Anahtar Kelimeler: SİVAS TEBRİZ GİDER

YAZARLAR

SİVAS´TAN TEBRİZ´E BİR YOL GİDER Mİ?

Günümüz dünyasında futbolu bir spor dalından ibaret görmenin yanlış olacağını artık hepimiz görebiliyoruz. Futbol artık dünyada 250 milyonu aşkın oyuncu tarafından oynanan ve milyarlarca insan tarafından takip edilen, en etkili spor dalı.

Böyle olunca futbolu tek başına bir spor dalı olarak görmek eksik kalır. Milyarlarca insanın hayatına aynı derece etki etmediğini, her ülke, bölge veya şehirde farklı farklı etkilerde bulunduğunu da görmek gerekir. Örneğin, bir dönem Galatasaray´da oynayan Drogba´nın çağrıları sayesinde, ülkesinde uzun yıllar devam eden bir iç savaş sona ermişti. 1970 yılında Honduras ve El Salvador ülkeleri arasında yaşanan bir maç sonucu ülkeler arasında ?futbol savaşı´ çıkmış, bu savaş 2100 kişinin ölümüne, 10 binden fazla kişinin yaralanmasına sebep olmuştu. Bu tarz örnekleri çoğaltmamız mümkün ama ben sizlere uzaklarda ve eski zamanda yaşananları değil, çok yakınımızdaki bir örneği anlatmak istiyorum: Dünya´nın en fazla Türk taraftarına sahip olan Tractor Azerbaycan Futbol Kulübü´nden bahsedeceğim.

 Fabrika Takımından Milyonların Temsilcisine

Kısaca Tractor olarak bilinen bu takım, 1970 yılında İran´ın Tebriz şehrinde bir traktör fabrikasıyla beraber kuruldu. O zaman şahın Tebrizli olan eşinin de teşvik etmesiyle TraktörSazi adlı bir fabrika kurulmuş, bu fabrikada bünyesinde bir spor kulübü oluşturmuştu. Başlangıçta sadece fabrikaya ait olan bu spor kulübü, daha sonraki yıllarda Tebriz şehrinin desteklediği bir kulüp haline geldi. Burada Tebriz´e özellikle vurgu yapmak gerekiyor.

 Türk Şehri Tebriz

Tebriz eski bir Türk şehri. Bugün ise İran´ın Doğu Azerbaycan Eyaleti´nin başkenti konumunda. İran´ın en büyük ikinci şehri ve şehrin büyük çoğunluğu Azerbaycan Türklerinden oluşmakta. İran´ın genelinde de 35 milyon civarında Azerbaycan Türkü olduğunu söylemeden geçmeyelim. Benim de geçen yaz gezdiğim bu şehrin Türklüğü, bir çok açıdan kendini hissettiriyor. Bu şehirde Fars dili neredeyse hiç konuşulmazken, Azerbaycan Türkçesini her yerden duyabiliyorsunuz. Sadece dil olarak değil, Türklüğe sahip çıkma açısından da şehrin ne denli ısrarlı olduğunu, ufak bir gezintiyle bile görmek mümkün. Özellikle Türkiye´den geldiğinizi söylediğinizde Tebrizlilerin tepkisi çok sıcak oluyor. Takside, pazarda, dükkanda, neredeyse her yerde sizi misafir etmek istiyorlar, alışveriş yaptıysanız Türkiye´den geldiniz diye para istemiyorlar. Türkiye ve Türk sevgisini şehrin her yerinde rahatlıkla görebiliyorsunuz. Bu şehirde Tebrizlilerin, Türk kimliğine aidiyetlerini hissedecek bir ölçüt daha var. Tractor Futbol Takımı´na olan sevgileri aslında bir aidiyet öyküsü.

