YAZARLAR

“Bahar aylarında kenelerde sayısal artış olur”

Şenel, “KKKA hastalığı insanlara, kenelerin kan emmesi, kenelerin elle ezilmesi sonucu açığa çıkan sıvılarla hastalık bulaşır. Ayrıca Bahar aylarında kenelerde sayısal bir artış olur.” dedi.

 

 

Zübeyde DARENDELİ

Sivas Veteriner Hekimleri Odası Yönetim Kurulu Adına Başkan Erdem Şenel Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vakaları çoğunlukla İç Anadolu'nun kuzeyi ve Orta Karadeniz bölgelerinde görüldüğüne dikkat çekerek bir basın açıklaması yaptı. 

 

Hastalık, hayvan hareketlerinin kontrolsüz olarak yapıldığı ve virüsü taşıyan hayvan ve keneler tarafından ülkemizin her bölgesinde görülebilir diyen Şenel, açıklamasında şunları ifade etti.

 

“Yaz mevsiminin başlaması ve havaların ısınmasıyla birlikte aktif hale gelen ve popülasyonunda artış görülen kenelerin sebep olduğu, zoonotik karekterde olan KKKA hastalığı, ilimizde veteriner hekimleri, veteriner sağlık teknisyenlerini, çiftlik çalışanlarını, çobanları, kasapları, mezbaha çalışanlarını, hayvancılık ile uğraşanları, akut hastalarla temas olasılığı bulunan salgın bölgelerde görev yapan sağlık personelini ve arazide çalışan tarım işçilerini,  halkı tehdit etmektedir. Ülkemizde halk arasında kene, sakırga, yavsı, kerni gibi isimlerle bilinmektedir. Günümüzde yeryüzünde yaklaşık 850 kene türü bilinmektedir. Hastalık virüsü taşıyan Hyalomma türüne ait kenelerin insan vücuduna tutunmasıyla başlamaktadır. Hastalık hayvanlarda belirti göstermez. Hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilirler. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vakaları çoğunlukla İç Anadolu'nun kuzeyi ve  Orta Karadeniz bölgelerinde görülmektedir. Hastalık, hayvan hareketlerinin kontrolsüz olarak yapıldığı ve virüsü taşıyan hayvan ve keneler tarafından ülkemizin her bölgesinde görülebilir.

KIRIM KONGO NASIL BULAŞIR?

Bilindiği üzere; Kırım Kongo Kanamalı Ateşi virüslerin meydana getirdiği, keneler tarafından bulaştırılan öldürücü bir hastalıktır. Hastalık insanlara, kenelerin kan emmesi, kenelerin elle ezilmesi sonucu açığa çıkan sıvılarla temas, hastalıklı hayvanların kesilmesi sırasında hayvana ait kan ve dokularla temas sonucu bulaşmaktadır.

HASTALIK NEDEN MEVSİMSEL SEYREDİYOR?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, ülkemizde genellikle nisan ayında başlar ve ekim ayına kadar sürer. Bunun nedeni, hastalığın taşıyıcısı (vektörü) olan kenelerin yaz mevsiminde aktif olmasıdır. Aynı zamanda insanların kenelerle karşılaşması da bu dönemde artar. Ayrıca, sonbaharda ortaya çıkan erişkin keneler kendilerine kan emebilecekleri bir konak aramak yerine toprağa, çatlaklara, taş altlarına, ağaç kovuklarına girerek kış uykusuna geçerler. Bu keneler ertesi yıl baharla birlikte aktifleşip konak beklerler. Dolayısıyla bahar aylarında ortaya çıkan kenelerde sayısal bir artış olur.

 

KENELER UÇAR MI, ZIPLARMI, AĞAÇTAN DÜŞEBİLRİ Mİ? HAYIR.

Kenelerin kanatları yoktur, vücutları zıplamaya veya uçmaya uygun değildir. Bazıları otlara tırmanarak etraflarından kan emebilecekleri bir omurgalı hayvanın otlara sürtünerek geçmesini bekler, bazıları ise toprakta saklanarak bu konakları hisseder ve çok hızlı yürüyerek onlara yönelir. KKKA hastalığını nakleden keneler ikinci tiptendir.

Köpek ve kedilerde bulunan keneler KKKA açısından riskli mi? Özellikle köpek ve kedilerin üzerinde bulunan keneler ülkemizde KKKA virüsünü taşıyan türü değildir. Ayrıca, bu hayvanların (her hangi bir hayvanın) üzerine tutunmuş olan keneler hiçbir zaman tutunduğu konağı bırakıp insanların üzerine gelmezler. Ancak yine de herhangi bir hastalık riskine karşı, bu hayvanların üzerindeki keneler çıplak elle toplanmamalıdır, eldiven giyilmelidir.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİNDEN KORUNMAK İÇİN:

1- Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara gidilirken, kenelerin vücuda girmesini engellemek maksadıyla mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı ve ayrıca kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.

2- Kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde kişi kendisinin ve çocuklarının vücudunda (kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dâhil) kene olup olmadığını kontrol etmeli,

3- Kişi keneyi vücuduna tutunduğunu gördüğü durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığın bulaşma riskinin de o kadar azalacağı unutulmamalıdır.

4- Hastalık hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilirler. Bu sebeple hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya dokularına çıplak el ile temas edilmemelidir.

5-Hayvancılıkla uğraşan yetiştiricilerimiz kenelerin yoğun olduğu dönemlerde hayvanlarını düzenli olarak ekto-paraziter enfeksiyonlara karşı ilaçlamaları gerekmektedir.

 

                                                                               

 

 

 

 

 

 

Ağız yapısı kısa ve küttür. Ağız aletleri testere dişi gibi çıkıntılıdır. Deriye rahatlıkla girer, fakat deriden çıkarmak için mutlaka kendi isteği ile bırakması gerekir. Yada özel tekniklerle çıkarılmalıdır. Keneler emdikleri kanı yumurta geliştirmekte kullanırlar. Erkek keneler kan ememezler. Dişi kan emme esnasında çiftleşir. Çiftleşmeden sonra erkek ölür. Bir kene 1 yıl kan emmeden yaşayabilir.