´´Arz Etmek – Geçtiğimiz Ay Geri İade Etmek´´
Tarih: 18.9.2017 12:20:52 / 354okunma / 0yorum
Yavuz Bülent Bakiler

Trabzon´un eski milletvekillerinden Zeki Yağmurdereli´den dinlemiştim. Bana demişti ki:
´´Bir gün merhum Tevfik İleri´nin makamına gitmiştim. Tevfik İleri, o zaman Milli Eğitim Bakanı idi. Bir ara içeriye bir okul müdürü girdi. Bir tâyin işi için bakana gelmişti. Baktım konuşurken, bakana karşı ikide bir: ´´Siz de bana arz etmiştiniz´´ veya ´´Sizin de arz ettiğiniz gibi.´´ diye konuşuyor. Tevfik İleri okul müdürüne sordu:
´´Benim size ne yaptığım gibi? Ne yaptığım gibi?´´
Okul Müdürü cevap verdi:
´´Efendim sizin bana geçen ay arz ettiğiniz gibi´´.
Tevfik İleri merhum doğruldu ve okul müdürüne parmağıyla kapıyı gösterdi:
´´Lütfen çıkın dışarı.´´ dedi. ´´Siz nasıl okul müdürü oldunuz? Siz daha doğru dürüst Türkçe konuşmasını bilmiyorsunuz. Ben kendim için değil, Türkçe´nin haysiyeti için konuşuyorum. Bir bakan bir okul müdürüne arz etmez, ricâ eder! Sizi dinleyemem. Siz gidin önce Türkçe konuşmasını öğrenin bana öyle gelin. Haydi bakalım.´´ dedi.
Adamı kibarca huzurundan kovdu. Bir makam veya bir kimse, bir meselesini bir dilekçesini, kendisinden önde olan, büyük olan bir makama, bir kimseye arz eder. Bir makam veya bir kimse de kendi altındaki kimseye bir işin yapılması için ricada bulunur. Makamlar eşit ise arz ve ricâ ifadesi kullanılır. Her şeyin bir usûlü, bir yolu yordamı vardır. Bunlar görünüşte çok basit, ama çok basit konular. İki kere ikinin dört ettiğini bilmek kadar basit konular. Ama dünyada iki kere ikinin dört ettiğini bilmeyen milyonlarca insan var.
Geçenlerde bir bakanımız, bütün basın mensuplarının ve milletimizin huzurunda, televizyon haberlerinde şöyle diyordu:
´´Biz, o kanun tasarısını komisyona geri iade edeceğiz.´´
Yanlış. ´´Geri iade edeceğiz.´´ Denmez, çünkü iade etmek zaten geri vermek demektir. Sayın bakan Türkçe´yi doğru konuşsaydı şöyle diyecekti:
´´O kanun tasarısını komisyona geri göndereceğiz´´ veya ´´O kanun tasarısını komisyona iade edeceğiz.´´
Bu iki cümle, Türkçe bakımından doğrudur. Ama ´´O kanun tasarısını komisyona geri iade edeceğiz!´´ demek yanlıştır. Bu ´´geri iade etmek´´, ´´mesela örneğin´´ demek gibi, ´´şartsız koşulsuz´´ demek gibi veya ´´Bu işin sebeplerinin nedenleri nedir?´´ demek gibi yanlış, gülünç ve çarpık bir ifâde.
Bütün radyo ve televizyon programlarında ve bazı köşe yazarlarımızın yazılarında çok sık geçen bir büyük yanlışlık daha var. Dikkat buyuranlar görmüşlerdir; duymuşlardır. Artık şöyle başlayan cümlelerle karşılaşıyoruz: ´´Geçtiğimiz ay, geçtiğimiz bayram, geçtiğimiz yıl, geçtiğimiz tatil… geçtiğimiz bahar vs.´´
Bu ifadeler yanlıştır. Çünkü geçen biz değiliz, geçen, geçip giden zamandır. Bu bakımdan ´´geçen ay, geçen bayram, geçen yıl, geçen tatil, geçen bahar´´ demek lâzım.

Anahtar Kelimeler: Etmek, Geçtiğimiz, Geri, İade, Etmek
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
DEVRİK CÜMLE (12 Haziran 2018 - Salı)
DEVAM ETMEK-SÜRMEK (05 Haziran 2018 - Salı)
DEPREMİN ALETSEL ŞİDDETİ (29 Mayıs 2018 - Salı)
“DEPREMİN ALETSEL BÜYÜKLÜĞÜ” (01 Mayıs 2018 - Salı)
DECCALI DEKKAL DİYE OKUMAK KİBARLIĞI (24 Nisan 2018 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (10 Nisan 2018 - Salı)
BÜYÜK HARFLER NERELERDE KULLANILIR? (03 Nisan 2018 - Salı)
BEYAZ TÜRKÇENİN BÜYÜK ŞAİRİ (20 Mart 2018 - Salı)
BAYRAM CEMRESİ (13 Mart 2018 - Salı)
BAHTİYAR VAHAPZÂDE´NİN SORUSU (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
AVUSTURALYADA İNGİLİZLEŞEN TÜRKLER (06 Şubat 2018 - Salı)
AŞGABATTA KİTAP (30 Ocak 2018 - Salı)
DİLDE BİRLİĞİMİZİ BOZANLAR (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
Dilde Birlik, Fikirde Birlik, İşte Birlik (30 Ekim 2017 - Pazartesi)
Mesela mı örneğin mi diyelim? (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
Çaya Çorbaya Yoğun (10 Ekim 2017 - Salı)
CANKUŞU-YAŞAMINI YİTİRDİ (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
Ana Dil mi, Ana Dili mi? (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
SİVAS´TA İNANILMAZ BİR GELİŞME (05 Eylül 2017 - Salı)
ARGO (28 Ağustos 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Öldükten sonra yaşamak isterseniz, kalıcı bir eser bırakınız.

HZ.ALİ (R.A)