 Sivas Gibi Kırmızı Beyaz

Tıpkı Sivasspor gibi kırmızı beyaz renklere sahip olan Tractor futbol kulübü, İran 1. Liginde hiç şampiyonluk yaşamadı. Tarihinde bir kez İran kupasını alması dışında bir başarısı da yok. Bir Türk kulübünün bu başarısızlığının siyasal sebepleri olduğunu da şehirdeki herkes biliyor. Tractor´un ligde şampiyon olmasının daha önce de çeşitli sebeplerle engellendiği, kulübün popüleritesini kaybetmesi, maddi destekten mahrum kalması için birilerinin daha önce devreye girdiği, Tebriz´de sıklıkla duyabileceğiniz konular arasında. Fakat bütün bunlara rağmen Tractor takımına destek çığ gibi büyümüş. Bunu geçen sene oynanan Tractor - Persepolis maçında gözlerimizle gördük. Gerek uluslararası saati hesap edemediğimizden, gerekse maç saatine yanlış baktığımızdan dolayı stada 5-6 saat erken gitmiştik. Ancak o kadar önce gitmemize rağmen, 80 bin kişilik stadın yarıya yakını dolu durumdaydı. Hava sıcaktı ve güneşten korunacak bir yer olmamasına rağmen insanlar saatler öncesinden akın akın stada geldiler.

?İran´da ?Ne mutlu Türküm Diyene´ Sesleri

Tractor´un maçlarını oynadığı Yadeger-ı İmam stadı (İmamın yadigarı ? (İsmini İmam Humeyni´den alıyor)) halk arasında Sehend Stadı olarak geçiyor. İnsanlar buraya resmi adıyla değil kendi bulunduğu bölgenin ismiyle sesleniyorlar. Bu stat şehrin biraz dışarısında, şehri çevreleyen Sehend Tepelerinin arasında bir yerde bulunuyor. Buraya ulaşmak için şehir dışındaki karayoluna gelip, buradan kilometrelerce yürümeniz gerekiyor. Yani eziyetli bir ulaşıma sahip. Ona rağmen Tebriz´in her yerinden insanlar geliyorlar, hatta sadece Tebriz´in değil, İran´ın her yerinden, yüzlerce kilometre uzaktan geliyorlar. Biz oradayken 1600 km uzaktaki Meşhed´den, 1400 km uzaktaki Şiraz´dantaraftarların maça geldiğine şahit olmuştuk. Bu kadar insanın, bu kadar zorluğa, bir sürü engele rağmen bu maça gelmesinin sebebi sadece futbol izlemek değil. Çünkü Tractor taraftarları için Tractor sıradan bir futbol takımı değil. Tractor İran´da Türk kimliğinin sembolü konumunda. Tractor taraftarları da her türlü engele rağmen maça gelerek kimliklerine sahip çıkıyorlar. Tribünlerdeki sloganlar bir futbol takımını desteklemek için değil, Azerbaycan Türklüğünü haykırmak için atılıyor. Sık sık ?Azerbaycan var olsun, inanmayan kör olsun´, ?Türk dilinde medrese olmalıdır herkese´, ?Ne mutlu Türküm diyene´ gibi sloganlar atılarak ve bozkurt işareti yapılarak Azerbaycan Türklerinin sesi çıkmış oluyor. Bozkurt işareti Türklüğün sembolü olduğu gibi taraftarların da sembolü. Tractor taraftar gurubuna da Kızıl Kurtlar deniyor. Her ne kadar Kızıl Kurtlar tek bir ağız bu sloganları atsa da İran hükümeti bu haykırışı kontrol altına almak için, her maç çeşitli sayıda taraftarı ırkçılık yaptığı gerekçesiyle tutuklayıp hapse atıyor. Mesela maçta Türk bayrağı açmak suç. Biz Türkiye´den gelenlere, kendi ülkemizin bayrağı olduğu için müsamaha gösterilirken, İran vatandaşlarının maçta Türk bayrağı açması ırkçılık sayılarak tutukluluk sebebi kabul ediliyor ve taraftarlar sırf bu suçtan senelerce hapis yatabiliyorlar. Fakat bütün engellemelere ve cezalara rağmen her maç Türk bayrağı açan taraftarlar çıkıyor. Tractor kimle oynarsa oynasın, ligde kaçıncı sırada olursa olsun, çeşitli engellere rağmen, kışın soğuğuna, yazın sıcağına aldırmadan onbinlerce taraftar maça gelip, takımlarına yani kimliklerine sahip çıkıyor.

