Ağustos 2017 - Perşembe)
EVVEL ZAMAN İÇİNDE ÇOCUKLUĞUM (21 Nisan 2017 - Cuma)
ODUN PAZARI (01 Mart 2017 - Çarşamba)
SİVASIN ÜÇ GÜZELİ (29 Ocak 2017 - Pazar)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (08 Ocak 2017 - Pazar)
SİVAS´TA GIZ İSTEME (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
BİLMEM HALA SÖYLENİR Mİ? (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
GARİPLER MEZARI (12 Ekim 2016 - Çarşamba)
SÜREKÇİLER (21 Eylül 2016 - Çarşamba)
MONTEIGNE´nin Denemeleri Üzerine (24 Haziran 2016 - Cuma)
Zavallı Mundar (pis) Irmak‏ (26 Mayıs 2016 - Perşembe)
KÜRÜN ( HAMAM KURNASI ) GAPMA‏ (08 Mart 2016 - Salı)
Sivas´ın Parkları ve Paşa Fabrikası (02 Şubat 2016 - Salı)
DATLI SU (12 Ocak 2016 - Salı)
YANDAN ÇARKLI‏ (28 Aralık 2015 - Pazartesi)
CİCİ ANNENİN TALİBİ‏ (30 Kasım 2015 - Pazartesi)
SİVASIN DEĞİRMENLERİ (12 Kasım 2015 - Perşembe)
BACA PİLAVI (19 Ekim 2015 - Pazartesi)
Yün Çıbığı ( çubuğu) (10 Eylül 2015 - Perşembe)
FESHANE GÜNLERİ (22 Temmuz 2015 - Çarşamba)
MİSAFİRİN KISMETİ (04 Temmuz 2015 - Cumartesi)
SİVAS´IN CAMBAZLARI (29 Haziran 2015 - Pazartesi)
Paşam Uyanık Diye (27 Mayıs 2015 - Çarşamba)
EĞRİLCE (SİVAS DEYİŞİYLE ARİLCE) (05 Mayıs 2015 - Salı)
ERMENİ KOMŞULARIMIZ (21 Nisan 2015 - Salı)
GARLI DAĞLAR (17 Şubat 2015 - Salı)
Attarlar (Sivaslı deyişiyle Ettarlar) (26 Ocak 2015 - Pazartesi)
Bizim Gapgaçcılar (14 Ocak 2015 - Çarşamba)
Tel Helvası (18 Kasım 2014 - Salı)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Her evin kapısı vardır. Kabirin ki ayak tarafındandır.

Hz. Muhammed