 Tebrizlilerin Tractor´e desteği sadece tribünle sınırlı kalmıyor. İran´da kadınlar maçlara alınmadığı için, maçlara katılım sadece erkeklerle sınırlı. Kadın taraftarlar ise maçları televizyonlardan takip etmek durumundalar. Çeşitli nedenlerle maça gidemeyenler, çalışanlar, kadınlar, yaşlılar, çocuklar Tractor taraftarlarının çığlığına evlerinden veya dükkandan veya çalıştığı yerlerden katılıyorlar. Tractor maçı oynandığında Tebriz´de hayat donuyor.

 Türkiye´de Tractor

Tractor takımı taraftarlarının, Türkiye yakınlığı son yıllarda daha da arttı. Türkiye´de özellikle milliyetçi çevreler Tractor takımının coşkusunu sahiplendiler. Sosyal medyadan sık sık yapılan paylaşımlar sayesinde Türkiye tarafında da Tractortakımı tanınır hale geldi. Artık Türkiye´de de azımsanmayacak sayıda Tractor taraftarı bulunmakta. Kimi Tebriz´e kadar gidip tribündeki coşkuya ortak olurken, kimisi de maçları internetten izliyorlar. Tractor de futbol kulübü de geçmişe göre daha başarılı. Geçmiş yıllarda kulübün bir süre sahipsiz kalması, rejim yanlısı çeşitli gruplara verilmesi Tebrizliler tarafından büyük tepki çekince kulübü elinde bulunduran Devrim Muhafızları, Tebrizli milyarder iş adamı Zonuzi´ye devretmek zorunda kaldılar. Zonuzi´ninTractor´u satın almasıyla beraber takımda gözle görülür bir değişme oldu. Küme düşme hattından uzaklaşıp şampiyonluğa ortak hale geldi. Bu sene Türkiye´nin de en önemli antrenörlerinden biri olan Mustafa Denizli takımın başına getirildi. Sene başında hazırlık kampını Erzurum´da yaptı ve Çaykur Rize ile hazırlık maçı yaptı. Tractor geçen sene sezon hazırlık kampında şehrimizin takımı Sivasspor´la maç yaparak berabere kalmıştı.

 35 Milyon Güney Azerbaycanlının Umudu

35 milyon Güney Azerbaycanlının umudunun sembolü olan ancak sportif anlamda başarılı olmayan Tractor, artık sportif anlamda da iddialı konumda. Bu sene de şampiyonluk iddiasıyla yoluna devam ediyor.  Tebrizliler yağmur çamur demeden, her türlü engele ve baskıya rağmen maçlarına gitmeye devam ediyor ve takımın geleceğine de umutla bakıyorlar ama şampiyon olmasalar da önemli değil. Çünkü bu umut bir sportif başarı beklenti umudu değil, mensubu oldukları milletin umudu.

 Azerbaycanlılar´ın umudunun haline gelmiş böylesine önemli bir takım ile şehrimizin değeri Sivasspor´un geniş katılımlı özel bir maç yapması şehrimizin tanıtımına büyük katkı sağlayacaktır.

Sivas´tan Terbiz´e Bir Yol Gider mi?

Türk kurtuluş savaşına öncülük eden şehrimizin nadide takımı Sivasspor ile Azerbaycan Türkleri´nin simgesi haline gelmiş olan Tractor´ü yan yana düşünmek, Türk dünyasının iki öncü şehrinin takımlarını bir araya getirmek, sadece biz Sivaslıları değil, Türk dünyasında yaşayan milyonlarca insanı heyecanlandıracaktır. Temennim odur ki, sadece renkleri değil, taşıdıkları manevi güçleri de birbirine benzeyen bu iki takımın, geniş katılımlı özel bir maç yapması iki ülkedeki Türkleri yakınlaştıracağı gibi, Sivas ve Tebriz arasındaki mesafeyi azaltacaktır. Böyle bir müsabakanın şehrimizde düzenlenmesi Türk dünyası için tarihi bir an olarak kayıtlara geçecektir. Bu sebeple gerek kulüp yöneticilerimizden, gerekse diğer ilgili yöneticilerimizden böyle bir organizasyona ön ayak olmalarını isteriz. / Enes Kaya